In de tweewekelijkse rubriek De Correspondent chat Jalta met Nederlanders in den vreemde. Waarom hebben ze Nederland achter zich gelaten? Welke lessen hebben ze geleerd in hun nieuwe thuisland? En heeft de emigratie ze gelukkiger gemaakt? Vandaag deel 2: Frank Schoon (69) woont sinds zijn elfde in de Verenigde Staten en is fervent aanhanger van de Republikeinen. “De gemiddelde Nederlander weet niks van Obama.”

Amsterdam, 16.08 uur
Virginia, VS, 10.08 uur

Hoe ben je in Amerika beland?
“Ik emigreerde met mijn ouders in 1957. Ik was elf jaar oud en we vlogen met KLM, via IJsland en Canada, naar New York. Vandaar reden we naar Norfolk, Virginia waar mijn zus woonde. We waren van plan ons in Salt Lake City te vestigen, omdat onze Hollandse vrienden, die mormoons waren, daar ook woonden. Dat viel tegen. Na een paar weken keerden we per bus alweer terug naar Norfolk. Het krioelde van de Hollanders in Salt Lake City, maar als je geen mormoon was, dan was het heel moeilijk om werk te vinden.”

“Mijn vader had 250 dollar op zak toen we aankwamen”

Hoe vond jij het om als kind te emigreren?
“Ik wilde niet weg uit Holland, want ik had daar een fantastische tijd als kind. Ik geloof dat dit geldt voor alle kinderen in Holland in de jaren vijftig. We hadden het niet breed, maar als kind miste ik niks – iedereen zat immers in hetzelfde milieu. Ik speelde op de straat en voetbalde. Mijn ouders waren destijds bang voor de Russen. Ze hadden de oorlog meegemaakt en mijn moeder kwam uit Rotterdam, waar alles gebombardeerd was. Mijn vader had moeite werk te vinden in Nederland, omdat hij Surinamer was. Daarom dacht hij dat het beter was naar Amerika te emigreren. Mijn vader had 250 dollar op zak toen we aankwamen.”

“Ik lees elke morgen Hollandse nieuwssites.”

“Ik lees elke morgen Hollandse nieuwssites.”

Was het moeilijk je draai te vinden in de VS?
“Ik sprak geen woord Engels. Mijn vader sprak niet alleen goed Engels, maar kon ook Nederlands, Frans, Spaans, Duits en Surinaams. Hij vond in Amerika al snel werk en in het weekend kluste hij bij als taxichauffeur. Mijn moeder werd bediende in een café. Op school deed ik niets, want ik kon geen Engels, maar met rekenen liep ik een jaar voor op de andere scholieren. Het duurde drie maanden voordat ik Engels kon praten met mijn vrienden. Ik had een klein notitieboekje om woorden in op te schrijven die ik nog niet kende. Het was ‘sink or swim’ en zo leerde ik het.”

Geen heimwee?
“Ik had het fantastisch in Holland. Ik speelde voor Ajax, was gek op voetbal. En plotseling, van de ene op de andere dag, zit je in een andere cultuur. Maar er is niet één keer geweest dat ik tegen mijn ouders zei: ik wil terug naar Holland. We hadden televisie, een auto, een ijskast – allemaal dingen we in Holland niet hadden. Het was een andere wereld voor mij, maar ik vond het leuk en miste voetbal niet eens. En dat zegt veel.”

Wat voor studie heb je in de VS gevolgd?
“Na high school kreeg ik een beurs om te voetballen aan de University van Maryland. Daar haalde ik mijn bachelor economie. Daarna begon ik aan een master op de University of Tennessee, maar na twee jaar heb ik mijn thesis in de prullenbak gegooid. Ik zag er het nut niet van in en ben ik met een vriend een zaak in voetbalartikelen begonnen. Ook werd ik voetbaltrainer voor jeugdelftallen. Mijn leven draaide altijd al om voetbal en dat bleef dus zo.”

“Amerika is een geweldig land”

Volg je de Amerikaanse politiek?
“Ik volg de Amerikaanse politiek dag en nacht, want dat moet je wanneer het land zo’n incompetente president heeft. Vroeger was ik nooit geïnteresseerd in de politiek, maar in de jaren negentig, de Clinton-jaren, gingen mijn ogen open. Wat een schurk was dat en ook nog eens een seksueel roofdier. Ik zag het aankomen, ik vertrouwde de Clintons niet. Bill kon zo goed liegen in interviews. En nu hebben we iemand die nog erger is, maar geluk heeft dat hij zwart is. Iedereen is bang hem te bekritiseren, omdat je dan een racist wordt genoemd. Zo wordt het spelletje hier gespeeld. Ik was al tegen Obama voordat hij president was, want ik kende zijn geschiedenis. Ik vond hem een lul van de eerste rang. Hij deugde gewoon niet. Maar de massa loopt achter hem aan. Zelfs mijn neefje kwam uit Holland om Obama’s inauguratie als president mee te maken, alleen omdat hij zwart was. Voor mij maakt het niet uit of hij zwart of groen is; hij is gewoon niet goed en ik weet dondersgoed waar hij met dit land naartoe wil. Zelf kennissen in Holland vragen aan mijn neefje of ik racist ben omdat ik tegen Obama ben. De gemiddelde Nederlander weet niks van hem, maar ze vinden hem fantastisch alleen om dat hij zwart is, zo stom zijn ze. Ik vind dat de VS er heel slecht aan toe is door Obama’s leiderschap.”

Je bent dus Republikein.
“De politiek heef mij rechts gemaakt, of beter: conservatief. Ik kan niet stemmen omdat ik Hollander ben. Ik ben nooit Amerikaan geworden omdat de Grondwet zegt dat ik geen president kan worden Dan ben je een tweederangs Amerikaan naar mijn mening. Het was dus een principekwestie. Maar zes jaar Obama heeft mijn mening veranderd. Ik zie nu hoe belangrijk het is om Amerikaan te zijn en te stemmen. Amerika is een geweldig land. Wat de VS allemaal klaar heeft gespeeld in 250 jaar is niet te geloven. De wereld zonder VS zou maar een dooie boel zijn. Het probleem is dat de Democraten de beste PR hebben, omdat alle grote kranten en – nog erger – de grote tv-kanalen links zijn. Ze vallen nooit Obama aan en Jan met de pet weet niet beter, dus al die nieuwe immigranten zijn links en pro-Democraten.”

Erger je je aan de Amerikaanse media?
“Ja. Ik heb The Washington Post niet meer, omdat ik zie hoe ze het spelletje spelen. Ze noemen de Republikeinse senators bijvoorbeeld right wing of conservatief, maar een Democraat noemen ze nooit left wing of liberal – nee, dat is gewoon een Democraat. En als een Democraat heeft gestolen of zijn vrouw heeft geslagen, dan schrijven ze er niet bij dat hij een Democraat is, maar bij Republikeinen doen ze dit altijd. Dit beïnvloedt ook de Nederlandse blik. Ik lees elke morgen de Hollandse sites, zoals het AD, De Telegraaf, Het Parool en de Volkskrant. Ik moet echt lachen om wat ik daar lees. De Hollandse kranten nemen alles wat in The New York Times staat aan als gospel.”

“Hollanders apen alles van Amerika na”

Frank Schoon: “Het probleem is: Democraten hebben betere PR.”

Frank Schoon: “Het probleem is: Democraten hebben betere PR.”

Wat snappen Nederlanders niet aan de VS?
“Ik vind het altijd leuk wanneer een Hollander, met zijn eigen Hollandse trots, beweert dat Amerika geen cultuur heeft. Dan zie ik hem Amerikaanse sigaretten roken, Amerikaanse spijkerbroek en t-shirt dragen, een McDonald’s-hamburger eten, Amerikaanse muziek luisteren, in een SUV-wagen rijden – die je helemaal niet nodig hebt als je in Holland woont – en kijken naar de alle Amerikaanse series op televisie. Kinderen dragen hun broek laag op hun kont en hebben een computer van Apple. Ik kom elk jaar met vakantie naar Nederland en zie hoe alles hier is komen aanwaaien. Hollanders apen alles van Amerika na.”

Wat Amerikanen kunnen leren van Nederlanders?
“Hoe ze Hollandse kaas en kroketten kunnen maken, haha. En hoe Nederlanders kijken naar voetbal. Het sportcommentaar in Amerika is slecht, want het is altijd zoete koek en nooit kritisch. Maar ik begrijp dat het sportcommentaar in Nederland steeds Amerikaanser wordt…”

Wat kunnen Nederlanders leren van Amerikanen?
“Minder politieke partijen. Het zijn er te veel voor zo’n klein landje. Een dierenpartij, dat is toch niet te geloven? De wereld is veel te complex voor one issue-partijen.”

Heeft je emigratie je geluk gebracht?
“Weet je, na twaalf jaar VS keerde ik voor een jaar terug naar Nederland. Ik kon maar niet wennen in Holland. Het voelde alsof ik in het stenen tijdperk terecht was gekomen. Alles in Holland liep zo achter op Amerika, het was gewoon niet te geloven. Ik haatte Holland. De feestjes die wij hadden op college, dat kon ik in Nederland niet vertellen, want ze snapten het niet. Ze keken om als je in spijkerbroek over straat liep. Toen ik naar mijn werk ging zonder sokken aan, waren alle blikken in de trein op mij gericht. Het was zo stijf allemaal. Toen ik eenmaal terugkeerde in Amerika kon ik de grond wel kussen.”

Zie je jezelf ooit nog terugkeren in Nederland?
“Elk jaar ga ik met mijn vrouw lekker fietsen in de buurt van Hilversum, Haarlem, Zandvoort en Amsterdam. Heerlijk. Ik bezoek de plaatsen waar ik vroeger als kind zo’n mooie tijd heb gehad en ’s avonds babbelen we lekker met de buren. We houden van Holland en hebben hier altijd een leuke tijd, maar ik zou er nooit meer kunnen wonen.”

Lees hier deel 1 van De Correspondent terug: In Europa is meer racisme dan in Israël