In de tweewekelijkse rubriek De Correspondent chat Jalta met Nederlanders in den vreemde. Waarom hebben ze Nederland achter zich gelaten? Welke lessen hebben ze geleerd in hun nieuwe thuisland? En heeft de emigratie ze gelukkiger gemaakt? Vandaag deel 3: Eva Bruins en haar man Jeroen (beiden 56) verlieten Nederland in 1985 en wonen sinds 1997 in Australië. Ze hebben drie kinderen: Suze (30), Josh (28) en Ben (24). “Iedereen trekt naar de kusten. Het wordt hier ook steeds voller.”

Amsterdam, 10.09 uur
Perth, 16.09 uur

Hoe zijn jullie in Australië beland?
“Toen onze dochter Suze drie maanden was, zijn we voor Jeroens werk bij Shell naar Engeland verhuisd. Daar hebben we vier jaar gezeten, gevolgd door vier jaar Oman en vier jaar in Lagos, Nigeria. Toen het weer tijd was om te worden overgeplaatst, konden we kiezen tussen Jakarta en Perth. We kozen bijna voor Jakarta vanwege de Nederlandse school daar. De kinderen zaten in Lagos ook op een Nederlandse school, terwijl in Australië ‘buitenlandse’ scholen niet zijn toegestaan, op een paar uurtjes buiten schooltijd na. Uiteindelijk kozen we toch voor Perth omdat we verlangden naar een land waar alles ‘werkt’: geen stroomuitval, geen bewakers bij de compound, geen crazy verkeer.”

Jeroen en Eva Bruins. ‘We genieten heel bewust van wandelen langs de kust.’

Jeroen en Eva Bruins. ‘We genieten heel bewust van wandelen langs de kust.’

Waren jullie van plan jullie er echt te vestigen?
“Nee, zeker niet. Het zou weer voor een jaar of vier zijn. Daarna dachten we misschien terug te gaan naar Nederland.”

Waarom zijn jullie uiteindelijk gebleven?
“Eigenlijk voornamelijk omdat de kinderen inmiddels zestien, veertien en tien waren. Ze waren gelukkig en we wilden ze eigenlijk niet weer ontwortelen. We dachten: als we nu weer ergens voor vier jaar heen gaan, hebben we kans dat een van hen daar blijft hangen. Waarom blijven we met z’n allen niet gewoon hier?”

“Immigranten moeten hier een baan hebben”

Voldeed Australië aan je verwachtingen?
“Toen we erheen verhuisden, had ik me niet zo’n voorstelling van het land gemaakt. Ik wist niet echt wat ik moest verwachten. Perth bleek een heerlijke stad te zijn. Volop strand, mooi weer, prachtige rivier, schoon, frisse lucht en het leek ook wat provinciaal, wat ik wel prettig vond.”

En mooie grote huizen en tuinen, zeker?
“Ja, de huizen zijn lekker ruim. De tuinen niet zo. Wel vergeleken met de Nederlandse Randstad, maar niet met bijvoorbeeld mijn moeders tuin in Putten. Er zijn wel mensen die veel grond hebben, maar niet in de suburbs. Wij wonen achttien kilometer van het centrum van Perth. Jeroen fietst naar zijn werk.”

Vonden jullie het moeilijk om weer te verhuizen naar een ander land?
“Wij waren het aardig gewend en de kinderen ook. Ze wisten dat iedereen uit Lagos op een gegeven moment zou verhuizen – we woonden in een compound van Shell tussen andere expats. Het was wel moeilijk om weg te gaan. Er was een leuke, kleine Nederlandse school, waar veel dingen werden georganiseerd en ook ouders werden er echt bij betrokken. Toch accepteerden de kinderen een nieuwe verhuizing vrij gemakkelijk. Wij hebben altijd vrij snel contact gemaakt door ons aan te sluiten bij een kerk. Iedere keer dat we verhuisden, zijn we heel gastvrij ontvangen. Verder deed ik graag vrijwilligerswerk, wat altijd snel vriendschappen opleverde.”

Australië is een echt immigratieland, met veel ruimte ook. Merk je dat ze er makkelijker omgaan met immigratie dan in Nederland?
“Ze gaan makkelijk om met immigranten die een baan hebben, wat ze ook moeten hebben voordat ze hier komen. Maar immigratie in het algemeen is hier een heet hangijzer. Er zijn zoveel mensen die in Australië een veilig heenkomen zoeken. Begrijpelijk ook, maar veel Australiërs zijn bang voor die toevloed. De overheid voert momenteel een ontmoedigingsbeleid uit. Toch moeten we uiteindelijk niet vergeten dat ook alle Europeanen hier vroeger per boot zijn gekomen voor een betere toekomst.”
“Ook voor ons was het toentertijd nog niet zo gemakkelijk om te blijven. We waren al boven de veertig en hadden niet genoeg ‘punten’ voor een werkvergunning. Jeroen kwam als Shell-expat te werken bij Woodside. Maar toen we wilden blijven, moest hij ontslag nemen bij Shell en bij Woodside opnieuw solliciteren als ‘local staff’. Het bedrijf moest de autoriteiten ervan overtuigen dat het geen Australiër voor die baan konden vinden. Er waren drie of vier andere sollicitanten, maar geen van hen voldeed aan de eisen, gelukkig.”

“Ik vind Nederland erg veranderd. Er is meer agressie”

Volgen jullie de Australische politiek actief? Verschilt die veel van de Nederlandse?
“Ja, we volgen het wel. Het gaat voornamelijk tussen twee partijen en het lijkt alsof ze meer energie besteden aan de ander wijzen op hun tekortkomingen, dan aan het regeren van het land. Wel frustrerend.”

Het huis van Jeroen en Eva ligt op 18 kilometer van het centrum van Perth

Het huis van Jeroen en Eva ligt op 18 kilometer van het centrum van Perth

Australië lijkt Amerika wel.
“Ja, precies. Ik vind het Nederlandse stelsel, met veel verschillende partijen, beter. Wij mogen trouwens niet stemmen omdat we nog steeds Nederlanders zijn. De kinderen hebben de dubbele nationaliteit, maar wij mogen dat niet. We verliezen de Nederlandse als we Australiër zouden worden.”

Blijf je op de hoogte van het nieuws in Nederland?
“Nee, ik volg het Nederlandse nieuws niet zo, alleen als ik in Nederland ben.”

Missen jullie Nederland weleens? Of is het vooral het landje waar je ooit, in een ver verleden hebt gewoond, en waar je nu – op familie en vrienden na – weinig meer mee hebt?
“Ik mis Nederland wel. Vooral het veilig fietsen, de HEMA, waar ik ooit mijn eerste baan kreeg, drop, haring, paling, kaas, en natuurlijk onze familie en vrienden. Mijn moeder wordt dit jaar negentig en zolang zij nog leeft, komen we best regelmatig in Nederland. Elke een á twee jaar.”

Vind je Nederland erg veranderd sinds jullie zijn vertrokken?
“Ja, dat is ook een van de redenen dat we hier zijn gebleven. Ik merkte dat Nederland niet meer het Nederland was waarin ik was opgegroeid – natuurlijk niet. Maar ik vind het zo druk geworden, de mensen zijn best wel gestrest en dragen vaak ook agressie met zich mee.”

Nederland is natuurlijk ook klein en overbevolkt. Ik kan me voorstellen dat het in Australië – met al zijn ruimte – wat relaxter is.
“Australië is alleen leeg op plekken waar mensen liever niet wonen. Het rode hart is enorm, maar niet leefbaar: 48 graden, geen water in de omgeving. Dus iedereen trekt naar de kusten en wordt het daar ook steeds voller. Meer files, ook meer agressie, veel depressie en methgebruik. Voor mijn gevoel zijn we niet zo anders dan Nederland.”

“Australiërs zijn stoerder, meer gewend aan het buitenleven”

Wat zijn de grote verschillen tussen Nederland en Australië?
“Even denken… De mensen hier zijn wat meer ‘rough’, althans de Australiërs die hier al een aantal generaties wonen. Ze zijn stoerder en meer gewend aan het buitenleven. Australiërs houden van natuur, vissen, surfen, simpel BBQ’en. Ook typisch Australisch is de liefde voor sport. Footy, Australisch voetbal, in de winter en cricket in de zomer. Sport in Australië is meer een familiegebeuren dan bijvoorbeeld voetbal in Nederland. Daarnaast is Australië super multicultureel, vooral in de steden. Op een feestje is vaak slechts tien procent in Australië geboren. Een ander verschil met Nederlanders is dat ze weinig buiten Australië komen, behalve dan in Bali, dat is het dichtstbij vanuit Perth.’’
“Voor de rest zijn er ook veel overeenkomsten. Australiërs zijn net als Nederlanders erg van het ‘doe maar gewoon’. Ook zijn ze niet gek op autoriteit en houden ze er niet van als mensen veel succes hebben: het tall poppy syndrome. Als iemand het te goed doet, proberen ze hem of haar onderuit te halen. Op school is dat best wel lastig, het is niet cool om de beste te zijn.”

Waar komt dat vandaan?
“Ik heb wel eens gedacht aan het verschil met de Verenigde Staten. Dat waren voornamelijk immigranten die vluchtten voor hun geloof en om met hard werken een beter bestaan op te bouwen. Australiërs komen toch van de Engelse convicts. Er is vast een genetisch verschil. Maar ik houd van de Australiërs, hoor. Ze zeggen hier ‘fair dinkum’: iemand is echt ‘what you see is what you get’. Geen overdreven gedoe of opschepperij.”

‘Dit is nu echt ons thuis. Dat komt ook omdat de kinderen hier getrouwd zijn.’

‘Dit is nu echt ons thuis. Dat komt ook omdat de kinderen hier getrouwd zijn.’

Voelen jullie je Australiër of Nederlander?
“Ik voel me Nederlander. Jeroen wil wel Australiër worden, maar ik wil mijn Nederlandse nationaliteit niet kwijt.”

Wat kunnen Nederlanders leren van Australiërs?
“Waardering voor de ‘outdoors’, maar dat heeft natuurlijk ook met het weer te maken. Veel Australiërs staan vroeg op om in zee te zwemmen of te wandelen over het strand of langs de kust voordat ze naar hun werk gaan.”

En wat kunnen Australiërs leren van Nederlanders?
“Australiërs zouden cultuur wat meer moeten waarderen, maar ze worden er ook minder aan blootgesteld. Er is hier weinig dat echt oud is.”

Zien jullie jezelf ooit nog terugkeren naar Nederland?
“Ik denk niet dat we terugkomen naar Nederland. Dit is nu echt ons thuis. Dat komt ook omdat de kinderen hier getrouwd zijn. Inmiddels hebben we drie kleinkinderen, die echt Australisch zijn, hoewel zij ook de Nederlandse nationaliteit hebben. Het is best grappig dat alle drie de kinderen zich toch duidelijk Nederlands voelen, maar ook wel Australisch.”

Heeft de emigratie jullie gelukkiger gemaakt?
“Wij hebben een heel gezegend leven. We hebben veel bijzondere en goede dingen meegemaakt en hele goede mensen leren kennen, overal waar we hebben gewoond. Zo had ik het leven in Nigeria voor geen goud willen missen. Oman ook niet. Het was heel goed om zoveel lieve, gastvrije moslims te leren kennen, voordat het extremisme op gang kwam. Daar ben ik dankbaar voor. Australië is een heerlijk land, we genieten heel bewust van wandelen langs de kust, op vijf minuten rijden van ons huis. We zijn zeker gelukkig, maar waren dat in Nederland denk ik ook geweest. Uiteindelijk gaat toch vooral om relaties met mensen – en die kan je overal opbouwen.”

Lees terug
Deel 1: “In Europa is meer racisme dan in Israël
Deel 2: “Amerikaanse politiek heeft mij conservatief gemaakt