Komt u weleens in een museum? Dan bent u waarschijnlijk blank. Op welk tijdstip je ook gaat en welk museum je ook bezoekt, je zult er in de zalen vrijwel uitsluitend witte mensen aantreffen. Meestal ouderen, ook, verplichte nummertjes van schoolklassen of bezoekers van op kinderen gerichte exposities daargelaten. Hier heb ik geen onderzoek naar gedaan, ik zeg dit op basis van mijn eigen ervaring als regelmatige bezoeker van ’s lands musea. De natuur, daar waag ik mij vrijwel nooit want daar zijn dingen als het weer, enge insecten en weinig interessante variaties in plantaardig leven. Maar ene mevrouw Kloek (goede naam voor een natuurvorser! Stevige wandelschoenen, goede moed, paden op lanen in-associaties!) onderzocht de allochtone natuurbeleving en het blijkt dat ook de natuur een wit bolwerk is.

Dit gegeven wordt ietwat geproblematiseerd. Want natuur is zo gezond, en natuurbescherming is zo belangrijk. Terwijl ik denk, ik begrijp de Turken en Chinezen die zij onderzocht wel. Een stadspark om in te BBQ-en en verder hebben ze vanwege werk en carriere geen tijd om te Nordic Walken in een duinpan. Láát die mensen toch lekker. Waarom moeten we allochtonen de hei op emanciperen, als ze er gewoon geen behoefte aan hebben? Omdat het weer discriminatie moet heten, vrees ik.

Kloek: “’Op de vraag ‘voel je je weleens gediscrimineerd in de natuur’ kwam nauwelijks reactie. Daarna vroegen we: ‘pas je je gedrag weleens aan, om te voorkomen dat je gediscrimineerd wordt’. Bij de Chinese Nederlanders speelt dat amper, maar ruim een kwart van de Turks-Nederlandse groep beantwoordt die vraag bevestigend. “

Ziet u? Vraag ze op de man af of de natuurminnende autochtoon een PVV-stemmende racist is met een pro-Zwarte Piet sticker op de uniseks windjacks, en de onderzoeker krijgt nul op het rekest. Nee, Achmed heeft in het bos nooit last van VUTters die onder het luid brullen van “ga terug naar je eigen land” hem en Samira bekogelen met beukennootjes. En Chinezen weten ook wel dat wandelaars die aan de kust ‘op de blanke top der duinen’ zingen, daarmee niet bedoelen “op de slegs vir blankes top der duinen.” Niks aan de hand dus, die mensen zijn gewoon zo verstandig om zich niet vaker dan strikt noodzakelijk te begeven tussen ANWB-paddestoel en paarsepaaltjesroute, onder een grif teken-strooiend struweel.

De nijvere onderzoekster moest dieper graven om discriminatie medeverantwoordelijk te maken voor het gebrek aan groene belangstelling bij allochtonen.

Kloek: “Zo vertelden mannen van Turkse komaf dat ze ‘s avonds vaak in een bepaald park kwamen. Totdat er op een dag iemand was vermoord. Daarna gingen ze niet meer. Niet uit angst dat hun iets zou overkomen, maar omdat ze bang waren als dader te worden aangemerkt. Ze noemden dat zelf geen discriminatie, maar ze pasten wel hun gedrag aan.’”

Ze noemden dat zelf geen discriminatie. Juist ja. Misschien omdat mannen die zich des avonds in stadsparken ophouden, per definitie en ongeacht hun huidskleur een wat smoezelig imago van cruising en criminaliteit aankleeft. En allicht zaten ze niet te wachten op de na de moord ongetwijfeld geïntensiveerde politieaanwezigheid, niet omdat zij iets op hun kerfstok hebben, maar omdat de sjeu in zo’n park er wel even af is als het roodwitte afzetlint nog tussen de struiken van het plaats-delict wappert.

Misschien hebben Turken en Chinezen op hun inburgeringscursus allemaal J. C. Bloem gelezen.

Natuur is voor tevredenen of legen. 
En dan: wat is natuur nog in dit land? 
Een stukje bos, ter grootte van een krant, 
Een heuvel met wat villaatjes ertegen.

Dat zou hoopvol stemmen, want Nederlandse natuur is inderdaad niet veel meer dan dat. Het lijkt mij urgenter om meer allochtonen kennis te laten maken met de cultuur, en de witheid van het museumpubliek te doorbreken. Niet door gezwatel over racisme in de musea, vroegbejaarden met een audiotour aan hun hoofd slaan helemaal geen acht op andere bezoekers en maken geen gierende witte lijst-glapjes als ze bij nummer negenendeltig zijn. En suppoosten zullen niet tegen Turken zeggen “sorry, vandaag is alleen voor leden en je mag niet op gympen” terwijl ze meteen daarna wél twee middelbare dames met grote houten kralenkettingen doorlaten.

Maar gewoon, door bijvoorbeeld de grotere musea gratis toegankelijk te maken. Want dat zo iets onherbergzaams en gevaarlijks als natuur gratis toegankelijk is, en onze schitterende cultuurschatten slechts na betaling te bezichtigen zijn, dát is pas discriminatie!