Grimbert Rost van Tonningen over de Franse presidentsverkiezingen van 2017. 

 

 

Wie zijn kandidaat?

Op 23 april en 7 mei 2017 kiezen de Fransen hun nieuwe president. Bij de republikeinen, conservatief rechts, vinden op 20 november de eerste voorverkiezing plaats.

De belangrijkste kandidaten zijn (waarschijnlijk):

De republikeinen Alain Juppé (ex-premier) en Nicolas Sarkozy (ex-president), ultra rechts ‘Front National’-leider Marine le Pen en onafhankelijk links/liberaal Emmanuel Macron (ex-minister van Economische zaken in het kabinet Valls), die zijn kaarten echter nog tegen de borst houdt.

Bij links/socialisten  is nog niets duidelijk, alles hangt af van de vraag of François Hollande, de huidige impopulaire president, zich weer kandidaat stelt of niet. Mocht dat niet zo zijn dan komen uit de coulissen Manuel Valls, huidig minister-president, en Arnoud Monteborg, ex-minister van Economische Zaken (voorganger van Macron), die waarschijnlijk de steun krijgt van Martine Aubry, aanvoerster van de traditionele socialisten.

Wellicht komen nog de centrum-liberaal François Bayroux, die nu zegt Alain  Juppé te steunen, en de groene Cécile Duflot, ex-minister van Volkshuisvesting, in het vizier. Jean-Luc Mélenchon van de Parti de Gauche kan ten slotte ook nog een rol spelen als vertegenwoordiger van dogmatische socialisten en communisten.

 

Hollande is vleugellam

President Hollande is de minst populaire president die Frankrijk sinds invoering van Charles De Gaulle’s vijfde republiek (1958) heeft gehad. De positieve waardering van de Fransen voor hem zit tussen de 10 en 15%.

Geen enkel probleem is onder zijn aanvoering opgelost, de staatsschuld is nog steeds rond de 100% van het BNP, de tekorten op de rijksbegroting blijven eigenlijk al jaren boven de toegestane 3%, de werkloosheid zit al een tijd rond de 10% en de Franse economie groeit niet of nauwelijks. Fundamentele hervormingen op de arbeidsmarkt zijn achterwege gebleven.

Tot overmaat van ramp heeft Hollande ook nog eens door twee journalisten een boek laten schrijven, getiteld  ‘Un président ne devrait pas dire ça…’ (‘Een president zou dat niet moeten zeggen…’), waarin hij enkele zeer krasse uitspraken heeft gedaan. Zo noemt Hollande de vijanden die hij heeft in zijn eigen partij ‘het bewijs dat intelligente mensen samen een domme menigte kunnen vormen’. De Groenen, die hij loosde als coalitiepartner, zijn ‘cynische zeikerds’. De rechterlijke macht noemt hij een ‘laf instituut van mensen die een hekel aan politiek hebben’. Islamieten krijgen ervan langs en nog velen meer! De commentaren op deze publicatie variëren van ‘het is een domme ijdeltuit’, tot ‘heeft hij kennelijk niets beter te doen?’

 

Links heeft  weinig kans

Ook als Hollande niet meedoet zal het niet meevallen voor linkse kandidaten om de eerste ronde te overleven, vanwege het falende linkse beleid.

Premier Valls wil geen kandidaat zijn als zijn huidige baas Hollande dat ook is. Maar zelfs als de president niet meedoet is het voor Valls onaantrekkelijk om zich kandidaat te stellen.

Valls is weliswaar populairder en slagvaardiger dan Hollande, maar wordt toch ook geassocieerd met de slechte sociaaleconomische situatie. Hij kan daarom beter zijn kruit droog houden tot 2022, wanneer er opnieuw presidentsverkiezingen zullen zijn. Tegen Juppé of wellicht zelfs Macron heeft Valls grote kans te verliezen, omdat zij geloofwaardiger zijn als het gaat om de noodzakelijke aanpassingen van het beleid. Monteborg, Duflot en Mélenchon hebben nog minder uitzicht op een goed resultaat. Dat geldt ook voor de voorganger van Valls: Fillon.

 

Ruk naar rechts

De net als Hollande impopulaire Nicolas Sarkozy zal naar verwachting de voorverkiezingen verliezen van partijgenoot Juppé. De laatste is de grote favoriet om de nieuwe president te worden.

In de tweede ronde zou Juppé dan worden geconfronteerd met Marine le Pen of wellicht zelfs ‘dark horse’ Emmanuel Macron. Marine le Pen zal volgens veel deskundigen doordringen naar de tweede ronde. Ze heeft een vaste rechts-radicale aanhang, die wel tot 30% kan oplopen. Bij het versplinterde landschap in de eerste ronde is dat genoeg om met een andere kandidaat de tweede ronde in te gaan. Alleen al daardoor zal ze dan een tactische overwinning behalen, zeker als ze in de eerste ronde de meeste stemmen krijgt. Een schok zal door Europa gaan! Ze wil immigranten weren, Frankrijk moet uit de EU, Franse grenzen gaan dicht en ze is anti-Islam.

Heel wat ingewikkelder ligt het met Macron, het economisch wonderkind en voormalige investment banker, die door president Hollande plotseling werd uiverkoren om minister te worden nadat hij al diens adviseur was geweest. Macron is eerder liberaal dan socialist. Bovendien is hij jong, een unicum bij de leiders in de Franse politiek.

Macron richt zich tot ‘het Frankrijk dat graag vooruit wil, maar nu wordt gehinderd’. Jonge leden van zijn beweging ‘En Marche! presenteerden klachten over de arbeidsmarkt, de huizenprijzen, de toewijzing van sociale huurwoningen en verder de steeds diepere kloof tussen stad en platteland en de zichtbare discriminatie.

 

Juppé favoriet

Algemeen is de verwachting dat Alain Juppé de nieuwe president van Frankrijk  wordt. Hij heeft al eerder geprobeerd hervormingen door te voeren die broodnodig zijn om de economie te verbeteren. Bij de republikeinen moet hij Nicolas Sarkozy en anderen kunnen verslaan. Van de socialisten heeft hij weinig te duchten. Centrumpoliticus Bayroux steunt hem. Het grootste gevaar voor Juppé is niet Marine le Pen, omdat zij naar verwachting nooit de meerderheid van de Fransen achter zich zal krijgen. Nee, de enige echte bedreiging lijkt te komen van Macron als die in de race stapt.

Macron zal zich profileren als modern en jong, terwijl Juppé dik in de zeventig is en kan worden afgeschilderd als een vertegenwoordiger van de oude politiek.

Juppé is bovendien in 2004 veroordeeld wegens onregelmatigheden bij partijfinanciering, die hem in hoger beroep ‘slechts’ een jaar schorsing opleverde voor alle politieke functies. Hij was een paar jaar premier in de jaren negentig, probeerde toen al te hervormen maar werd in feite weg gestaakt. Ook is hij minister geweest van milieu en defensie in de kabinetten Fillon en is al jaren burgemeester van Bordeaux.

Toch zal de ervaring en het uitgebreide partijnetwerk van Juppé waarschijnlijk beslissend zijn. Voor Macron en ook de socialist Valls komen deze verkiezingen eigenlijk iets te vroeg.

 

 

Foto: Wikimedia / Wikipedia Commons