Turkije was de afgelopen dagen enkele keren negatief in het nieuws. In Nederland bestaan nu twee afdelingen van een Turkse knokploeg, tijdens de Gay Pride in Istanbul werd een Nederlandse journalist gearresteerd en ten slotte wil Erdogan de evolutietheorie schrappen uit het curriculum op middelbare scholen.

 

Atlas of Creation

Dat de evolutie in Turkije in de ban wordt gedaan komt vooral door de invloedrijke pseudowetenschapper Harun Yahya (pseudoniem van Adnan Oktar), die in het land van Erdogan over de nodige populariteit beschikt. Harun Yahya is Turks voor Aäron Johannes, want Adnan Oktar beschouwt zichzelf als een soort van profeet en spiegelt zich aan Aäron (de broer van Mozes) en Johannes de Doper. In zijn boek The Atlas of Creation beweert Oktar dat de evolutietheorie verantwoordelijk is voor alle ellende in deze wereld, onder andere de Holocaust en 11 september. Oktar pleit voor een islamitisch creationisme, wat heel erg lijkt op het christelijke creationisme dat onder fundamentalistische protestanten, vooral in de Verenigde Staten, populair is.

The Atlas of Creation is ongevraagd naar een heleboel universitaire instellingen in Europa opgestuurd, in de hoop dat de mensen zich zullen bekeren tot de islam. Hoewel leken misschien onder de indruk kunnen raken van de ‘argumenten’ in het boek en de mooie foto’s is het verhaal pseudowetenschap, dat voorbijgaat aan alle argumenten die er zijn voor de evolutietheorie.

Hoewel Erdogan Oktar wellicht een vreemde snuiter vindt – in het televisieprogramma van de creationistische ‘denker’ treden schaars geklede vrouwen op – kan hij diens onzin goed gebruiken om een culture war tegen Europa en het Westen te voeren. De evolutietheorie speelt immers een belangrijke rol in de wetenschap, die met het Westen wordt geassocieerd, en door de evolutietheorie te ‘ontmaskeren’ als een goddeloze, gewelddadige ideologie wordt het slechte Westen zelf ook ‘ontmaskerd’. (Bestaat er trouwens al, dat bedenk ik mij nu opeens, een intersectioneel feministische kritiek op de evolutietheorie? Charles Darwin was immers een witte man.)

 

Bron van sodomitisch vermaak

Vanzelfsprekend is Erdogans Turkije ook tegen homo’s. Net als de evolutietheorie wordt homoseksualiteit ook met het verderfelijke Westen geassocieerd. Dat Turkse badhuizen in Ottomaanse tijden een poel van sodomitisch vermaak waren vergeet Erdogan gemakshalve. Dat past immers niet in zijn beeld van een moreel zuiver Turkije. Natuurlijk weet Erdogan dat Europa het niet leuk vindt als hij de Gay Pride verbiedt. En als hij mensen laat oppakken. Dit doet Erdogan voor binnenlandse consumptie, om de Turken te laten zien dat hij een sterke leider is en zich niet de wet door Europa laat voorschrijven. Tegelijkertijd heeft Erdogan Europa nodig, vooral om te chanteren, en daarom worden journalisten uit Europa na arrestatie zo snel mogelijk vrijgelaten.

Het agressieve optreden van Erdogan naar Westerse landen toe – de diplomatieke rel in Nederland en het molesteren van demonstranten in Washington door Erdogans lijfwacht – moet ook vanuit dit perspectief worden bekeken. Erdogan speelt graag voor de sterke man, de Turkse Poetin, omdat dit hem steun bij een deel van de bevolking oplevert, steun die hij nodig heeft om stevig in het zadel te blijven zitten.

 

En nu?

Op Erdogans culture war worden meestal twee antwoorden gegeven, die allebei stupide zijn. Aan de ene kant heb je geharnast rechts, dat incidenten met Turkije altijd met beide handen aangrijpt om de islam en de Turken in Nederland collectief verdacht te maken. Een buitengewoon stompzinnige strategie, omdat je hiermee veel Turken in de armen van Erdogan drijft.

Politiek-correct links daarentegen vindt dat we heel accommoderend moeten zijn. Kritiek op Erdogan wordt al gauw met kritiek op Turken in verband gebracht, en dus met racisme en islamofobie. De Joop plaatste onlangs een opinie van DENK-Kamerlid Selçuk Öztürk, die alle kritiek – ook de terechte kritiek op Turkije – wegzette als het verdachtmaken van Turkse Nederlanders. Geharnast rechts speelt figuren als Öztürk dus in de kaart.

Europa zou best wat steviger in haar schoenen mogen staan tegenover Turkije. Het is prima dat Turkije de evolutietheorie wil afschaffen, maar dat betekent ook dat we gewoon niet meer wetenschappelijk gaan samenwerken met het land. Boksclubs die in werkelijkheid knokploegen zijn worden verboden. En als pseudowetenschapper Adnan Oktar naar Nederland komt om zijn ongerijmdheden te propageren organiseren Nederlandse wetenschappers een tegencongres.

Onze liberale democratie wordt door meerdere partijen bedreigd. Door extreemrechts, door extreemlinks, door fundamentalistische christenen (vooral in de Verenigde Staten) en door fundamentalistische moslims. Tegenover deze dreigingen moet onze democratie weerbaar durven zijn. Dat betekent dat foute ideeën actief bestreden moeten worden. Dat is niet alleen een taak voor de overheid, maar ook voor liberale politieke partijen en liberale intellectuelen.

 

Hieronder nog een filmpje over de Koran en creationisme (met dank aan Leon Korteweg), speciaal voor de discipelen van Harun Yahya:

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons

 

 

 

Naschrift:

Jalta-lezer Pieter Plas wees mij er op dat de term ‘Erdoganistan’ hoogstwaarschijnlijk van hem komt. Toen hij de term voor het eerst gebruikte had niemand die nog gebruikt, had een zoektochtje op Google uitgewezen. Ere die ere toekomt, dus bij dezen.