Of hoe Christian Lindner de schuld van de impasse kreeg.

 

Afgelopen weekeinde was bijna heel Europa in de ban van de coalitieonderhandelingen in Duitsland. Zou Angela Merkel er in slagen om de Jamaica-coalitie te redden? De coalitie tussen het CDU, het Beierse CSU, de Groenen en de liberale FDP. Het antwoord was nee. Zondagavond trok Christian Lindner de stekker eruit en daardoor kwamen de Duitsers in een van de grootste politieke crises sinds 1949 terecht.

 

Schuldvraag

Wat nu? De sociaaldemocraten van de SPD weigeren om een coalitie aan te gaan met het CDU/CSU-blok van Merkel. De Linkspartei en het AfD schreeuwen om nieuwe verkiezingen. Zij zien namelijk de vette buit van zetelwinst. De Groenen en de CSU uit Beieren zagen de bui al hangen. Zetelverlies bij de volgende deelstaatsverkiezingen in Beieren, dus schreeuwden zij moord en brand dat het allemaal de schuld van Christian Lindner was.

Om heel eerlijk te zijn heeft de FDP zichzelf niet heel veel te verwijten. De schuld ligt toch meer bij het CSU. Immers, zij riepen bij iedere gelegenheid heel hard “nee” en wilden voorts zoveel mogelijk verder gaan met het beleid van de huidige coalitie. Iets waar Merkel ook niet noodzakelijk op tegen was. Merkel kon zo doorgaan met het pappen en nathouden van de afgelopen 4 jaar en de CSU had iets om tegen te schelden. Met de Beierse Landdagverkiezingen voor de deur is dat heel belangrijk. Het CSU haalt daar vaak meer dan 51% van de stemmen en regeert daardoor in Beieren alleen. Ongehinderd door de oppositie kunnen zij daar conservatief beleid uitvoeren. Maar dat lukt alleen als het CSU een stevige vijand in Berlijn heeft.

 

Groene ellende

Ook de Groenen zullen stiekem weinig tranen laten om het vertrek van de FDP. Zij kunnen de kiezer bij eventuele verkiezingen wijs maken dat het de FDP niet te doen was om structurele veranderingen. Zij wilden alleen maar lage belastingen en leuke dingen voor de yuppen. Maar een verbod op dieselauto’s, te hoge belastingen, traag internet en een vijandige houding ten opzichte van innovatie zijn de Groenen gewoon slecht voor de Duitse economie. Groene praat over investeren in milieuvriendelijke alternatieven blijft vaak gewoon gepraat. Het spoornetwerk in Nordrhein-Westfalen is hopeloos verouderd en onder de regering Kraft (SPD/Groenen) is daar bar weinig aan gedaan.

Ook in Baden-Württemberg, waar de Groenen samen met het CDU een regering vormen, heeft de Groene minister-president Winfred Kretschmann meer reclame voor Audi, Mercedes en Porsche gemaakt dan voor het OV of sociale vernieuwing. Op de vraag over Kretschmann wel getrouw de Groene idealen dient door de auto-industrie te promoten antwoordde hij: “Ik kan mij toch moeilijk in een Fiat laten rondrijden?” De auto-industrie is dan ook heel tevreden met de Groenen in Baden-Württemberg.

 

Nieuwe verkiezingen?

De FDP zit dus in de hoek waar de klappen vallen. Wie kan nu verwachten dat een partij die Duitsland echt wilde hervormen akkoord gaat met een “CDU/SPD programma met een Groen sausje er over.” Maar hoe gaat het nu verder?

President Steinmeier wil niet aan verkiezingen en gaat nu proberen om als informateur de coalitieonderhandelingen vlot te trekken. Naar alle waarschijnlijkheid zal dat niet gaan lukken maar dan nog kan Steinmeier niet zomaar nieuwe verkiezingen uitschrijven. Hij zal eerst een nieuwe kanselier naar voren moeten schuiven. Dat is of Angela Merkel of een CDU minister-president uit de provincie. Dan moet de Bondsdag de kanselier met meer dan 75% van de stemmen kiezen. Dat gaat de Bondsdag zeker niet doen. Dus moet de hele procedure binnen 14 dagen opnieuw herhaald worden.

Als de Bondsdag dan nog niet een kanselier verkozen heeft dan zal de kandidaat zich nog een derde keer verkozen moeten worden. En als er dan een meerderheid kan er alsnog een regering gevormd worden. Ook dan kan Steinmeier de Bondsdag ontbinden en verkiezingen uitschrijven. Wanneer er geen kanselier verkozen wordt dan volgen er automatisch nieuwe verkiezingen. Wat daar uitkomt, dat weet niemand. Misschien heeft de CDU genoeg stemmen om met de Groenen en het CSU een regering te vormen, of de uitslag is identiek hetzelfde.

Wat er ook gebeurt, de crisis in Berlijn is lastig voor heel Europa. Hoewel men in Zuid-Europa niet al te rouwig is om de schade die Merkel heeft opgelopen. Merkel was beneden de Brennerpas toch al niet populair.

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons