Zaterdag 30 juni hielden de Mujaheddin-e-Khaly (MEK)  oftewel de ‘Iraanse Volksmujaheddin’ een congres in Parijs. De MEK is een oppositiebeweging tegen het huidige Iraanse regime. Belgische veiligheidsdiensten hielden een Iraans koppel aan dat een aanslag willen plegen op het congres.

Het Canvas-programma TerZake had daarom in de uitzending van 2 juli Iran-deskundige Peyman Jafari te gast. Hij omschreef de MEK als de minst invloedrijke van alle oppositiegroeperingen. Tijdens de oorlog tussen Iran en Irak (1980-1988) was de MEK namelijk uitgeweken naar Irak. Daarnaast zou de beweging een sektarische insteek gehad hebben, waarbij zelfs echtscheiding aangemoedigd werd omdat leden dan meer energie in de zaak te kunnen steken.

Over de redenen achter de aanslag kon hij, net als ieder ander, slechts speculeren. Het is in theorie mogelijk dat Iran daadwerkelijk achter de aanslagpoging zit. Iran en de Verenigde Staten hebben een lange geschiedenis van heimelijke operaties tegen elkaar. De VS slaagden er in 1953 in om de toenmalige premier van Perzië af te zetten en de sjah weer aan de macht te helpen. In de jaren tachtig en negentig voerde Iran vele geslaagde acties uit, inclusief het executeren van oppositieleden in het buitenland. Eén van de sprekers op de bijeenkomst was Rudy Giuliani, voormalig burgemeester van New York en momenteel advocaat van president Donald Trump. Met één geslaagde actie had Iran daarmee zowel een oppositiebeweging als de Amerikaanse regering schade toe kunnen brengen.

Hij benadrukte echter dat net zo goed de andere kant op geredeneerd kan worden, namelijk dat een andere partij het wil doen voorkomen alsof Iran erachter zat. Momenteel heeft Iran geen belang bij een aanslag in Europa, dat probeert vast te houden aan het nucleaire akkoord uit 2015. De Iraanse president ging de week daarop zelfs op bezoek in een aantal Europese landen. Bovendien zou een dergelijke aanslag reden geweest zijn voor de VS om Iran de oorlog te verklaren.

Blijft de vraag waarom Noord-Amerikaanse en Europese politici  spreken op het congres van de MEK, zeker als binnen de Iraanse oppositie een omstreden splinter is. Vanuit de Verenigde Staten krijgt het vooral aandacht van voorstanders van een regimewisseling in Iran. Toch spraken daar ook andere politici, zoals de Finse Europarlementariër Tunne Kelam (EVP).

 

Ad Melkert

Eén van de sprekers was een Nederlander: voormalig PvdA-lijsttrekker Ad Melkert. In de jaren negentig – toen Melkert van 1994 tot 1998 minister was en van 1998 tot 2002 fractievoorzitter – maakte de PvdA bezwaar tegen het zero tolerance-beleid van burgemeester Giuliani. In 2002-2003 was de partij tegen de invasie van Irak, wat mede reden was voor het stuklopen van de onderhandelingen over een regeren met het CDA, dat politieke steun wilde verlenen. Die invasie werd voorgestaan door John Bolton, veiligheidsadviseur van toenmalig president George W. Bush. Bolton heeft eerder gesproken op MEK-congressen. Beide mannen zijn nu medewerkers van president Trump, niet geliefd bij de PvdA. Wat heeft een PvdA-prominent in dit gezelschap te zoeken?

Volgens Jafari kunnen buitenlandse sprekers tot vijftigduizend dollar kunnen ontvangen voor een speech van vijf minuten…

Hetgeen verklaart waarom Amerikaanse Republikeinen en Canadese Conservatieven, rechtse voorstanders van de vrije markt in haar uiterste vorm, optraden op het congres van de uiterst linkse Volksmujaheddin.

 

 

Lijst met sprekers 30 juni:

https://english.mojahedin.org/i/free-iran-2018-gathering-events-happened

 

Uitgelichte afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons