De Nederlandse democratie staat onder druk. Waarom is dat zo? En hoe krijgen we meer geloof in de democratie?

 

 

Weerbare democratie van Bastiaan Rijpkema is terecht het beste politieke boek van 2016 geworden. In dit proefschrift betoogt Rijpkema dat democratie het verdient om te worden verdedigd tegen antidemocratische partijen omdat die partijen – als ze een democratische meerderheid hebben behaald – de democratie kunnen afschaffen. Het schoolvoorbeeld is natuurlijk de NSDAP van Hitler, die in 1933 op democratische wijze aan de macht kwam en de Weimarrepubliek veranderde in een totalitaire dictatuur. Maar, en daar weet ik als historicus weer alles van, het Duitse geloof in democratie was in de jaren voor 1933 al volledig uitgehold. De Machtergreifung kwam er niet zomaar.

De Nederlandse democratie staat tegenwoordig ook onder druk. We hebben uiteraard nog niet te maken met Duitse toestanden, maar de situatie is wel zorgelijk. De elite, de populisten en veel allochtonen lijken het vertrouwen in de democratie te hebben verloren.

 

Minachting voor het volk

Onze culturele elite lijkt het geloof in democratie te verliezen. In de jaren van de verzuiling werkten elite en volk samen in de grote volkspartijen, maar die tijd is voorbij. Tekenend is de elitaire reactie van ‘weldenkend’ progressief Nederland op de speech van Edith Schippers. De VVD-minister maakte zich zorgen over de gevaren van de radicale islam, maar haar pleidooi voor een weerbare democratie werd door progressieve opiniemakers en wetenschappers – zoals Arnon Grunberg en Merijn Oudenampsen – meteen met discriminatie en islamofobie in verband gebracht. Dit terwijl Schippers een duidelijk onderscheid maakte tussen moslims en moslimextremisme.

‘Weldenkend’ Nederland vindt het niet fijn als er kritisch wordt nagedacht en mensen andere, niet-correcte standpunten innemen. Grunberg en Oudenampsen hekelden Schippers opmerking ‘onze cultuur is superieur’, maar zij vinden op hun beurt de cultuur van de progressieve Grachtengordel voortreffelijk. Het ‘witte’ klootjesvolk – niet alleen de PVV maar ook de VVD-kiezers en de christenen natuurlijk – zijn volgens het linkse wereldbeeld immers achterlijk. Progressieven willen de volksstem dan ook het liefste monddood maken.

 

Geen vertrouwen in instituties

De PVV gelooft wel in het ‘volk’, maar nauwelijks meer in onze democratische instituties. Andere volksvertegenwoordigers zijn alleen maar zakkenvullers en wegkijkers – Geert Wilders noemde de Tweede Kamer niet voor niets een nepparlement – de media worden gedemoniseerd als MSM (main stream media) die allemaal liegen en op de hand van links zouden zijn, Brussel draait de nationale democratie de nek om en de vluchteling is een wandelende tijdbom.

De PVV wil ‘echte democratie’, waarmee de partij referenda bedoelt als het Oekraïnereferendum, waar het ‘volk’ de gevestigde politiek een poepje kan laten ruiken. Daarnaast flirt de PVV met het idee van een echte volksopstand. Wilders spoort op Twitter mensen aan tot rebellie, #Kominverzet, en wil Nederland ‘terugveroveren’. Voor moslims is in het Nederland van Wilders eigenlijk geen plek meer. Alle moskeeën moeten volgens het A4-tje dat voor een serieus verkiezingsprogramma moet doorgaan worden gesloten.

Natuurlijk komt er van deze ideeën niets terecht, maar het feit dat een groot deel van de kiezers zo ontzettend weinig vertrouwen heeft in de Nederlandse politiek is heel zorgelijk. Een stem op de PVV is een zinloze tegenstem.

 

Geen vertrouwen in Nederland

DENK is de partij voor boze allochtone burgers. In sommige peilingen staat ze nog op nul zetels, maar ik vermoed dat het er tussen de twee en vijf zullen worden. DENK heeft namelijk de Turkse moskeeën achter zich, en die bepalen hoe een groot deel van het Turkse electoraat gaat stemmen. Ook probeert DENK de stem van Marokkanen, Surinamers en Antillianen te winnen, vandaar dat de partij Farid Azarkan en Sylvana Simons heeft benaderd.

DENK hanteert een dubbele strategie. De partij zegt voor respect en verbinding te zijn en de democratie te respecteren. Maar dat doet de partij natuurlijk alleen maar om goedwillende linkse media en partijen zand in de ogen te strooien. In werkelijkheid drijft DENK op ressentiment. Onvrede, over vermeende discriminatie met name, mobiliseert de allochtone achterban en creëert een vijand. Het is allemaal de schuld van de institutioneel racisme en wit privilege. Nederland zou een door en door racistisch land zijn waar islamitische en zwarte Nederlanders overal worden achtergesteld en ‘witten’ worden voorgetrokken. De tragische dood van Mitch Henriquez wordt met beide handen aangegrepen om de allochtonen tegen de politie op te zetten en Black Lives Matters in Nederland na te spelen. Witte Nederlanders zijn volgens DENK verknocht aan hun racisme.

Met andere woorden: DENK haat onze democratie, haat Nederland, haat Joden, haat de vrije pers. DENK wil niet slechts de allochtonen een stem geven, daar is an sich niks mis mee, maar is uit op een allochtonenrevolutie. By any means necessary.

 

Fantoomracime

Maar, nuance nuance, er zijn desalniettemin wel cruciale verschillen tussen de PVV en DENK. De PVV is een partij voor politieke paria’s. De politieke agenda van DENK daarentegen wordt voor een groot deel onderschreven door de culturele elite en door een partij als GroenLinks, die uit modieus meeloopgedrag ook overal racisme ontwaren en charlatans als Gloria Wekker en Quinsy Gario op alle plaatsen een podium bieden om hun antiblanke haat te zaaien.

De onvrede van de PVV wordt bijzonder slecht gearticuleerd en de oplossingen die de partij biedt zijn vaak in strijd met onze democratische rechtsstaat, maar de problemen die worden aangekaart zijn er. Denk aan Turkse treitervloggers, Marokkaanse etterbakjes op scooters, aanranders in Almere en natuurlijk islamitisch geïnspireerd terrorisme. We moeten deze problemen op een verstandige manier aanpakken, niet op de PVV manier dus, maar we kunnen en mogen ze niet ontkennen. DENK daarentegen bestrijdt fantoomracisme, racisme dat in werkelijkheid nauwelijks niet bestaat. Samengevat: de PVV overdrijft, DENK liegt.

Het belangrijkste verschil is echter dat de PVV een onafhankelijke partij is, terwijl DENK de spreekbuis is van Erdogans AKP. DENK, niet de PVV, zou je daarom veel beter kunnen vergelijken met de NSB, de Nederlandse zusterpartij van Hitlers NSDAP. DENK lijkt daarnaast op de CPN, de partij die fout was in de Koude Oorlog. Niet de PVV maar DENK is daarom de meest antidemocratische partij in ons politieke bestel.

 

Een democratisch verhaal

Maar hoe krijgen we meer vertrouwen in de politiek? Het belangrijkste is misschien wel het bieden van een democratisch verhaal, waarin (bijna) iedereen zich herkent. Ondanks postmoderne pogingen om onze geschiedenis zo zwart mogelijk af te schilderen – Grunberg in de Volkskrant weer met de clichés van de slavernij en de politionele acties – heeft Nederland eigenlijk best een mooi verhaal. We kwamen in opstand tegen de tirannie van Spanje, we boden ruimte aan mensen die om hun geloof werden vervolgd en we experimenteerden al voor het uitbreken van de Franse Revolutie met democratische regeringsvormen.

Dit verhaal, dit inclusieve verhaal, is er in principe voor iedereen. Natuurlijk zullen er altijd botsingen blijven, dat hoort er gewoon bij, maar we moeten meer kijken naar wat ons echt bindt. Geen slap antroposofisch zitplasserverhaal, maar een stoer verhaal waar we echt trots op zijn. Een gezamenlijk democratisch verhaal is wellicht belangrijker dan alle democratische instituties in de wereld bij elkaar.