De meeste commentatoren hadden vandaag vooral aandacht voor het voortijdige einde van de presidentscampagne van Marco Rubio. Met zijn afscheid zou je ook verwachten dat de partijelite eindelijk het verzet staakt tegen de onvermijdelijke overwinning van Donald Trump. Toch vechten ze door.

Het had bijna iets nobels, het tot de bodem leegdrinken van de gifbeker door de Rubiocampagne. Bijna. In werkelijkheid was het verhaal namelijk allang geen tragedie meer maar een klucht, met Rubio in de rol van aangever voor de veel succesvollere act die Donald Trump heet. Het lijk van zijn campagne is nog warm, toch zijn inmiddels al een paar buitengewoon lezenswaardige analyses over de oorzaken van het falen ervan verschenen. Ik kan vooral deze longread aanbeleven, geschreven door de politiek correspondent van het conservatieve tijdschrift National Review: epic failure indeed.

Elitegeddon

Het meest opmerkelijke aan de uitslagen van gisteren is dat het besluit van de gevestigde orde van de partij om openlijk campagne te gaan voeren tegen Trump geen enkel effect heeft gehad. Niet op zijn aanhang, die werd er geen procent minder fanatiek om. Ook niet op de uitslagen. Het was dat Kasich zijn thuisstaat Ohio wist te winnen, anders was de vernedering compleet geweest.

Over de reden waarom het partijestablishment samen met de conservatieve denktanks en publicaties hun verzet tegen de Trumpcampagne ogenschijnlijk tegen de verdrukking in volhouden (“#nevertrump“), zal ik op deze plek volgende week nader ingaan. Voor nu kan in ieder geval al worden vastgesteld dat het voor betrokken politici ook om simpel machtsbehoud gaat. Men vreest het negatieve effect van een Trumpkandidatuur op races ‘lager op de ticket’. Een Amerikaanse verkiezingsstrijd bestaat doorgaans uit een groot aantal races waarin de kiezer een stem mag uitbrengen. Wat de partijtop nu vreest is dat mogelijke GOP-kiezers in november massaal thuis zullen blijven, uit protest tegen de kandidatuur van Trump (NB: gewone GOP-kiezers zijn meestal een stuk minder uitgesproken in hun voorkeuren dan de diehards die komen opdagen tijdens de primaries). In dat geval zou een waarschijnlijk verlies van het presidentschap wel eens gepaard kunnen gaan met het verlies van Huis en Senaat, plus een groot aantal ambten op statelijk niveau.

Legitiem

Het klinkt misschien cynisch, maar politiek is ook een proces waarin baantjes worden verdeeld. En als de ene partij ze niet mag vullen, dan doet de andere dat wel. Sommige baantjes zijn ongetwijfeld de moeite van het winnen niet waard, maar af en toe staan er wel degelijk grote belangen op het spel. Zoals bij de benoeming van een nieuwe rechter voor het Amerikaanse Hooggerechtshof. Niets minder dan de politieke balans in de samenstelling van het machtigste Hof ter wereld staat daarbij op het spel. In zulke gevallen is het dan ook volkomen legitiem dat de beide partijen alles op alles zetten om die benoeming te kunnen beinvloeden. Als de Republikeinen controle over de Senaat verliezen, verliezen ze ook vrijwel zeker voor langere tijd de controle over het Hooggerechtshof. Er staat dus nogal wat op het spel. Alleen al om die reden is het zonder meer begrijpelijk dat de Republikeinse elite zich met hand en tand verzet tegen de komende Trump-nominatie – al wordt die daar niet minder waarschijnlijk door.