Heeft Donald Trump dan nu toch een grens overschreden? Waar Teflon Don zonder grote electorale consequenties Mexicanen verkrachters noemde en John McCain belachelijk maakte omdat hij zeven jaar gevangen zat in Hanoi, lijkt hij zich nu op glad ijs te begeven. Ik heb het over twee incidenten afgelopen week.

Ten eerste zijn aantijgingen tegen meneer en mevrouw Khan, de ouders van de in 2004 in Irak gesneuvelde legerkapitein Hamayun Khan. In de VS is zo iemand volgens alle daar geldende definities een held en een patriot. Niet volgens Trump; Khan was immers moslim. Zijn vader, Khizr Khan, viel Trump aan door zich af te vragen of hij de grondwet wel eens gelezen had en te zeggen dat Trump nog nooit een echt offer in zijn leven had moeten brengen. Trump schoot terug.

Ten tweede heb ik het over de ‘uitnodiging’ van Trump aan Rusland tijdens een persconferentie om de 30,000 emails van Hillary Clinton boven water te halen. Critici vergeleken dit met het aansporen van een buitenlandse mogendheid tot cyberspionage van de voormalige minister van Buitenlandse Zaken. Trump zelf en zijn medestanders (onder wie de Britse journalist Piers Morgan) waren van mening dat dit overduidelijk een sarcastische grap was. Als je de beelden terugkijkt en dit beoordeelt op basis van lichaamstaal en manier van praten, dan zou dat zomaar kunnen. Het is moeilijk te zeggen in welke mate Trump wel of niet meent wat hij zegt.

Juist dat laatste is wat zijn aanhangers zo bevalt aan Donald Trump. Waar zijn critici iemand zien die in het slechtste geval ronduit gevaarlijk is en in het gunstigste geval niet serieus te nemen is, zien zijn fans iemand die niet á la Clinton ieder antwoord op een goudschaaltje weegt en van iedere inhoud ontdoet. Daarnaast lijkt Trump zijn speeches en antwoorden voor het grote deel te improviseren waardoor hij in een onbewaakt moment zomaar schuldig zou kunnen worden bevonden aan landsverraad. Ook dat geimproviseerde, die losse, authentieke stijl is wat velen zoeken in politic.

Op het eerste gezicht lijken deze episodes een probleem te vormen voor Trump. Wat betreft de eerste, de ‘Khan speech’, het mag geen verrassing heten dat er binnen de GOP brede verontwaardiging was, niet in de laatste plaats door oorlogsheld John McCain. Trump heeft de steun van de McCains in zijn partij toch niet echt nodig. Belangrijker, echter, is dat Trump de kans verliest zich sterk te profileren op een gebied dat de Republikeinse ‘rank and file’ leden en conservatief Amerika in het algemeen van oudsher mobiliseert: de krijgsmacht en veteranen. Enkele prominente Republikeinen verwensten stilletjes dat iemand als Khan en de inhoud van zijn speech op de Republikeinse conventie thuis hoort.

Waar Trump de steun van senatoren en partijbonzen die hem openlijk aanvallen liever kwijt dan rijk is, zal hij uiteindelijk in november wel de meeste stemmen moeten zien te winnen in staten als Pennsylvania, North Carolina, en Ohio. Bij zijn aanhang daar, overwegend de blanke lagere middenklasse, is de krijgsmacht erg populair. Disproportioneel veel militairen komen uit die demografische en geografische groep. Het militair dienen van de Verenigde Staten en het patriotisme dat daarbij gepaard gaat zijn dan ook belangrijk. Beledig militairen en veteranen zoals John Kerry in 2004 (“Als je niet hard genoeg je best doet op school heb je geen andere keuze dan het leger in te gaan”) en je kunt het schudden. En Kerry was zelf een gedecoreerde Vietnam-veteraan terwijl Trump de dienstplicht ontlopen heeft.

Nadat Trump kort boven Clinton stond in de peilingen heeft hij zijn voorsprong alweer verspeeld, mogelijk door bovenstaande twee episodes. Toch blijft het te bezien in hoeverre ook deze controversiele uitspraken aan Trump zullen blijven ‘kleven’. Hetzelfde werd meermaals gezegd over eerdere ‘blunders’ conform de conventionele wijsheden van politiek commentatoren en analisten. Eén van de thema’s deze verkiezingen is echter de onvoorspelbaarheid en het op zijn kop zetten van juist deze conventionele wijsheden. Het valt dus nog te bezien in hoeverre dit blijft kleven. Alle voorgaande voorspellingen dat Trump nu toch écht een grens over is gegaan bleken onwaar te zijn. Waarom nu dan niet?