Maandag meldde de Britse krant The Daily Mail dat een groep prominente Britse economen zich vergist had over de negatieve impact van Brexit op de welvaart van het Verenigd Koninkrijk. Hoe eerlijk presenteerde de krant de feiten?

Lees eens andermans perspectief

Dailymail_logo_lookalikeDe Daily Mail lijkt veel op De Telegraaf: het is de meest gelezen krant van het land, trekt een rechts-conservatief publiek en is dol op sensatie. In haar jacht op een zo groot mogelijk publiek, wil de krant het nog wel eens niet zo nauw met de feiten nemen en vooral in de titel, bijgevoegde foto en openingszinnen de zaken wat chargeren, overdrijven en nuance weglaten om de emoties van de lezer op te stoken. Met enig geluk kan later in het artikel nog wat nuance worden gevonden die de titel weerspreekt en deels of geheel weerlegt. Op zich geen onbekend fenomeen, maar de Daily Mail heeft daar zo’n sport van gemaakt dat de krant ook de reputatie heeft van Daily Wail (dagelijks gezeur) en Daily Fail (dagelijks fout).

Toch is het goed om te weten wat miljoenen Britten en anderen zoal dagelijks te lezen krijgen, want dat heeft uiteraard invloed op de publieke opinie. Als je het artikel We got it wrong on Brexit gloom, economists admit: Buoyant British economy is set to power past France by 2020 tegenkomt, kun je natuurlijk vasthouden aan je eigen mening dat Brexit rampzalig is voor de Britse economie, omdat je dat in – volgens jou – veel betrouwbaardere bronnen hebt gelezen en het artikel gewoon straal negeren. Maar een conservatieve pro-Brexit vriend van mij daagde me uit om het toch minstens te lezen en het niet zomaar van tafel te vegen. Vooruit dan maar – als skepticus moet je ervoor open staan dat je je vergist, en je mening herzien als die niet strookt met de feiten.

 

Verschillende factoren

Allereerst is niet meteen duidelijk waar het rapport van CEBR, de economengroep, te krijgen is, want de Mail linkt er niet naar. Het blijkt het 2018 World Economic League Table (WELT) te zijn, gepubliceerd op 26 december 2017. Helaas is de inhoud daarvan niet publiekelijk zichtbaar, maar Reuters geeft een samenvatting van de inhoud. De zinsnede over Brexit luidt:

“While Britain looks set to lag behind France over the next couple of years, Cebr predicted that Brexit’s effects on Britain’s economy will be less than feared, allowing it to overtake France again in 2020.”

Wat nu relevant om te weten is, is wat ‘again’ hier betekent.
1. De Britse economie was ooit groter dan de Franse…
a. …voordat het Brexit-referendum (23 juni 2016) plaatsvond?
b. …een lange tijd geleden, en al kleiner dan de Franse aan de vooravond van het referendum?

2. De Britse economie was voorspeld om de Franse in te halen voordat het referendum geschiedde, maar na het referendum zijn die voorspellingen naar beneden bijgesteld.

Deze passage in het Mail-artikel wijst op een aangepaste versie van scenario no. #2:

“And the think-tank predicted the UK – now the world’s sixth-largest economy – will overtake France in 2020, a year earlier than it originally forecast.”

Dus Groot-Brittannië zou Frankrijk sowieso inhalen, Brexit of geen Brexit. Volgens de laatste prognose van CEBR zou dat echter eerder gebeuren (2020), dan hun aanvankelijk negatief bijgestelde post-referendumvoorspelling (2021). Mogelijk betekent Reuters’ ‘again’ dan dat CEBR’s pre-referendumvoorspelling ook 2020 was.

 

Vanwaar deze bijstelling?

Dus, wat is er de afgelopen 1,5 jaar gebeurd waardoor CEBR haar prognose heeft bijgesteld? Het antwoord is vrij logisch en ligt zelfs voor het oprapen in de feiten die de Mail zelf levert: de transitional deal van eerder deze maand. Het VK zal voorlopig in de interne markt en douane-unie van de EU tot tenminste 2 extra jaar na maart 2019 en misschien wel permanent (eventueel als lid van de Europese Vrijhandelsassociatie zoals Noorwegen in de Europese Economische Ruimte; dat weet nog niemand). Dit is extreem belangrijk voor de Britse economie, waarmee vrijhandel met de EU de komende vier jaar wordt gegarandeerd. Niet gek dat dit een grote impact heeft op de CEBR-voorspellingen.

soft Brexit

Dus wat hebben we nog meer geleerd? Het hangt allemaal af van wat je precies bedoelt met “Brexit”. Een zachte, milde, gedeeltelijke Brexit, of een harde, totale, “no deal” Brexit? Het is al enige tijd duidelijk dat de regering-May aanstuurt op een boterzachte Brexit toen bleek dat een harde Brexit, waar men eerst op inzette, wel erg ongunstig was en op enorme weerstand kon rekenen, met name in Ierland. We hebben het nu niet meer over hetzelfde toekomstscenario als op 24 juni vorig jaar.

 

Tot slot suggereert/impliceert de Mail dat “Brexit” (ongedefinieed) in zijn geheel beter zal zijn voor de Britse economie. Er is nu echter nog steeds geen duidelijkheid of Brexit nou beter of slechter is voor de economie, want we begonnen met 2020 en eindigen daarmee. In feite kan de krant niet meer doen dan beweren, op grond van de luttele data die ze uit het CEBR-rapport halen (hetgeen we vergelijken met Reuters), dat een zachte Brexit (nu waarschijnlijker dan enkele maanden geleden) beter zal zijn dan een harde Brexit. Maar zo framen ze de zaak niet. Niet in de titel en niet in de eerste paar alinea’s. De sleutel zit ‘m in de laatste zinnen die inderdaad over een soft Brexit reppen. Maar de meeste mensen lezen zo ver niet. De titel heeft hun mening al bevestigd dat “Brexit” (ongeacht hard of zacht) goed is en dus hebben ze het artikel al gedeeld op sociale media.

 


Strip: Gwydion M. Williams (CC-BY-SA 2.0)
Logo Daily Mail: Wikimedia Commons

Infographic: screenshot YouTube TNT World