In de Saksische stad Chemnitz hebben extreemrechtse activisten gedemonstreerd tegen vluchtelingen, waarbij ze ook mensen hebben lastig gevallen. Aanleiding van de demonstratie was een steekincident, maar in het voormalige Oost-Duitsland kampt men al langer met racistische oprispingen.

 

Racistische relschoppers

Tijdens een stadsfeest werd een 35-jarige man neergestoken. Hij overleefde dit niet. Twee verdachten, een Iraakse en een Syrische asielzoeker, werden opgepakt. Extreemrechtse activisten vonden echter dat de politie haar werk niet goed deed en besloten ‘spontaan’ om een mensenjacht op vluchtelingen te organiseren, die ergens doet denken aan de pogroms in Tsaristisch Rusland.

Op zondag laat in de middag werd de eerste demonstratie georganiseerd, waaraan ook Alternative für Deutschland deelnam. Omdat een niet onaanzienlijk deel van de demonstranten onversneden extreemrechts was besloot AfD zich terug te trekken. AfD is de tweede partij in de Saksische Landdag. De demonstratie werd gewelddadig toen extreemrechtse hooligans, die zich ‘Kaotic Chemnitz’ noemden, wilden laten zien wie het in de stad voor het zeggen heeft. De demonstranten waren op jacht naar mensen met een ‘buitenlands’ uiterlijk en bekogelden de politie met flessen en stenen. Een Afghaan, een Syriër en een Bulgaar hebben een aanklacht ingediend als gevolg van deze geweldsuitbarsting.

Gisteravond was het opnieuw raak. Zo’n 1.000 linkse demonstranten raakten slaags met  zo’n 800 tot 1.000 extreemrechtse betogers. Omdat de politie tussenbeide greep vielen er bij deze straatgevechten ‘slechts’ zes gewonden. Beide partijen bekogelden elkaar bovendien met voorwerpen en vuurwerk. Daarbij raakten twee mensen gewond. Ten slotte werden vier extreemrechtse demonstranten gemolesteerd op weg naar huis.

De Duitse regering en Duitse politici hebben krachtig gereageerd op deze gebeurtenissen. ‘In Duitsland is geen ruimte voor het recht in eigen hand nemen, voor groepen die op straat haat willen verspreiden, voor intolerantie en voor extremisme’, zei een woordvoerder van de regering. Binnenlandminister Roland Wöller van het CDU stelde dat de straten ‘niet zullen worden overgelaten aan geweldenaars en gewelddadige anarchisten’. Zelfs Alternative für Deutschland nam afstand, maar dat deed de partij vooral om het eigen blazoen schoon te vegen.

 

Achterliggende oorzaak

Media wijzen op het ruimhartige vluchtelingenbeleid van Angela Merkel als achterliggende oorzaak van de rellen. Dat is slechts ten dele waar. Hoewel Duitsland af en toe wordt opgeschrikt door gewelddadige incidenten waarbij asielzoekers betrokken zijn nemen zulke incidenten, volgens de statistieken, juist af. De krant Die Welt schreef eind 2017 dat er minder misdaden door migranten worden bedreven. Het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken concludeerde dit ook al in een uitgebreid rapport. Een radiozender uit Hessen kwam ten slotte met het nieuws dat asielzoekers gemiddeld genomen niet misdadiger zijn, in vergelijking met andere Duitse burgers.

Dat extreemrechts de straat opgaat komt niet omdat er zoveel incidenten met asielzoekers zijn, maar omdat ze dit beeld hebben. Het gaat om het narratief. En Alternative für Deutschland, de partij die officieel zich niet met extreemrechts wilde identificeren, draagt juist heel sterk aan dit negatieve narratief bij. Net als ondergangsdenker Thilo Sarrazin met zijn boeken Deutschland schafft sich ab en het pas verschenen Feindliche Übernahme. Ondergangsverhalen en complottheorieën doen een beroep op de laagste instincten van mensen. Zulke verhalen legitimeren geweld. Want als de politiek alleen maar bestaat uit linkse politieke wegkijkers, wat de waarheid is volgens het populistische narratief, dan zijn misschien alleen radicale maatregelen nodig om het land weer terug te geven aan de mensen.

En hoe zit het in Nederland dan? Populistische politici als Geert Wilders en Thierry Baudet maken zich van tijd tot tijd schuldig aan niets minder dan opruiing. Wilders met zijn ‘Nederland terugveroveren’ en Baudet die de rellen tegen het AZC in Oranje verdedigde met beroep op het juridische begrip ‘noodweer’. Ook journalisten als Wierd Duk (De Telegraaf), Joost Niemöller en Sietske Bergsma dragen uiteraard hun steentje bij. Vorige week hield Duk een toespraak op Lowlands, waarin hij op basis van enkele incidenten zijn ondergangsprofetie schetste. Zijn boodschap: ‘We worden, als we niks doen tegen de vluchtelingen en de islam, vervangen. We moeten wat doen.’ Als er in Nederland rellen uitbreken zoals in Duitsland, dan zijn Wilders, Baudet en Duk hier moreel mede verantwoordelijk voor.

Sietske Bergma, correspondent voor The Post Online in Berlijn, is trouwens van mening dat het allemaal wel meeviel met die extreemrechtse demonstratie. Het protest was ‘zo goed als geweldloos’.  Over wegkijken gesproken…

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons