Na een saaie en voorspelbare campagne kon de Duitse bevolking zich gisteren dan eindelijk uitspreken over de nieuwe samenstelling van de Bondsdag. En de uitslag was grotendeels zoals verwacht.

De combinatie CDU/CSU van Bondskanselier Merkel werd met afstand de grootste. De sociaaldemocraten van de SPD leden een groot verlies. De twee zouden een meerderheid kunnen vormen en zo de huidige coalitie voortzetten, maar dit werd direct na de binnenkomst van de eerste exitpolls door de SPD van de hand gewezen. Ze gaan de oppositie in.

En dus zal Merkel van coalitiepartner kunnen en moeten wisselen. Het heeft altijd haar voorkeur genoten om met de liberalen van de FDP samen te werken. Een coalitie met alleen CDU/CSU en de FDP levert echter te weinig zetels op voor een meerderheid. De Groenen zullen dus ook moeten aansluiten. Als dat lukt, het zal wel moeten, dan krijgt Duitsland met een combinatie van christendemocraten, liberalen en groenen de regering die er in Nederland dankzij Jesse Klaver niet kwam.

Dat de FDP terugkeert in de Bondsdag is goed nieuws voor liberalen in Duitsland en daarbuiten. In 2013 haalde de partij nipt de kiesdrempel niet en moest na een aantal jaar regeringsdeelname het veld ruimen. Nu keren ze terug in het centrum van de Duitse macht.

De AfD bevestigde ook wat iedereen al tijden vermoedde: de partij haalde voor het eerst in de geschiedenis de kiesdrempel. Ruim zelfs. En dat zal voor veel mensen even slikken zijn. Maar de andere kant is dat dit geluid, hoe extreem ook, al langere tijd bestaat in de Duitse samenleving. En daarom is het in dit opzicht democratisch een goede zaak dat de partij nu ook in de Bondsdag vertegenwoordigd is. Op deze manier kunnen de opvattingen openlijker besproken worden, zoals het hoort in een democratie. De checks en balances van Duitsland lijken sterk genoeg om de AfD te weerstaan als het ooit een nog grotere politieke factor wordt.

Ondanks de forse nederlaag in zetelaantal wist Merkel in elk geval de grootste partij te blijven. Ze zal in haar vermoedelijk laatste termijn alles op alles moeten zetten om haar land bijeen te houden en om haar Europese agenda te kunnen uitvoeren. Ook Duitsland lijkt serieus te maken te krijgen met populisme en afbrokkeling bij de klassieke partijen, dus het politieke midden moet op haar hoede zijn.

 

Afbeelding: Wikimedia Commons