Donald Trump dreigt de NAVO op te blazen, als de NAVO-partners hun defensiebudget niet opschroeven naar 2% van het BNP. Misschien wordt dit ook wel 4%, voegde Trump hier aan toe.

Bijna niemand dacht dat Trump de presidentsverkiezingen zou winnen, maar hij deed het toch. En misschien zorgt Trump ook voor een revolutie in de internationale verhoudingen. Een revolutie met kwalijke gevolgen.

In 1917 bemoeide Amerika zich voor het eerst actief met de wereldpolitiek. De Verenigde Staten verklaarden het Duitse Keizerrijk de oorlog, om de wereld veiliger te maken voor vrijheid en democratie. Dankzij diplomatieke druk van de kant van de Verenigde Staten werden na de Eerste Wereldoorlog Weimar-Duitsland, Oostenrijk en veel andere centraal-Europese landen democratieën. Helaas duurde dit niet lang. Want de Verenigde Staten kozen na Wilson weer voor het isolement en in de jaren twintig en dertig kwamen in de kwetsbare democratieën leiders aan de macht die hun land veranderden in een autoritaire staat dan wel een totalitaire dictatuur.

In 1945 had Amerika geleerd van deze fout. De grootste economische en militaire macht ter wereld probeerde via de Verenigde Naties, de NAVO en door Europese samenwerking te stimuleren te voorkomen dat Europa opnieuw in chaos zou vervallen. Dat er toch spanningen bleven kwam natuurlijk door het uitbreken van de Koude Oorlog en de aantrekkingskracht van het communisme als utopisch alternatief voor de liberale democratie. In 1989 kwam het communisme echter (min of meer) aan zijn einde met de Val van de Muur, die helaas niet ‘het einde van de geschiedenis’ heeft ingeluid. De NAVO breidde zich uit naar Oost-Europa en de Baltische staten, maar vanwege het assertieve, later steeds agressievere optreden van Rusland is er een soort van nieuwe Koude Oorlog ontstaan. Voor Poetin, die de westerse democratieën wil verzwakken was Trump de droomkandidaat. Trump wil namelijk weer terug naar het oude isolationisme van de Verenigde Staten. Ook omdat hij meent dat Amerika veel te veel doet voor de andere landen. Zij moeten maar zelf voor hun defensie zorgen. America First.

De liberale orde in de wereld, waar in 1917 een begin mee is gemaakt, die vanaf 1945 voor vrede in Europa zorgde en vanaf 1989 de hele wereld leek te betoveren, is in levensgevaar. Als de NAVO wegvalt dan hebben autocraten als Poetin en Erdogan vrij spel. Als de Verenigde Staten zich ook in het Verre Oosten zullen terugtrekken dan zijn Taiwan, Zuid-Korea en Japan in gevaar. Het is een beetje cru, maar we zijn nog steeds erg afhankelijk van Amerika. Hoewel het te hopen is dat de NAVO blijft bestaan moeten we ons niettemin voorbereiden op een toekomst zonder de NAVO. Europa kan nu nog geen vuist maken tegen dictators aan de grenzen, niet omdat onze defensiebudgetten te laag zijn of omdat we te weinig militairen hebben, maar omdat de EU politiek te verdeeld is en er geen Europees leger is. Daar moeten we aan werken. Dan kunnen we meer op voet van gelijkheid met Amerika in overleg gaan. En dan kunnen we ook beter weerstand bieden tegen de dreigingen uit het oosten.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons