De campagne staat in het teken van een opmars van Trump in de peilingen. Waar het een maand geleden nog ondenkbaar was dat Clinton zou verliezen en haar team praktisch het Witte Huis al aan het inrichten was, zullen ze zich nu achter de oren krabben en afvragen hoe ze weer in het offensief kunnen komen.

De tactiek van Clinton – namelijk om Trump rustig zijn gang te laten gaan en de ene fout na de andere te maken – heeft zijn beste tijd gehad. Trump lijkt voor de verandering naar zijn adviseurs te hebben geluisterd na de gezondheidsperikelen van Clinton. Hij stuurde nu eens geen venijnige tweets en liet de media focussen op de oneerlijkheid en halve waarheden van Clinton over de diagnose van haar arts. Dit lijkt te hebben gewerkt: de situatie gaf hem de mogelijkheid het initiatief te grijpen en de aanval in te gaan. Een opmars in swing states was het gevolg. In Florida, North Carolina en Ohio spant het er weer om: ze neigen nu licht naar Trump. Volgens Five Thirty Eight zijn de kansen van Clinton op het presidentschap nog ‘maar’ 58% tegenover bijna 90% in augustus.

Zal het genoeg zijn? In Pennsylvania, alom beschouwd als de staat die dit jaar het verschil gaat maken, heeft hij nog steeds te weinig impact. Volgens een uitgelekt memo uit de organisatie van Clinton niet: waar Trump’s strategie naar de benodigde 270 kiesmannen mogelijk maar beperkt is, heeft Clinton meerdere manieren. Omdat Clinton een groter aantal ‘veilige’ staten onder controle lijkt te hebben hoeft zij minder swing states te winnen dan Trump. Waar Clinton het zou kunnen stellen zonder Pennsylvania, is het een must-win voor Trump.

Verder wordt de situatie overigens wel menens voor Obama, wiens plek in de geschiedenisboeken op het spel staat door het gezwalk van Clinton. Obamacare loopt tegen verschillende serieuze problemen op. Trump zou meerdere conservatieve leden van het Hooggerechtshof kunnen benoemen die de hoogste rechtspraak een generatie naar rechts zouden kunnen bewegen. Deze zouden vervolgens de progressieve erfenis van de Obama-jaren kunnen terugdraaien. Er staat, kortom, een hoop op het spel voor Obama.

Saillant detail is dat Obama momenteel een hoge ‘approval rating’ van zo’n 58% heeft. Dit evenaart de peilingen aan het begin van zijn amtsperiode en is ongebruikelijk hoog voor een president aan het einde van zijn tweede termijn. Ter vergelijking: George W Bush kon rond deze tijd acht jaar geleden slechts rekening op goedkeuring van 25% van de bevolking. Bill Clinton, een zeer populaire president tijdens het grootste gedeelte van zijn twee termijnen en gezegend met een ronkende economie, had rond deze tijd in 2000 een approval rating van rond de 60%, iets boven zijn gemiddelde.

Obama zal zelf het initiatief nemen de hort op te gaan om Afro-Amerikanen en jongeren, bij wie hij populair is, aan te sporen voor Clinton te stemmen, ondanks hun lauwe enthousiasme over de erfgenaam van Obama. In 2000 heeft Al Gore de kapitale fout gemaakt door hulp van Bill Clinton tijdens zijn campagne af te wijzen. Hillary Clinton zal nu niet dezelfde fout willen maken.

Eveneens belangrijk is het aankomende debat, het eerste presidentiele debat van deze verkiezingen, dat op 26 september gehouden zal worden. Clinton is geen debater als haar man of Obama terwijl menigeen zich zal herinneren hoe Trump herhaaldelijk de vloer aan heeft geveegd met zijn rivalen voor de nominatie.

Ook zijn de onderwerpen voor het debat recentelijk bekend geworden:

  • America’s Direction
  • Achieving Prosperity
  • Securing America

Met een andere bewoording: nationale veiligheid, economie en een grotere visie op waar Amerika naartoe gaat als land. Op alle drie de onderwerpen heeft Trump kansen. Wat betreft economie wijst hij herhaaldelijk naar de miljoenen verloren banen in de Amerikaanse ‘rust belt’, oude industriele staten als Pennsylvania, Ohio en Michigan. Het protectionisme, waar Trump een voorstander van is, wint in de VS zowel links als rechts van het midden terrein. Clinton, voorheen voorstander van TPP, het vrijhandelsverdrag met enkele Oost-Azische landen, is nu kritisch over datzelfde verdrag. Daarnaast zal hij tijdens het debat zijn ervaring als zakenman en zijn expertise uitstekende ‘deals’ uit het vuur weten te slepen aanhalen. De economie is wellicht het belangrijkste thema voor Trump’s kandidatuur. Ook zal Clinton’s recente opmerking over Trump’s ‘deplorables’ aangehaald worden om het beeld van een elitaire, niet in het gewone volk en hun problemen geinteresseerde politica te schetsen.

Ook op het onderwerp van nationale veiligheid kan Trump punten scoren. Hij heeft herhaaldelijk verwezen naar de puinhopen in het midden oosten als resultaat van zestien jaar Obama en Bush. Recente aanslagen op Amerikaans grondgebied (zoals de aanval op een gay club in Orlando of deze week weer een door IS geinspireerde steekpartij) zijn koren op zijn molen. Toch is juist Trump hier kwetsbaar: Clinton kan hem hier aanvallen op zijn onervarenheid en ongeschiktheid als president. “Wil de Amerikaanse kiezer hem echt controle geven over het nucleaire arsenaal?”

Vooral kijk ik uit naar de beeldvorming van Donald Trump. Zal hij zijn manier van debatteren tijdens de voorverkiezingen doorzetten met als mogelijk gevolg dat Clinton onafhankelijke keizers weet te overtuigen van zijn ongeschiktheid? Of zal hij zijn toon matigen met als risico dat hij zijn harde kern van zich vervreemdt?