Eerder was de humor op universiteiten al de sjaak, politiek-correcte studenten eisten verschoond te blijven van mogelijk kwetsende grapjes. Nu zijn ook meningen en gedachten onderworpen aan de regel dat de mentaal zwakste de norm bepaalt voor wat wel en niet kan. Of moeten we vrezen dat het geen als fatsoen vermomde betutteling betreft, maar gewoon lafheid? We weten allemaal wat de gevolgen kunnen zijn van islamkritiek, of zelfs maar van het ter sprake brengen van de vele zwarte kanten van deze ideologie. Iraanse vrouwenrechten-activist en islamcriticus Maryam Namazie is door de Student Union geweerd van Warwick University. Dit omdat haar standpunten mogelijk kwetsend zouden zijn en omdat de Union sowieso een ‘no platform’ beleid voert: omstreden sprekers wordt geen podium geboden.

Hoe gevaarlijk deze opstelling is, behoeft geen betoog.

Studenten zou men, tegelijk met in inschrijving, een brief moeten sturen. Wie zich na lezing van deze brief niet in staat acht om te gaan met discussie, controverse en opinie, kan dan alsnog afhaken. Wie besluit dat hij een grote jongen (m/v) is, gaat akkoord met deze brief, of disclaimer zo u wilt, en mag dan later in zijn opleiding niet meer piepen om het weghouden van bepaalde meningen. Zo’n brief zou er zo uit kunnen zien:

Beste [Naam Student],

Welkom aan [Naam Universiteit]. Wij hopen dat je academische vorming aan ons mooie instituut veel zal bijdragen aan je kennis, vorming misschien zelfs aan je persoonlijkheid als geheel. Je gaat tijdens je studie te maken krijgen met een brede variatie aan meningen en standpunten, zowel in het curriculum als in de vele andere (sociale) activiteiten die samenhangen met je studie. Je zult dingen horen die je inspireren, die je aan het denken zetten, dingen die je verbazen en zeker ook zaken die je woedend, onzeker, verdrietig of zelfs bang kunnen maken.

Niemand gaat je deze negatieve gevoelens besparen. Niemand beschermt jou tegen andermans meningen.

Wij achten onze studenten in staat om zaken aan te horen die zij als schokkend ervaren. Wij achten onze studenten mentaal en verbaal weerbaar, en wij verwachten dat zij informatie of opinie die niet strookt met hun wereldbeeld, gevoelens of wensen tot zich kunnen nemen en daar eventueel een reactie op kunnen formuleren. Zodra die reactie luidt: “ik wil dit niet horen, en mijn universiteit (of de studentenverenigingen) dient dergelijke uitingen bij mij weg te houden”, is er voor jou geen plaats aan de academie. (NB: dit uiteraard binnen de grenzen die de Nederlandse wet stelt aan vrije meningsuiting.)

Geen van onze studenten is een mentaal kasplantje, dat slechts tot bloei kan komen op exact de juiste voedingsbodem, beschenen met precies de goede lichtsterkte en besproeid met een zorgvuldig gedoseerde hoeveelheid water. Wie niet om kan gaan met controverse en debat, verdient geen academische titel. Wij als universiteit nemen onze taak serieus en wij kunnen geen mensen onderwijzen die zich zelfs met basale vrijheid van meningsuiting geen raad weten zonder de roep om het weren van zaken die mogelijk kwetsend zouden kunnen zijn.

Wij moeten er van uit kunnen gaan dat al ons personeel en al onze studenten werken en leren op een niveau waarop zij begrijpen en erkennen dat gekwetstheid nooit een argument is, laat staan een reden om zaken te verbieden of censureren. Kunnen zij dit niet, dan komt elke vorm van academisch discours nooit boven het niveau van persoonlijke gevoelens. Emoties die kunnen worden ingezet als jokers: het spel eindigt onbeslist en zonder dat iedereen zijn kaarten heeft mogen uitspelen.

Je hebt geen enkel recht om verschoond te blijven van kritiek op of humor over je levensbeschouwing, normen, waarden, geloof of mening. Wij zouden je ook geen dienst bewijzen als wij jou zulke confrontaties zouden besparen: niet alleen zou de overgang van universiteit naar het echte leven dan een tamelijk grote schok voor je zijn, ook verzaken wij dan onze plicht om jou te voorzien van de informatie en vaardigheden die je als academicus nodig hebt.

Daarbij: wat jij kwetsend vindt, vindt een ander misschien inspirerend, mooi of zelfs waar. Wie ben jij om je medestudenten dat te ontzeggen?

Wij wensen je veel succes met je studie en vertrouwen er op dat je bovenstaande in acht neemt.

Mede namens medewerkers en bestuur van [Naam Universiteit],

[Naam], Rector Magnificus