Het drama in Las Vegas – waar een 64-jarige schutter meer dan 50 mensen doodschoot – laat wederom zien dat het tweede amendement van de Amerikaanse Grondwet tot verschrikkelijke rampen leidt. 

 

De Second Amendment van de Amerikaanse Grondwet, ‘the right to keep and bear arms’, kunnen we niet los zien van de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog. Amerikaanse burgers namen de wapenen op tegen de Britse koning George III, om hun vrijheid te verdedigen tegen de vermeende tiran. Niet alleen reguliere militairen maar ook burgersoldaten, georganiseerd in de zogenoemde militia, vochten tegen de Britse red coats. Er was een groot verschil: het Britse leger had veel huurlingen in dienst- vooral uit de Duitse staten Hannover en Hessen – de Amerikaanse soldaten waren vrije mannen. Het recht om wapens te bezitten werd als een burgerrecht gezien, om als vrije burger je huis en haard te beschermen tegen de huursoldaten van een buitenlandse tiran. Denk aan Mel Gibson in de film The Patriot, die als Australiër eigenhandig de Amerikanen van de evil Brits bevrijdt.

De grootste fan van de Amerikaanse zaak in Nederland, baron Joan Derk van der Capellen tot den Pol, pleitte in zijn anonieme pamflet Aan het Volk van Nederland ook voor burgersoldaten. Nederlandse patriotten moesten hun vrijheid beschermen tegen de tirannieke stadhouder Willem V van Oranje, die kapitein-generaal van het vooral uit Duitse huurlingen bestaande Staatse leger was. Van der Capellen eindigde zijn oproep aan het Nederlandse volk daarom ook met de volgende woorden:

Wapent U allen, verkiest zelf degenen die U bevelen moeten, en gaat (evenals het volk van Amerika waar geen druppel bloed gevloeid is, voordat de Engelsen hen eerst hebben aangevallen) in alles met kalmte en bescheidenheid te werk, en Jehova, de God der Vrijheid, die de Israëlieten uit het diensthuis heeft geleid en hen tot een vrij volk gemaakt, zal onze goede zaak ongetwijfeld ook ondersteunen.

Maar de tijden zijn veranderd. De Verenigde Staten en Nederland zijn democratieën. We worden niet meer bedreigd door buitenlandse tirannen en huurlingen. In Nederland is het niet meer dan terecht dat burgers niet zomaar wapens mogen bezitten, maar in de Verenigde Staten lijkt de tijd te hebben stilgestaan. The right to keep and bear arms zorgt ervoor dat de Amerikaanse samenleving een buitengewoon gewelddadige samenleving is, waar veel moorden worden gepleegd en waar de politie ook veel sneller besluit om verdachten neer te schieten dan elders in de vrije wereld. Voorstanders van wapenbezit komen altijd met de drogreden ‘Guns don’t kill people, people do’, maar dat slaat nergens op. Mensen met moordplannen kunnen in de Verenigde Staten gewoon veel makkelijker tot daden overgaan, omdat je vrij gemakkelijk aan wapens kan komen. In Nederland kost het veel meer moeite om spree killer te worden. En daarnaast speelt mee dat onze cultuur minder gewelddadig is en de psychologische drempel om tot zulk geweld over te gaan dus kleiner is.

Natuurlijk is de 64-jarige dader zelf verantwoordelijk voor zijn daden. Maar hij zou niet zo veel mensen zo gemakkelijk hebben kunnen vermoorden als het in de Verenigde Staten niet zo gemakkelijk was geweest om aan wapens te komen. Gezien het politieke overwicht van de Republikeinen is het terugdraaien van het tweede amendement vooralsnog echter aan dovemansoren gericht.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons