Heej, even gemist, ik lees het FD niet dagelijks. Nouja. Zelden. Nouja. Nooit. Maar ze hadden dus een gesprek (PDF) met arabist Maurits Berger, die te Leiden de leerstoel Islam en het Westen bekleedt. Is het flauw om alsmaar weer te wijzen op het feit dat de sultan van Oman die financiert? Heel flauw, maar omdat het Financieel Dagblad deze buitenlandse geldstroom netjes noemt doe ik het voor de zekerheid ook maar.

Wat leren we uit dit gesprek? Dat Bergers lievelingsstopwoord ‘jeetje’ is. (Tip: wissel dat eens af met ‘grutjes’, ook zo’n aaibare uitroep van verbazing.) Maurits waarschuwt dat de relatie tussen moslims en niet-moslims weer op scherp staat. Dat u niet denkt dat je zo’n leerstoel zomaar krijgt, daarvoor moet je dus wel de vinger loeistrak aan de pols van de botsing der culturen hebben he. Ik moest het even verwerken, die op scherp staande relatie. Opeens zag ik de tendens, bijna alsof al die terreurdaden in en tegen het Westen iets met elkaar gemeen hebben.

Dat komt zo, legt Berger uit, eerst had de moslimwereld haar hoop gevestigd op het socialisme. De overheden maakten die beloften niet waar, wat raar is want het socialisme is normaal gesproken juist een zegen voor mensen en socialistische heilstaten functioneren altijd uitstekend. Maargoed, dat werd het dus niet, dat socialisme. Toen kwamen ze er achter dat, en ik citeer, “sociale rechtvaardigheid al in de islam geïntegreerd was, en daarin zelfs de rode draad is.” Eureka! ISIS in een notendop: super-geïntegreerde sociale rechtvaardigheid. Vandaar ook dat hij stelt dat de gedragingen van ISIS ”hartstikke menselijk en menselijk verklaarbaar zijn.”

Ze voelen zich namelijk zielig en onderdrukt, moet u weten, en daarom keren zij zich af van het Westen en vechten voor die ene heilstaat. Militair geweld helpt niet, daarmee bombardeer je die ideologie niet kapot. Dat lijkt me zowaar een juiste conclusie, maar feit is wel dat een dooie jihadi vanonder het puin van zijn huis stukken minder koppensnelt dan een springlevende. Door militaire interventies zullen mensen niet anders gaan denken, maar allicht is het toch beter om deze hartstikke menselijke mensenmensen met hun islamitische sociale rechtvaardigheid met alle middelen te bestrijden. Een genocide kunnen we beter voorkomen dan genezen, nietwaar. Dan kunnen we daarna eens kijken in hoeverre ‘culturele integratie van twee kanten’ moet komen enzo.

Als het Vrije Westen een tapijtbombardement op ISIS-bolwerken uitvoert dat net zo zwaar is als Bergers policor nuancespervuur in het FD, zou de wereld een mooiere plaats zijn. Sociale rechtvaardigheid heeft, en dit bedoel ik nu eens niet sarcastisch, niets met de islam te maken.