Een dag nadat Erdogan opnieuw als president is ingezworen laat minister van Buitenlandse Zaken Mevlut Cavusoglu weten dat Turkije graag zo snel mogelijk lid wil worden van de EU. Het is een aanvraag voor de bühne.

Hoewel de EU kampt met ondemocratisch wordende lidstaten als Hongarije en Polen is het in Turkije nog veel erger met de democratie gesteld. Turkije heeft nu een presidentieel systeem waarin de president heel veel macht heeft. Hij kan ook ministers ontslaan en aanstellen zonder inspraak van het parlement.

Voordat dit systeem werd ingevoerd liet Erdogan zich ontvallen dat hij net zoveel macht wilde hebben als Adolf Hitler, die in 1933 zonder de Rijksdag kon regeren nadat de machtigingswet was aangenomen. Zoveel binnenlandse macht heeft Erdogan nog niet, want zijn AKP moet samenwerken met de MDP (de partij van de Grijze Wolven) en de andere politieke partijen zijn nog niet verboden. Niettemin: een democratie is Turkije natuurlijk allang niet meer. Duizenden politieke gevangen – journalisten en dissidente politici – zitten vast en Erdogan heeft het onderwijs en de rechterlijke macht gezuiverd van (potentiële) tegenstanders. Turkije wordt, net als Duitsland in 1933, gelijkgeschakeld. Een echte oppositie bestaat nauwelijks meer, andere partijen plooien zich naar de AKP-wensen. Alleen de HDP biedt weerstand, maar de leider van deze partij zitten in de gevangenis.

Turkije zal op korte termijn dus nooit lid worden van de EU. Waarom dan toch dit verzoek? Dat laat zich niet moeiljk raden. Het is voor binnenlandse consumptie bedoeld. Erdogan weet dat de EU hem zal afwijzen. Dit zal hij gebruiken om de Turkse burgers tegen de EU op te zetten, tegen het Westen, waardoor hij steviger in het zadel komt te zitten en steun krijgt voor wat hij echt van plan is.

Wat is Erdogan echt van plan? Het herstel van het Ottomaanse Rijk? Een Turkse regeringsgezinde krant schreef vorig jaar een fantasieverhaal, waarin betoogt werd dat als Turkije in oorlog zou raken met de Europese landen de Turken, vanwege hun superieure leger, spoedig zouden winnen. Grootspraak natuurlijk, maar dit soort jingoïstische artikelen worden wel geschreven om de publieke opinie op te zwepen. Vermoedelijk is het Turkije in de eerste plaats te doen, net als Rusland, om het vergroten van de invloedssfeer. Toen Erdogan geïnaugureerd werd als president waren 22 staatshoofden aanwezig. Die van Qatar (de beste vriend van Turkije in het Midden-Oosten) en Venezuela, maar ook van veel Balkanlanden en Afrikaanse staten. West-Europese leider waren daarentegen niet aanwezig.

Als Turkije zich in de toekomst sterk genoeg voelt, het groene licht krijgt van Rusland en de andere NAVO-landen niks kunnen/durven doen, misschien omdat de NAVO misschien niet meer bestaat, dan kan Erdogan Noord-Cyprus annexeren, opteren voor een Anschluss met Azerbeidzjan en Nagorno-Karabach heroveren op de Armeniërs. Dat is nu uiteraard helemaal niet aan de orde, maar twintig jaar geleden hadden we de machtsovername van Erdogan ook niet kunnen voorspellen.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons

 

Turkse regeringskrant Yeni Söz: ‘We kunnen in drie dagen Europa veroveren’