Een chauffeur in Groot-Brittannië reed gisteravond bewust in op een groep moslims bij een moskee. Er is een dode gevallen en acht gewonden. Volgens ooggetuigen is de dader een blanke man die riep dat hij moslims wilde vermoorden. 

 

Anders Breivik

Toen Anders Breivik in de zomer van 2011 tientallen linkse jongeren afslachtte op het eiland Utoya bestond de vrees dat extreemrechts terrorisme Europa nu ook regelmatig zou opschrikken met terroristische aanslagen. Tot gisteren leek dit gevaar heel erg mee te vallen, maar de aanslag op de moskee in Finsbury Park in Noord-Londen heeft alles van een extreemrechtse terroristische aanslag. De manier – een 48-jarige chauffeur die bewust op mensen inrijdt – is ook gekopieerd van ISIS die aanslagen op deze wijze in Europa heeft uitgevoerd.

 

Islamofobie

De term islamofobie wordt dikwijls misbruikt om religiekritiek te verbieden, maar het heeft er alle schijn van dat de dader zich heeft laten leiden door zijn ‘angst voor moslims’. Iemand die (volgens de getuigen) zegt ‘I want to kill Muslims. I want to kill Muslims’ lijkt te zijn gehersenspoeld door de vergiftige, anti-islamitische oorlogs- en ondergangsretoriek van extreemrechts en denkt met zijn moord een ‘daad’ te stellen. Angst voor de vermeende tsunami van moslims (vooral vluchtelingen) brengt zwakke geesten blijkbaar tot het plegen van gruwelijke daden. Zoals de angst voor en de haat tegen Amerika en de joden, die de wereld zouden beheersen en manipuleren, ISIS-terroristen tot hun gruweldaden brengt.

Mijn vermoeden is dat geharnast rechts, net als na Utoya, deze rechtsextremistische terroristische aanslag zal downplayen. Joost Niemöller gaf zes jaar geleden Al Qaida en de islam de schuld van Breiviks daden. Anders Breivik zou namelijk tot zijn daden zijn gekomen vanwege de islam, dus het kwam volgens Niemöller door de islam. Op dezelfde manier praten radicale moslims aanslagen van Al Qaida en ISIS goed, want die zijn dan een reactie op het Westerse ingrijpen in Irak en ‘onze’ steun aan Israël.

 

En nu?

Het heeft er alles van weg dat de aanslag op de moskee in Finsbury Park een rechtsextremistische aanslag is. We moeten natuurlijk het politieonderzoek afwachten totdat de bevindingen definitief zijn, maar we kunnen nu wel enkele voorlopige lessen trekken:

  • Terrorisme is niet het gevolg van de islam, maar van extremistisch denken. Dat kan ook extreemrechts of extreemlinks zijn.
  • Angst en haat en een wereldbeeld vol complottheorieën helpt mensen om tot terrorristische daden over te gaan.
  • Mensen die ideologisch gezien dichtbij terroristen staan vinden het moeilijk om afstand van terroristen te nemen, omdat dit betekent dat ze hun eigen ideologie kritisch moeten bekijken. Afstand nemen van extremisme is echter een goede zaak, mits men hier zelf ook volledig achter staat en dit niet louter wordt gedaan om critici van buiten gerust te stellen.

 

Afbeelding: Wikipedia / Wikimedia Commons