In de ogen van de Turkse president Erdogan en zijn aanhang is de keuze van een meerderheid van het Turkse volk om per referendum de democratie van het land in te perken, een volkomen democratische keuze. De meerderheid wil het toch immers? Maar democratie is meer dan het domweg uitvoeren van een meerderheidswens. 

Natuurlijk wordt er in een democratie besloten bij meerderheid. Als de Tweede Kamer met 76 tegen 74 stemmen beslist dat er een miljard euro extra naar de zorg, veiligheid of het onderwijs moet, dan zal er niemand de legitimiteit van die democratisch genomen beslissing betwijfelen. Maar anders ligt het wanneer er besloten wordt over de inrichting van het democratische systeem. Kan een meerderheid voor de minderheid beslissen dat zij in het vervolg niets meer te vertellen heeft? Zo hoort het in een liberale democratie in elk geval niet.

En daar zien we direct het gevaar van referenda. Ook in Nederland hebben we zoals bekend een beweging die roept dat referenda een verrijking voor de democratie zijn. Maar de ontwikkelingen in Turkije laten maar weer eens zien dat het tegendeel waar is.

Referenda zetten de deur open voor een dictatuur van de meerderheid waarbij het recht van de sterkste of de hardste schreeuwer zegeviert. Wat de gebeurtenissen in Turkije ons dus vooral leren is dat we heel voorzichtig moeten omgaan met het systeem in onze liberale democratieën. Marchanderen met de parlementaire democratie, rechtsstaat en checks en balances, is voor de Turkse bevolking letterlijk levensgevaarlijk gebleken.