Uiteindelijk was ik er niet voor opgebleven en werd op woensdagochtend wakker met een ‘laat het niet waar’ zijn gevoel. Hoewel ook ik niet op een Trump triomf rekende was ik er toch niet gerust op. Nee, Clinton was zeker niet mijn droomkandidaat, maar uiteindelijk zie ik toch liever iemand in het Witte Huis met wat meer ervaring in het openbaar bestuur dan een vastgoedmagnaat die routinematig de meest abjecte dingen zegt over allerlei groeperingen.

 

Niet direct extatisch van vreugde dus en ook niet meer dan logisch dat er van diverse kanten geluiden van bittere teleurstelling te horen waren. Maar wat waren ze ook vaak compleet overtrokken. Dat sommige millennials zich gedroegen alsof het Armageddon aanstaande was kunnen we nog toeschrijven aan een jeugdig gebrek aan eelt op de ziel maar ook de reacties van mensen met iets meer levenservaring waren zo pathetisch dramatisch dat ik om geheel andere redenen dan de verkiezingsuitslag zelf twijfel aan de rationaliteit van veel mensen.

 

Kiezers Schofferen

Zo was er Aaron Sorkin, man achter films als A Few Good Men and The Social Network, die een volledig over the top brief schreef aan zijn dochter en vrouw. Hierin belooft hij plechtig voor hun rechten te gaan strijden de komende vier jaar. Alsof Trump er daadwerkelijk opuit is om vrouwen met een zweep terug achter het aanrecht te jagen. Goed, van een scenarioschrijver kunnen we het gebruik van dit soort melodramatische retoriek na een hevige teleurstelling wellicht nog verwachten. Maar je zou hopen dat een gelauwerd econoom zijn emoties wat beter in toom weet te houden wanneer hij iets opschrijft. Paul Krugman ging echter compleet in een ‘einde der tijden modus’. In een eerste reactie stelde hij dat de Trump stemmers geen respect zouden hebben voor democratische waarden en ‘The Rule of Law’. Op grovere wijze kun je zonder aanziens des persoons de helft van de kiezers niet schofferen. De wanhoop die hij voelde was naar eigen zeggen bovendien een gemoedstoestand waar hij recht op had.

Wat later boog hij zich over de economische consequenties van de uitslag en een paar uurtjes rust hadden zijn realiteitszin geen goed gedaan. Over de financiële markten wist hij te melden dat die zich nooit zouden herstellen van deze klap. Inderdaad, in Azië waren de koersen op aandelenmarkten fors onderuit gegaan toen de uitslag zich begon af te tekenen. En op woensdagochtend openden ook de beurzen in Europa met verliezen. Tegen ieders verwachting in trad er als snel herstel in en de AEX sloot de dag uiteindelijk af met een winst van bijna één procent. De verwachte daling van de Amerikaanse beurzen bleef helemaal uit en de Dow Jones begon de handelsdag met een kleine winst die in de loop van de dag gestaag groeide tot 1,4%. Op donderdag noteerde de index zelfs een ‘All Time High’. Het zijn natuurlijk allemaal dagkoersen en die kunnen zomaar weer omdraaien. Maar ook al waren de beurzen echt fors omlaag gedoken en voorlopig gebleven, dan nog was Krugman’s uitspraak groteske nonsens. Financiële markten herstellen zich uiteindelijk altijd na een klap. Het is nog nooit anders geweest.

 

Selectieve Duiding

Verder verwacht Krugman dat Trump een mondiale recessie zal veroorzaken die onafzienbaar lang zal duren. Zeker, als Trump werk gaat maken van zijn protectionistische ideeën dan is dat slecht nieuws voor de wereldeconomie. Maar Krugman is nogal selectief in de duiding van Trump’s plannen. Die wil ook dingen gaan doen waar Krugman zelf al jaren voor pleit. De overheidsuitgaven flink opschroeven en dat financieren met een groter tekort. Met begrotingsbeleid de economie stimuleren. Dat is precies wat er gaat gebeuren wanneer Trump inderdaad een biljoen dollar in de Amerikaanse infrastructuur gaat pompen om zo groei en werkgelegenheid aan te zwengelen en tegelijkertijd ook nog eens de belastingen verlaagt. Het is een Keynesiaanse natte droom.

 

Het is eigenlijk niet te zeggen of we nu heel pessimistisch of misschien zelfs wel gematigd optimistisch kunnen zijn. Er is gewoon nog te weinig duidelijkheid wat Trump nu allemaal echt wil gaan doen. En ook hoe. Zelf lijkt hij me niet iemand die al te principieel vasthoudt aan alles wat hij zijn kiezers heeft voorgespiegeld. Ook tijdens de campagne toonde hij zich nogal flexibel in zijn standpunten. Laten we daarnaast ook nog enig vertrouwen hebben in de democratische instituties van Amerika. Geen enkele President kan het land per decreet regeren. Ook The Donald niet. De verkiezing van iemand als Trump brengt heel veel onzekerheid met zich mee. Maar dat is geen reden om daarom de totale ondergang als een zekerheid te zien.

 

Ewoud Jansen is op twitter te volgen via @ewoudjansen

Foto: Wikemedia / Wikipedia Commons