Britse moslims reageren boos op het nieuws dat Sara Khan het nieuwe hoofd wordt van de anti-extremism commission. Khan wordt gezien als een spreekbuis van de regering. 

 

Ophef

Oud-minister Sayeeda Warsi, de eerste moslima die minister werd in een Brits kabinet, twittert dat Khan niet onafhankelijk is. Veel Britse moslims geloven volgens Warsi dat Khan een schepping en de spreekbuis van de regering is.

Harun Khan (geen familie), het hoofd van de Muslim Council of Britain, zegt dat de strijd tegen het terrorisme alleen kan slagen als alle betrokken partijen gelijk worden behandeld. Sara Khan is niet onpartijdig, maar doet volgens hem wat de regering wil.

 

Strijd voor een Britse islam?

In 2016 publiceerde Sara Khan, die zichzelf als mensenrechtenactiviste omschrijft, het boek The Battle for British Islam. Dit 250 pagina’s tellende verhaal is in islamitische kring zeer slecht ontvangen. Roshan Muhammed Salih, redacteur voor de Brits-islamitische website 5Pillars, heeft een woedende recensie geschreven. Sara Khan maakt in haar boek een onderscheid tussen liberale moslims, die volgens haar seculier en liberaal zijn, en islamisten, die volgens haar radicaal en slecht zijn. Extremisme los je volgens haar op door emancipatie in islamitische kring te bevorderen, door een tegenverhaal te creëren. Volgens Salih zitten moslims echter niet op dit verhaal te wachten. Dat veel moslims de Britse overheid wantrouwen komt volgens hem door discriminatie, niet omdat moslims met het extremisme sympathiseren. Sara Khan trekt volgens hem eenzijdig partij voor de kant van de overheid, om een seculiere variant van de islam, waar de meeste moslims het niet mee eens zijn, te promoten.

Salih vindt het bovendien kwalijk dat Sara Khan de slachtofferkaart trekt. In haar boek vertelt Khan dat ze door tegenstanders een ‘huismoslim’ wordt genoemd, de islamitische variant op de ‘huisneger’ van Malcolm X. De radicale zwarte activist noemde gematigde zwarten huisnegers, omdat zij de kant van de gevestigde macht, de blanken, hadden gekozen. Volgens Salih is Khan als ‘huismoslim’ helemaal geen slachtoffer, omdat ze gesteund wordt door de mainstream media en door de regering. Khan zou zich door de regering laten gebruiken. Het is ook veelzeggend dat de coauteur van het boek, Tony McMahon, nauw met de Britse regering samenwerkt.

Volgens Salih zijn de meeste moslims tegen extremisme, net zoals Khan, maar zijn ze ook boos op de bommen die door westerse landen worden gegooid op moslims en op de discriminatie van moslims in westerse landen. Khan is daarover echter helemaal niet kritisch, vandaar dat ze door moslims niet wordt vertrouwd.

 

Conclusie

Het interessante van deze case is dat een seculiere moslim zoals Sara Khan, omdat ze een seculier verhaal heeft en omdat dit verhaal blijkbaar door de regering wordt gesteund, diep gewantrouwd wordt door de islamitische gemeenschap in Groot-Brittannië. Dit betekent niet dat de islamitische gemeenschap extremistisch is, maar dat men (schijnbare) overheidsbemoeienis al snel ziet als een aanval op de gemeenschap zelf. Om dezelfde reden wordt Maajid Nawaz, de liberale voorman van de antifundamentalistische denktank Quilliam, ook met achterdocht bekeken.

Het is belangrijk om met moslims in Europa samen te werken tegen echt extremisme. Pogingen om moslims liberaler/seculierder te maken kan de overheid beter achterwege laten. Zulke pogingen zijn ook in strijd met de godsdienstvrijheid. De overheid dient ten aanzien van religies zo neutraal mogelijk te zijn. Natuurlijk moet je als liberaal secularisatie onder moslims toejuichen, maar je moet dit niet door middel van overheidspropaganda willen afdwingen, ook niet via antiradicaliseringsprogramma’s met een geheime seculiere agenda of door een voor moslims provocerende postercampagne.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons