Ewout Klei sprak met de Nederkoerdische schrijver Celal Altuntas over het referendum in Noord-Irak over een onafhankelijk Koerdistan.

 

Celal Altuntas vluchtte in 1992 naar Nederland, vanwege het geweld in Zuidoost-Turkije tegen de Koerden. In 1997 krijg hij eindelijk verblijfsvergunning en niet veel later werd hij Nederlands staatsburger. Als Nederkoerd leeft hij intens mee met het door de Koerden in Noord-Irak aangekondigde referendum een onafhankelijke staat.

 

Denk je dat er een onafhankelijk Koerdistan zal komen?

Ik hoop natuurlijk van wel. Het moet een seculier, democratisch Koerdistan worden. Ook geloof ik in een Groot-Koerdistan. Niet alleen het Iraakse deel van Koerdistan moet afhankelijk worden, maar de Koerdische gebieden in Syrië, Iran en natuurlijk Turkije moeten ook onafhankelijk worden en zich het onafhankelijke Koerdistan aansluiten.

Alles leuk en aardig en ik sympathiseer hier ook absoluut mee, maar als je realistisch bent: dit zullen Erdogan en de ayatollahs toch nooit toestaan? 

De Koerden zijn decennialang slachtoffer geweest van vervolging en onderdrukking. Niet alleen in Turkije, maar ook in Irak en Iran. De wens om een referendum te organiseren is volstrekt normaal. Het volk wordt gevraagd wat men wil. Ik verwacht ook dat de meerderheid voor de onafhankelijkheid zal stemmen.

De Koerden moeten echter niet hun agenda laten bepalen door de landen om hun heen. Ze moeten hun eigen politieke agenda voeren. Te lang zijn de Koerden speelbal van anderen geweest, slachtoffer van geweld en onderdrukking. Laat Erdogan maar komen. Een onafhankelijk Koerdistan overleeft een economische boycot door Turkije en Iran wel. We gaan niet dood van minder eten.

En wat vind je van de houding van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië? Zij zijn immers ook tegenstander van dit referendum.

Het valt mij echt heel vies van ze tegen. De Koerden hebben tegen ISIS gevochten, met succes. Dat deden ze niet alleen voor zichzelf maar ook voor ons hier, de mensen in het Westen. Ze sneuvelden voor onze vrijheid. Maar die waardering en respect is er niet, of nauwelijks. Het is absurd dat het Westen bang is om Erdogan voor het hoofd te stoten, en Iran.

Israël is wel voor een onafhankelijk Koerdistan. Heel sympathiek natuurlijk, maar dit betekent natuurlijk ook dat je de moslims wereldwijd tegen je in het harnas jaagt. Israël is immers de grote vijand van de islamitische wereld. Moet je wel blij zijn met de steun van Israël?

De Koerden hebben sowieso nauwelijks vrienden in het Midden-Oosten. Vandaar dat ik erg blij ben met de steun van Israël. Ook lijken de Koerden qua situatie wel een beetje op de Joden. Het Joodse volk is immers ook eeuwenlang vervolgd.

Ergens las ik dat de Jezidi en de christenen in Irak niet zo voor een onafhankelijk Koerdistan zijn, omdat ze bang zijn als minderheden te worden achtergesteld. Is deze angst terecht? Hoe denk jij hierover?

Allereerst moet er een onafhankelijk Koerdistan komen. Daarna moeten we het hebben over hoe deze staat wordt ingericht. Ik ben vanzelfsprekend voor gelijke rechten voor christenen, jezidi’s en andere minderheden en ik zal ook voor hun rechten opkomen dan.

Maar nog even terug naar mijn eerste vraag: komt er een onafhankelijk Koerdistan. Denk je dat er over 10, 20 jaar een onafhankelijke Koerdische staat bestaat?

Over 10-20 jaar zeker. Zo optimistisch durf ik wel te zijn. Kosovo, Oost-Timor en Zuid-Soedan zijn ook onafhankelijk geworden. Voor het referendum is de tijd nu rijp. Er moet nu gehandeld worden. Ik hoop ook dat een onafhankelijk Koerdistan andere onderdrukte volken in het Midden-Oosten, denk aan de Balochi in Pakistan, helpt om onafhankelijk te worden.

Nogmaals, de tijd is nu rijp. De Koerden moeten dit referendum organiseren en proberen om onafhankelijk te worden. Ze moeten zich niet laten intimideren door Erdogan en bang zijn voor Iran, en ze hoeven ook geen rekening te houden met wat de rest van de wereld hiervan vindt. De Koerden moeten over hun eigen toekomst kunnen beslissen.

‘Als je niet huilt krijg je ook geen voeding’, is een bekend Koerdisch gezegde. Als de Koerden nu niets durven te doen dan zal er nooit een onafhankelijk Koerdistan komen.

 

Foto: © Natalie Biryuchenko