In 2017 vielen er in Mexico 29.168 moorden te betreuren. Sinds 2007 zijn er 230.000 mensen vermoord als gevolg van het drugsgeweld. Het land is geteisterd door corruptie en armoede. Het is de belofte van de nieuwe president van Mexico, de 64-jarige Andrés Manuel López Obrador, beter bekend bij zijn initialen AMLO, om deze problemen aan te pakken. Mexico koos voor de voormalige burgemeester van Mexico-stad omdat het alle vertrouwen heeft verloren in de gevestigde partijen PAN en PRI.

 

Bolsonaro

Die situatie lijkt op in Brazilië: ook daar was het door armoede en drugsgeweld geplaagde volk de corrupte elite spuugzat. Die elite (en vooral ex-president Lula) was links en de Brazilianen kozen dit jaar voor de rechtsradicale Jaír Bolsonaro. Het politieke pendulum in Mexico is nu de andere kant opgezwaaid. AMLO is links (bij zijn inauguratie waren zijn goede vriend Jeremy Corbyn en, tot woede van velen, de Venezolaanse president Nicolás Maduro aanwezig). Na dertig jaar neoliberaal beleid is het de beurt aan links om de drie grote problemen op te lossen: criminaliteit, corruptie, en armoede.

Net als Bolsonaro belooft AMLO om de kartels keihard aan te pakken. Hoe hij dit voor elkaar krijgt valt echter af te wachten. Ondanks zijn campagnebelofte om de ‘war on drugs’ te demilitariseren creëert hij een nationale garde die politiewerk gaat overnemen.

 

Symboolpolitiek

AMLO heeft de presidentiële jet verkocht en de prachtige presidentiële tuinen opengesteld voor het publiek. De salarissen voor politici en overheidsfunctionarissen, waaronder zijn eigen, heeft hij flink verlaagd. Dit doet denken aan José Mujica, de voormalige president van Uruguay, die mede door zijn spaarzame leefstijl een symbool van morele integriteit werd. De vraag is of AMLO naast deze gebaren ook degelijke (fiscale) politiek kan bedrijven.

Vluchtelingencaravaan

Het feit dat er een linkse regering gekozen wordt tijdens een acuut vluchtelingenstroom is uniek. In Europa zien we juist dat in tijden van vluchtelingen rechtspopulistische partijen het roer overnemen (Oostenrijk, Hongarije, Polen) of een steeds sterkere oppositie vormen (Duitsland, Frankrijk, Nederland, België, ItaliëAdd a Tooltip Text). AMLO heeft beloofd om de mensen uit Honduras, Guatemala, El Salvador voedsel, visa’s en medische zorg te geven en hij creëert een ontwikkelingsfonds voor de straatarme zuidelijke buurlanden.

Kritiek

Een Mexicaanse historicus noemde López Obrador de ‘tropische Messias’. Hij belooft het volk als alternatief voor het neoliberalistische beleid van de afgelopen dertig jaar inderdaad gouden bergen. Critici beweren dat dit allemaal niet betaalbaar is.

De volksraadplegingen worden ook hevig bekritiseerd. In blind vertrouwen kruisen mensen ‘ja’ aan omdat ze in de man geloven. Met een opkomst van een paar procent worden belangrijke beslissingen genomen, zoals de bouw van een olieraffinaderij of een toeristische spoorlijn door de Maya-jungle, die kwalijke consequenties hebben voor het milieu.

Mensenrechtenorganisaties maken zich zorgen over de hoeveelheid macht van López Obrador, te meer daar hij de verkiezingen met een overweldigende meerderheid heeft gewonnen en van zijn tegenstanders niets meer te vrezen heeft. Analisten houden een Mexicaanse Chávez  echter niet voor mogelijk. AMLO lijkt vooral ‘Ruttesk’ te improviseren om zowel het volk als het bedrijfsleven te vriend te houden. De eerste maanden van zijn ambsperiode zullen uitwijzen of zijn geweldloze revolutie kans van slagen heeft.

 

Afbeelding Pixabay.