In een paar maanden is Europa veranderd in een stuurloze tanker met aan het roer kapitein Angela Merkel die zich niet realiseert dat de lading aan het schuiven is. Als zij niet snel tot de orde wordt geroepen door andere Europese leiders zal de vluchtelingencrisis en de daarbij behorende polarisatie alleen maar verergeren, met als gevolg het in de hand werken van radicaalrechtse elementen. Daar, maar ook hier.

We waren nog niet bekomen van de schrik in Oranje of het volgende, ernstiger incident deed zich al weer voor bij een asielzoekerscentrum in Woerden, waar mensen vrijdag het slachtoffer werden van een aanval door een groep in het zwart geklede personen met bivakmutsen op. Dit incident doet sterk denken aan wat er al maanden gaande is in Duitsland. Correspondent Wierd Duk publiceerde in juli al een artikel in het NIW onder de kop ‘Duitse neonazi’s roeren zich’ waarin hij verslag deed van de tientallen aanvallen op asielzoekerscentra afgelopen zomer in Duitsland. Dat was nog voor de grote hausse op gang kwam. Het artikel leek toen nog een ver-van-ons-bed-show omdat Duitsland nu eenmaal een dramatischer extreemrechtse geschiedenis kent dan Nederland. Maar uit het incident in Woerden blijkt hier nu ook personen bereid zijn geweld te gebruiken tegenover weerloze mensen in een gymzaal. Laten we hopen dat de daders worden veroordeeld en met niet malse straffen achter de tralies verdwijnen, om Nederland te tonen dat dit soort gedrag in ons land niet wordt getolereerd.

Demonisering

Wat vrijdag gebeurde is een teken aan de wand. De polarisatie beperkt zich ook op Twitter niet langer meer tot islamgekkies en linksradicale brullertjes, maar sijpelt nu ook door bij mensen van wie je meer verstand zou mogen verwachten, zoals Tofik Dibi. Dit voormalige wonderkind van GroenLinks zien we met de dag meer radicaliseren. Hij noemde Geert Wilders afgelopen week Hitler jr, en bleek daar in een volgende tweet nog trots op te zijn ook.

Demonisering lijkt het modewoord en zo zetten we de basisprincipes van ons zwaarbevochten tolerante polderland met de eerste de beste crisis bij het grof vuil

Aan de andere kant gooit journalist Arnold Karskens olie op het vuur door hel en verdoemenis te preken en alle vluchtelingen over een kam te scheren. Aan beide kanten lijkt demonisering het modewoord, en zo zetten we binnen een paar maanden de basisprincipes van ons zwaarbevochten tolerante polderland met de eerste de beste crisis bij het grof vuil. Daarbij helpt niet dat Den Haag lijkt te zwabberen en het roer kwijt te zijn. De VVD staat in dit vluchtelingenvraagstuk veel realistischer dan de Partij van de Arbeid maar de omslachtigheid waarmee politici van beide partijen proberen elkaar zo min mogelijk voor de voeten te lopen, veroorzaakt nog meer onzekerheid bij de Nederlandse bevolking.

Totaal overrompeld

Wat wel duidelijk is, is dat op alle signalen die er waren voor de voorspelde grote stroom op gang kwam, zijn genegeerd. Er lag geen crisisplan klaar. Allerlei overheden en NGO’s zoals het Rode Kruis doen regelmatig rampenoefeningen om zoveel mogelijk voorbereid te zijn op grote calamiteiten, van overstromingen tot kernrampen, maar heel Nederland werd door deze ontwikkeling totaal overrompeld. De maatregelen die worden getroffen doen denken aan Hansje Brinker met zijn vingertje in de dijk terwijl die een kilometer verderop aan het doorbreken is. Dat geldt voor gemeentes, voor instellingen als het COA en ook voor Den Haag, inclusief oppositiepartijen als bijvoorbeeld de SP.

Roemer zou zich juist nu zou kunnen onderscheiden van andere partijen op links door de regering aan te spreken op de slappe houding die zij heeft ten opzichte van Angela Merkel. Terwijl Roemers eigen achterban, voor een groot deel de sociale onderlaag van de bevolking, terecht grote angst heeft om als eerste slachtoffer de worden van de huidige instroom, durft de SP-leider het niet aan om zich krachtig tegen Merkels beleid uit te spreken. Het resultaat van die lafheid zien we in de peilingen. De SP verliest de meeste kiezers aan de al maar groeiende PVV die zich wel – hoe populistisch ook – duidelijk laat horen.

Toenemende sociale onrust

Als er geen duidelijke koers wordt uitgezet vanuit Den Haag die getuigt van visie, zal de sociale onrust in ons land alleen maar toenemen. Hoewel het plan van Halbe Zijlstra veel positieve elementen bevat, moet hij voor de goede lieve vrede met de PvdA voorzichtig blijven. Zo weigerde hij bij WNL op Zondag een bovengrens te noemen voor het aantal vluchtelingen dat Nederland zou kunnen of willen opnemen. Hij noemde één cijfer. De afgelopen maanden zijn 12.800 vluchtelingen ons land binnengekomen, van wie een groot deel mannen die in het kader van de gezinshereniging zo meteen hun families mogen laten overkomen. Verder dan een: “Dit kan zo niet doorgaan,” kwam hij niet.

Stel een maximum tijd voor een tijdelijke verblijfsvergunning in en zorg voor een verdeelsleutel

Duidelijkheid. Dat is het waar het op dit moment aan ontbreekt. Duidelijkheid vanuit Europa naar de Golfstaten die nauwelijks bijdragen aan opvang of financiële ondersteuning voor hun arme broederstaten die nu zuchten onder de vluchtelingendruk. Duidelijkheid ook, dat juist die vluchtelingenopvang in de regio het meest gewenst is. Duidelijkheid naar de vluchtelingen, desnoods door middel van advertenties in Arabische en Turkse kranten, zoals de Deense regering deed om ze ervan te doordringen dat ze daar niet zo maar welkom zijn. Duidelijkheid naar economische vluchtelingen, dat ze zonder pardon worden teruggestuurd.

Moederhart van Mama Merkel

Duidelijkheid voor de Nederlanders door een maximum aantal binnenkomers te noemen. Duidelijkheid over een maximum aantal jaren voor een tijdelijke verblijfsvergunning en duidelijkheid over een verdeelsleutel: verdeel de vluchtelingen dusdanig dat kleine dorpjes met 140 inwoners niet meer ineens 1400 vluchtelingen op hun dak krijgen terwijl veel andere plaatsen met een groter absorptievermogen buiten schot blijven. En tot slot: duidelijkheid naar Mama Merkel dat er wat ons betreft een grens is aan de grootsheid waarmee zij haar moederhart kan laten spreken.

Dat moet allereerst uiteraard in Duitsland gebeuren. In Welt am Sonntag stond al een verhelderend interview met CSU-voorman Seehofer die Merkel daarop aanspreekt.

Maar Nederland als soevereine staat (want dat zijn we nog altijd) zou Merkel ook aan haar verstand moeten peuteren, dat ze misschien Duitsland wel naar de afgrond wil sturen, maar Nederland daar toch liever niet in meegaat. Doen we dat niet dan zal het protest alleen maar toenemen en de polarisatie verhevigen. Dan zullen ook in Nederland radicaalrechtse tendensen wel eens explosief kunnen groeien. Dan zitten we niet alleen met een spill-over aan vluchtelingen die via Duitsland onze kant opkomen, maar nog een ander Duits exportproduct: rabiaat gedachtegoed.