Eigenlijk valt er weinig toe te voegen aan de uitstekende column van Lofti El Hamidi in NRC Handelsblad, die de nepsolidariteit van rechts met van blasfemie beschuldigde Asia Bibi hekelt, het zwijgen van links en natuurlijk de fundamentalistische demonstranten in Pakistan die haar dood willen. Toch zal ik een poging wagen. 

 

Als je kritiek hebt op misstanden in de islamitische wereld, denk bijvoorbeeld op het dictatoriale beleid van Erdogan, de terreur van ISIS, de ayatollahs in Iran of de blasfemiewetgeving in Pakistan, moet je dit altijd genuanceerd brengen. Moslimhaters immers gebruiken dit soort voorbeelden graag om de islam an sich aan te vallen, moslims als boze barbaren met baarden af te schilderen, haat te zaaien tegen mensen die anders zijn.

Deze vlieger gaat helaas ook op in de zaak van Asia Bibi. Die speelt helaas al heel lang. Toen ze veroordeeld was kwam historica Amanda Kluveld voor haar op in haar columns in de Volkskrant, maar solidariteit met de christelijke Asia Bibi ging altijd gepaard met onbeheerste kritiek op de islam.

Elma Drayer schreef in Trouw ooit dat het zich inzetten voor vervolgde christenen in Nederland (en andere Westerse landen) niet sexy is, omdat vooral steile christenen (SGP, ChristenUnie) voor ze opkomen, en populisten die christenvervolging vooral zien als een stok om de islam mee te slaan. De spraakmakende gemeente wil hier niet mee geassocieerd worden.

Daarnaast speelt bij progressief Nederland een historisch gegroeide afkeer voor het christendom mee, wat een gevolg is van de ontzuiling en ontkerkelijking in ons land. Het christendom wordt met bekrompenheid en onderdrukking geassocieerd, de spruitjeslucht van de jaren vijftig, hel-en-verdoemenis-dominees uit de romans van Maarten ‘t Hart en pedofiele pastoors. De islam wordt daarentegen als verdrukte religie beschouwd, vanwege de positie van islamitische minderheden in Europese landen en vanwege het Westerse militaire optreden in het Midden-Oosten.

Het is daarom geen toeval dat linkse journalisten, wetenschappers, mensenrechtenadvocaten enzovoort het makkelijker vinden om solidair te zijn met verdrukte moslims, zoals bijvoorbeeld Syrische vluchtelingen, de Rohingya in Myanmar en de Oeigoeren in China. Zij passen in het linkse narratief van Edward Saïd cum suis, waarin alle ellende op de wereld wordt veroorzaakt door het christelijke Westen (kapitalisme, kolonialisme, oriëntalisme etc.). Vervolgde christenen passen niet in dit narratief. Natuurlijk zijn er allemaal nuances, maar dit is wel een beetje hoe het zit. Het narratief is koning.

Dat geldt uiteraard ook voor de populisten. In hun narratief wordt het in wezen vredelievende (christelijke) Westen door de in wezen oorlogszuchtige islam bedreigd, en wil de linkse elite het dodelijke gevaar van de islam niet zien. Nuances – moslims die slachtoffer zijn van andere moslims of van Westerse bommen, de diepe afkeer die de overgrote meerderheid van moslims heeft voor ISIS, het feit dat moslims ook individuele mensen zijn – worden niet gezien. Vandaar dat de solidariteit van Amanda Kluveld, Wierd Duk, Twitter-accounts als Against_Islamization (@PVV_Op1) enzovoort met vervolgde christenen niet alleen om die vervolgde christenen gaat, maar ook om een ideologisch punt tegen de islam te maken. Terwijl de werkelijkheid ingewikkelder is.

Misschien zijn we als mensen gewoon moreel gehandicapt. Omdat het heel moeilijk is om solidair te zijn met mensen die het totaal tegenovergestelde van jou vertegenwoordigen. Universele principes zijn mooi, maar bijna niemand gelooft hier echt in, laat staan dat we hiernaar handelen.

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons