Het Britse autoprogramma is nog nooit over de schreef gegaan. En dat zal ook nooit gebeuren.

Zonder spijt heb ik een groot deel van mijn leven verkwanseld aan het kijken van Top Gear. Gegeven mijn unieke dispostie beledigende grapjes te onthouden, beschouw ik mezelf als autoriteit op het gebied van Bevolkingsgroepen Gekwetst Door Top Gear. Dit is een bijzonder specialisme, aangezien het object van onderzoek, nog treuriger is dan het streven systematisch kennis van hun grieven te nemen. Een astronoom beziet de sublieme overweldiging van het heelal, een historicus onderzoekt de rijkdom van het verleden en ik archiveer breekbare zeikstengels. Iets met verschil dat er zijn moet.

Deze week werd zaak no. 3638 afgehandeld. De BBC heeft Top Gear­-presentator Jeremy Clarkson berispt voor het niet gebruiken van een woord, dat als het wel gebruikt zou zijn, niet grievend is. Daarom is hij net niet ontslagen. Toch lachen, met onze grote mond over de vrijheid van meningsuiting. Een wereldberoemde presentator mag geen ‘nigger’ zeggen, niet op televisie en niet daarbuiten. Een waarschuwing die, ik herhaal het maar even, voortkomt uit het niet uitspreken van een woord. Fascinerend vakgebied heb ik, niet?

Ik zal u niet vervelen met een uitvoerige opsomming van Top Gears woordvergrijpen. Wat interesseren u die prostituee­vermoordende vrachtwagenchauffeurs, kots­-met-­kaas etende Mexicanen, oorlogsverklaringen aan de Fransen en camouflerende zigeunerhoedjes tegen Zigeuners? Zogenaamd objectief feiten compileren deden de Victorianen, een lieflijk-mechanistische idylle die tegenwoordig nog slechts bij NRC wordt geloofd.

Beledigd-­kunnen-­zijn is een lastig te bepalen (non­ white) privilege. Hetzelfde geldt voor discriminatie. De scheidslijn tussen groepen die je wel en niet mag beledigen is zoals het verschil tussen beschaving en barbarij. Volgens kunsthistoricus Kenneth Clarke kun je beschaving niet gemakkelijk definiëren, maar herken je het onmiddellijk als je het ziet. Hij heeft gelijk.

De activisten die beledigd zijn of denken dat ze gediscrimineerd worden door een autoprogramma, houden er een bijzonder interessante taxonomie van de mensheid op na. Het is een ordening gebaseerd op slachtofferschap. Wie onaanraakbaar verklaard wordt, verschilt per activist. Gretta Duisenberg vindt Joden niet slachtoffer genoeg, bijvoorbeeld. Alle beroepsgekwetsten zijn het er echter wel over eens dat de absolute bodem van iedere ingekerfde schandpaal door Amerikanen wordt gevormd. Amerikanen kun je altijd beschimpen, uitlachen, belachelijk maken en als achterlijk afschilderen. Iets hoger bevinden zich alle andere groepen waarover Jeremy Clarkson, James May of Richard Hammond zich wel eens negatief hebben uitgelaten. Duitsers, Fransen, de Welsh, Schotten, Ieren en ook de Nederlanders.

Roemenen staan een treedje hoger qua slachtoffer. Niet dat ze zich van hun meest tolerante kant lieten zien toen ze Top Gear veroordeelden. Clarkson discrimineerde niet op de juiste manier: de in beeld gebrachte Zigeuners zijn geen echte Roemenen en geven het land een slechte naam. Waarvan akte. Voor de opmerkingen over Mexicanen – die weer ietsje boven de Roemenen staan- zijn de presentatoren diep door het stof gegaan. Dit is de grens. Verder dan dit durft Top Gear niet te gaan. We hebben nu de onaanraakbaren, de omgekeerde melaatsen bereikt. Over hen zal niemand, ook iemand met zo’n losse verbinding tussen mond en hersenen als Jeremy Clarkson, iets onwelgevalligs zeggen.

Over een speciale aflevering in India kreeg de BBC veel klachten. Ik heb de aflevering oneindig geanalyseerd. Er is geen racisme tegen India, er zijn geen discriminerende opmerkingen. Er is alleen een voortdurend belachelijk maken van Groot-­Brittannië dat in zijn voormalige kolonie ‘nog minder weet te verkopen dan België’. De voorgenomen Top Gear­handelsmissie loopt volstrekt voorspelbaar in het water, hun Britse auto’s vallen uit elkaar en in India blijkt de ondernemingszin veel beter dan in de Health & Safety­staat die Groot­-Brittannië is geworden. De presentatoren hebben alleen kritiek op het Indiase weggebruik. Kennelijk is het racisme als je zegt dat het levensgevaarlijk is om ‘s nachts zonder licht aan de verkeerde kant van een maanlandschap annex weg 120 kilometer per uur te rijden. En zelfs daarvan zeggen ze uiteindelijk dat ‘the Indian way’ beter is, want het schiet tenminste op. Over Japan zijn de presentatoren nog veel enthousiaster en China wordt geduid als een powerhouse dat ons zal inhalen. In Afrika wonen alleen maar intens vriendelijke mensen, net als in het Midden-­Oosten overigens. Kijk de afleveringen er maar op na.

Het absolute taboe op de totem van grieven vindt u bovenin. Een Balotelliëske opmerking over Joden is ondenkbaar. Moslims krijgen een speciale behandeling door naar hen te verwijzen als ‘muslim man’, in plaats van het schamele ‘christian’, waar de christenen het mee moeten doen. Tegen homo’s werd sterk benadrukt dat ze welkom waren en over ‘negers’ wordt gesanctioneerd gezwegen. Ik verzeker u: het grootste autoprogramma…in the world is nog nooit over de schreef gegaan en dat zal ook nooit gebeuren. Het taboe is te groot.

De klagers schreeuwen zo hard dat hun mentale verwondingen met een snerpende achtcilinder kettingzaag moeten zijn toegebracht. Was het maar zo’n feest. Wat betreft belediging komt Top Gear niet verder dan politiekcorrect racy lacism.

Beeld cc: Phil Guest