Het lijkt Emmanuel Macron nooit mee te zitten.

 

Nadat Frankrijk afgelopen zomer wereldkampioen voetbal werd, hoopte de Franse president momentum te hebben voor zijn plannen om het Franse parlement, en dus de grondwet, te hervormen. Daar kwam het niet van, door ophef om zijn lijfwacht Alexandre Benalla. Komende zondag is het honderd jaar geleden dat de wapenstilstand gesloten werd die een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog (een conflict waarvan wij Nederlanders maar niet beseffen hoe vormend dit was voor de overige Europese landen). Het was de bedoeling dat hij een week lang langs Franse plaatsen zou reizen waar indertijd gevochten werd, om deel te nemen aan herdenkingsbijeenkomsten. In plaats daarvan gaat de media-aandacht naar de protesten tegen zijn plannen om benzine duurder te maken.

 

‘President van de steden’

Afgelopen voorjaar werd de maximumsnelheid voor provinciale wegen verlaagd naar 80 kilometer per uur. Aangezien de afstanden daarmee niet kleiner werden, doen forenzen er daardoor langer over om bij hun werk te komen.

 

In Frankrijk is het verschil tussen stad en platteland groot, en zelfs het verschil tussen de hoofdstad en andere steden. Onderwijsminister Michel Blanquer had voorgesteld om op de lagere school iedere klas op te splitsen in twee kleinere klassen van maximaal 12 leerlingen, zodat zwakkere leerlingen meer aandacht krijgen. Begrijpelijk, gezien de problemen in de grote steden. Op het platteland is het echter al moeilijk genoeg om voldoende leerlingen te vinden om een school in het dorp open te houden. De verplichte splitsing betekent feitelijk dat de helft van de dorpsscholen moet sluiten, zodat bij de andere helft twee klassen gevormd kunnen worden. De twee maatregelen samen gaven plattelanders het gevoel dat Macron geen president is voor alle Fransen, maar enkel voor de grote steden.

 

Ecologische transitie of autootje pesten?

In een radio-interview op Europe 1 – het eerste grote radio-interview dat hij gaf sinds zijn inauguratie – stelde hij dat hij de benzineprijs wil verhogen met het oog op het klimaat. Frankrijk moet nu eenmaal minder CO2 gaan uitstoten en de economie moet zich aanpassen. Bovendien leek het hem logischer om arbeid goedkoper te maken en vervuiling te belasten.

 

Een bezwaar dat tegen het laatste punt wordt ingebracht: als het woon-werkverkeer duurder wordt, wordt arbeid alsnog belast.

 

De pijn zit hem in de volgorde. Op dit moment zijn er nog geen milieuvriendelijke auto’s. Op het platteland is het openbaar vervoer geen alternatief voor de auto. En weinig dorpsbewoners hebben hun baan in het eigen dorp. Een accijnsverhoging zal er dus niet voor zorgen dat plattelanders minder vaak de auto nemen – die keuze hebben ze niet! In plaats daarvan zijn ze langer onderweg naar hun werk tegen hogere kosten. Zijn plannen komen dus neer op koopkrachtvermindering, zonder dat het milieu ervan profiteert.

 

Geen draagvlak  

Een internetpetitie tegen de plannen is al vijf miljoen keer getekend – op een bevolking van 65 miljoen. Voor zaterdag 17 november is een protestactie aangekondigd. Die dag zullen op meerdere locaties in Frankrijk de snelwegen geblokkeerd worden.

 

Afgelopen voorjaar ergerden de Fransen zich nog aan stakingen in het openbaar vervoer, enkel omdat de spoorwegmedewerkers hun eigen privileges wilden beschermen. Daar is nu geen sprake van. Integendeel: 79% van de bevolking staat achter het geplande protest. En dat terwijl de populariteit van Macron al lager is dan die van de vorige minst populaire president ooit, François Hollande (2012-2017).

 

Europese verkiezingen 2019

In het Europese parlement werden hoge verwachtingen gekoesterd van de komende Europese verkiezingen, mei 2019. De partij van Macron, La République En Marche (LREM) zou een mooie aanwinst zijn voor de Europese fractie die haar weet in te lijven.

 

De vraag is alleen of LREM in mei nog wel veel stemmen zal halen. De overwinning in 2017 was deels reactie op teleurstelling in de socialistische president Hollande en het corruptieschandaal dat de conservatieve presidentskandidaat, François Fillon, een paar maanden voor de verkiezingen trof. Het kan zijn dat het publiek dat in mei alweer vergeten is en weer op de vaste voorkeur gaat stemmen.

 

Het idee dat ‘Parijs’ neerkijkt op ‘la France profonde’, het platteland, bestaat al langer. Het Front National hamert daar al decennia op. Het is ook stokpaardje van de huidige partijleider van de conservatieve volkspartij, Laurent Wauquiez. Macron lijkt dus zijn electorale concurrentie een schot voor open doel te bieden.

 

Tel daar bij op dat Macron nog meer omstreden maatregelen aangekondigd heeft – pensioenhervorming, onderwijshervorming – en het is niet ondenkbaar dat de toegevoegde waarde van LREM klein zal blijken.

 

Zetels in het Europese parlement worden verdeeld naar inwonersaantal. Omdat Frankrijk een van de grootste landen is, zal zelfs een klein percentage een relatief groot aantal extra zetels voor een Europese fractie opleveren. Maar als er evenveel Franse zetels naar andere fracties gaan, veranderen de verhoudingen nog steeds niet.

 

Een in EU-kringen gezaghebbende opiniesite, Politico EU, schreef 6 november dat Macron in Europese kringen veel glans verloren heeft sinds 2017. Zijn plannen voor Europa verschillen te veel van wat andere landen willen. Hij vormt geen belemmering voor de EU, maar een aanwinst lijkt hij ook niet meer.

 

Radio-interview Macron op Europe 1, 6 november 2018:

http://www.europe1.fr/politique/montee-des-nationalismes-flambee-des-prix-de-lessence-affaire-benalla-retrouvez-les-temps-forts-de-linterview-demmanuel-macron-3794486

 

C’est dans l’air (France 5), 6 november 2018, ‘Macron a-t-il peur des gilets jaunes?’:

 

 

De C’est dans l’air van 5 november ging ook al over deze kwestie.

 

Politico EU, 6 november, over Europese populariteit Macron:

https://www.politico.eu/article/french-president-emmanuel-macron-criticizes-ultra-liberal-europe-calls-for-eu-army/