U vindt homeopathische middeltjes bij uw apotheek in het schap. Grote kans dat uw zorgverzekeraar behandelingen van een homeopaat vergoedt. En toch is deze methode volstrekt niet werkzaam, zo bevestigt ook de Australische gezondheidsautoriteit National Health and Medical Research Council (NHMRC) maar weer eens.

En dat is logisch, want wie de principes achter homeopathie begrijpt, ziet dat het domweg niet kán werken. Eerst even een veelvoorkomend misverstand uit de weg ruimen: homeopathie is wat anders dan plantaardige geneesmiddelen (fytotherapie). Iedereen die weleens in een brandnetel is gaan zitten, weet dat planten op zichzelf wel degelijk effect kunnen hebben op het gestel. Het idee van homeopathie is dat men kwalen kan genezen, door een stof die de kwaal veroorzaakt in een sterke verdunning tot zich te nemen.

Wie lijdt aan slapeloosheid, moet dus extreem verdunde cafeïne gebruiken. En dan geen slappe koffie, neen, cafeïne zodanig verdund dat er geen enkel molecuul van de stof meer in het water zit. Dat dit toch werkt, komt door een speciale manier van schudden (‘potentiëren’) en het geheugen van water. Verder is vliegen ook mogelijk, als je elfenstof uitschudt en blije gedachten denkt. Want in dit sprookjesrijk van wensdenken opereert de homeopaat.

En wat doet de toch niet als alternatief bekend staande Technische Universiteit Delft? Een symposium organiseren over homeopathie zonder ook maar één kritisch geluid over deze fopwetenschap. “In deze lezing een historisch en actueel overzicht van theorie en wetenschap van homeopathische geneeskunde; hoe goed gekozen homeopathische medicijnen de gezondheid kunnen bevorderen en wat de mogelijkheden voor jouzelf en onze totale gezondheidszorg kunnen zijn.

Ehm ja. Volgende week aan de UvA, een symposium over het nut van ruime ovens bij peperkoeken huisjes, en hoe ook jijzelf woedende heksen daarin kunt duwen. De Universiteit Wageningen heeft in mei een bijzondere gastspreker: het Monster van Loch Ness plaatst de Yeti in historisch perspectief. Mart Smeets komt in Nijmegen vertellen over het wielrennen dat beslist dopingvrij is. En de faculteit politicologie van de RUG kon Ivo Opstelten strikken, die had opeens tijd over, voor een lezing over parallelle dimensies die politiek gevoelig bewijsmateriaal zomaar en zeer selectief opeten. Komt dat zien.

Dan nu in vogelvlucht even de voorspelbare dooddoeners afserveren:

Ja maar de reguliere medische wetenschap weet ook niet alles/maakt fouten/is niet zaligmakend.

Dat ontkent ook niemand. Dat zegt echter precies niets over homeopathie.

Big Pharma wil gewoon geld verdienen en maken daarom alternatieven kapot

Joe.

Ik had een loopneus/spit/eksterogen en voor mij werkte het.

Placebo-effect, het is een mooi ding.

Je moet er voor open staan.

Ik moet helemaal niks. Het is precies andersom. Als ik weiger te geloven in bijvoorbeeld chemotherapie en ik zou het evengoed gebruiken, zal mijn (hypothetische, wees gerust) tumor toch kapot gaan.

Jij wordt betaald door Big Pharma.

Was het maar zo’n feest. Homeopathen kunnen overigens zomaar een miljoen dollar krijgen. Het enige wat ze hoeven doen is in een dubbelblinde test de werking van hun ‘medicijn’ bewijzen. Tot dusver is het miljoen nog niet opgeëist. 

Wetenschap is ook maar een mening.

Bewezen werkzaamheid, of toverwater? Lastig, lastig.

Baat het niet, dan schaadt het niet.

Behalve dat het klauwen met (verzekerings)geld kost en mensen valse hoop geeft, kan alternatief gedoe wel degelijk leiden tot zwaar lichamelijk letsel of overlijden.

Jamaar medische missers dan?

Oh ‘hunnie doen het ook,’ die denktrant. Dat vond de juf vroeger al een stom argument in een zandbakruzie. Het zijn twee verschillende zaken, het falen van het ene zegt niets over de werkzaamheid van het andere.

Je bent gewoon bang voor je eigen aura.

(Echt gehoord.) Ja, daar heb je een punt. Shit. Nu moet ik opeens alle bewijs en feiten enzo ontkennen en mijn aura gaan koesteren.

Het is, kortom, betreurenswaardig dat serieuze universiteiten een podium bieden aan kritiekloze bewieroking van methoden die keer op keer in serieuze (meta-)studies uit de bus komen als wensdenkflauwekul. Een waardige opponent uitnodigen zou al interessanter zijn, maar eigenlijk is homeopathie wetenschappelijk gezien al elke discussie voorbij. Hooguit heeft de theologie er nog wat aan, het is een geloof.