Op Super Tuesday volgde Super Saturday. Voor Trump was het geen superavond: hij verloor in twee staten waarin hij vooraf als favoriet werd gezien en haalde  minder kiesmannen binnen dan Ted Cruz. Toch was hij uiteindelijk de winnaar van de avond omdat Marco Rubio opnieuw tegenviel. Plan B om Trump te stoppen lijkt zo te falen. Op naar plan C?

De avond was nog maar net begonnen of Trump had al een eerste tegenslag te pakken. Kansas, een staat waar hij vooraf als favoriet gold, ging verloren aan Ted Cruz – met ruime marge bovendien. In een andere caucusstaat, Maine, bleek dat het succes van ‘caucus king’ Cruz geen toeval was. De evangelische lobbygroepen in de staat hadden hard gewerkt om hun favoriet aan de zege te helpen. Dat bleek uiteindelijk meer waard dan de steun die Trump kreeg van Maines Republikeinse gouverneur Paul Lepage. Een hattrick aan caucusoverwinningen ontglipte Cruz uiteindelijk net omdat Trump hem in Kentucky 4 procent wist voor te blijven. De enige primary staat, Louisiana, ging met eenzelfde marge naar de koploper in de race.

Operatie geslaagd…

Geen mislukking dus voor Trump, maar bepaald geen topavond. Hij raakte zelfs een fractie achter op het schema dat hem in juni op 1237 kiesmannen moet brengen – de absolute meerderheid die een kandidaat nodig heeft om de Republikeinse nominatie in de wacht te slepen. De kans dat het op een ‘brokered convention’ ging uitdraaien leken dus iets gestegen. Ogenschijnlijk was het daarmee operatie geslaagd voor het partijestablishment dat de in de dagen na Super Tuesday verwoedde pogingen deed om een Stop Trump campagne op gang te brengen ( er was zelfs een heuse #nevertrump hashtag ontwikkeld, plus de onvermijdelijke petitie).

Patient overleden?

Het enige probleem is dat de patient alsnog overleden lijkt te zijn. Althans: de favoriete kandidaat van het establishment, Marco Rubio, had andermaal een tegenvallende avond. Hij haalde slechts dertien kiesmannen, eenvijfde van de oogst van Ted Cruz. Vervelender was dat hij in Maine en Louisiana niet eens de kiesdrempel haalde (in Maine eindigde hij zelfs als vierde). Rubio heeft dringend een succes nodig om zijn campagne weer tot leven te wekken. Dat kan vanavond al komen, als de Republikeinen in Puerto Rico naar de stembus gaan. Nee Puerto Rico is geen staat, en zal dat ook niet snel worden. Maar als Amerikaans territorium heeft het wel stemrecht in deze voorverkiezingen. En de 23 kiesmannen die er op het spel staan, zijn niet te versmaden, zeker niet in een race waarin elke kiesman telt. De kans is groot dat Rubio – die er gisteren nog campagne aan het voeren was – vandaag met alle 23 aan de haal gaat. Een wonder is het niet, maar misschien is het wel genoeg om hem in de race te houden.

Plan C

Voor de aanhangers van de alles-behalve-Trump campagne is dat wel te hopen. Als Rubio uit de race zou stappen, zou dat Trump vrijwel zeker de overwinning in Florida opleveren. De 99 kiesmannen die hij daarmee wint, zouden hem praktisch gesproken onoverwinnelijk maken. Ook al omdat het aantal caucuses, het werkterrein bij uitstek van de Cruzcampagne, na 15 maart snel afneemt. En omdat in staten waarin de kiesmannen verdeeld worden op basis van proportionaliteit Trumps aandeel automatisch toeneemt op het moment dat Rubio niet meer meedoet. Minder kansen voor Cruz dus, meer kiesmannen voor Trump.

Een theoretisch Plan C is zo bedacht: laat Kasich en Cruz onderling afspraken maken over wie welke staat gaat bevechten, maximaliseer zo de kans op overwinningen die Trumps momentum kunnen vertragen. Mathematisch is het zonder meer mogelijk om dergelijke manier een ‘brokered convention’ scenario levend te houden. Maar wat wiskundig gezien haalbaar is, is niet altijd politiek realistisch. Als Trump Florida wint, is het verhaal van de campagne namelijk klaar: “Trump drukt de kandidaat van het establishment eruit, niemand kan hem nog inhalen, het is over en voorbij.” Wil het establishment dat nog voorkomen, dan kunnen ze maar beter nu alvast beginnen met folderen in Florida…