Altijd als ik een tijd in Amerika rondreis of verblijf bekruipt me op gezette tijden een soort plaatsvervangend schuldgevoel. Het is een geweldig land maar de ontstaansgeschiedenis heeft toch een navrant randje. Want niet zo leuk voor de oorspronkelijke bewoners van het grondgebied. Die Indianen waren mooi de Sjaak toen daar een gestaag groeiende stroom immigranten op de kusten landde. Althans, zo zag ik het tot voor kort.

Want van die nare bijgedachten ben ik Goddank verlost door de ‘iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen’ adepten. De pleitbezorgers van open grenzen hebben me doen inzien dat die Indianen absoluut niet meer rechten hadden om daar te wonen dan die Europeanen die er met hun bootjes aankwamen. “Stammen wij uiteindelijk niet allen af van migranten?” hoor ik hen regelmatig retorisch vragen. Inderdaad, die Indianen waren natuurlijk ook ooit zelf als nieuwkomers via de Beringstraat dat continent binnengetrokken. Nou dan. Dan mochten anderen dat toch ook? Bovendien, heel veel van die Europeanen waren ‘echte’ vluchtelingen die probeerden te ontsnappen aan geweld, (religieuze) onderdrukking en hongersnood. En ja, er zaten natuurlijk ook gelukszoekers tussen maar hoe erg was dat? Heeft niet iedereen het recht om geluk na te jagen en zich precies daar te vestigen waar die missie het meeste kans van slagen heeft? Die Indianen hadden dus wel wat welwillender mogen reageren op de migranten begrijp ik nu. Toegegeven, in het begin waren ze nog best redelijk. Hier en daar kregen de nieuwkomers wel eens een stukje grond toegewezen, of konden ze het kopen. Maar dat veranderde alras toen bleek dat de aanstroom bleef aanhouden en bovendien steeds massaler werd. Toen ze door begonnen te krijgen dat hun maatschappij en manier van leven ernstig in de verdrukking begon te raken veranderde die houding en werd minder vriendelijk bij de geciviliseerde stammen aan de Oostkust en zelfs ronduit vijandig bij de meer krijgslustige groepen verder landinwaarts.

Eerlijk delen

Maar wat moesten al die nieuwkomers dan? Thuisblijven in de wetenschap dat er aan de overkant van de oceaan een land van melk en honing op ze lag te wachten waar ze vrij konden zijn van uitbuiting en repressie? Dat is natuurlijk geen realistische en ook geen redelijke verwachting. En al deden bijvoorbeeld de Comanches er alles aan om de immigranten de doortocht of verblijf in hun jachtvelden zo onaangenaam mogelijk te maken, ze bleven dus komen. En terecht. Het was natuurlijk ook asociaal dat die stammen zoveel grond voor zichzelf wensten te behouden om hun ruimteverslindende jagende bestaan ongewijzigd te kunnen voortzetten. Grond die met een andere gebruik veel meer voedsel voor veel meer hongerigen der aarde kon voortbrengen. Maar nobele pogingen om de oorspronkelijke inwoners hiervan te doorgronden en ze om te scholen tot landbouwer mislukten meestal jammerlijk. Ze weigerden gewoon zich aan te passen aan de nieuwe realiteit en nieuwkomers voldoende kansen en ruimte te geven. Zeker, de nieuwkomers waren wel met erg veel maar vergeleken met waar ze vandaan kwamen was en is er in Amerika nog steeds ruimte in overvloed. Een kwestie van eerlijk delen dus. Nobele wilden? Nee, met terugwerkende kracht moeten we die Indianen eerder zien als naargeestige en vaak ook nog uiterst gewelddadige xenofoben.

In hun voordeel kunnen we natuurlijk wel opmerken dat er toen nog geen migratie deskundigen als Leo Lucassen waren die haarfijn konden uitleggen dat migratie altijd goed is en dat daarom grenzen open moeten zijn. Hadden ze dat geweten dan hadden ze zich ongetwijfeld anders opgesteld en zou de wording van de nieuwe natie veel vredelievender zijn verlopen. Gelukkig is nu alles anders.