Eddy Terstall cum suis hebben een punt, maar slaan de plank toch mis.

 

Een tijdje geleden alweer schreef Vrij Nederland een interessante beschouwing over Nederland Twitterland, waarin Joshua Livestro als links werd omschreven en Eddy Terstall als rechts. De rechtse Livestro zou links zijn omdat hij zich ontpopt heeft als een van de belangrijkste critici van Thierry Baudet, terwijl de linkse Terstall rechts zou zijn omdat hij kritiek heeft op links, de multiculturele samenleving en de islam.

De open brief Vrij Links, geschreven door Eddy Terstall, Asis Aynan, Keklik Yücel en Femke Laterveld, werd door ‘links’ bijzonder kritisch ontvangen. Dat kwam vooral omdat de auteurs – zonder de islam expliciet te noemen – nogal kritisch waren op de islam. Dat blijkt vooral uit onderstaande passage:

Vrij Links neemt afstand van de suggestie dat niet-westerse Nederlanders in bescherming moeten worden genomen tegen het vrije debat, omdat ze nog niet klaar zouden zijn voor uitingen van de moderniteit. Wij beschouwen deze zienswijze, die door de Britten ‘the racism of lower expectations’ wordt genoemd, als een miskenning van de individualiteit van Nederlanders met een niet-Westerse achtergrond.

Een open samenleving kenmerkt zich door een vreedzame strijd van ideeën, waarbij het beste idee steeds aan invloed wint. Het buiten het debat houden van bepaalde, bijvoorbeeld religieuze, gebruiken of ideeën helpt alleen het theocratische patriarchaat. Het remt individuele emancipatie.

De auteurs bedoelen dat de islam bekritiseerd mag worden, bekritiseerd moet worden en dat ‘links’ de islam ten onrechte in bescherming neemt. Dat is een karikatuur, waar onder andere EO-commentator Jasper Klapwijk en NRC-columnist Jan Kuitenbrouwer stevige kritiek op hebben. Deze analyse van Terstall wordt door populistisch rechts uiteraard wel omarmd, opiniemakers als Wierd Duk zijn immers van mening dat er op islamkritiek een taboe rust. Dit zorgde er echter weer voor dat sommige linkse opiniemakers denken dat Terstall cum suis moslimhaters een vrijbrief willen geven om hun gal tegen moslims te spuwen. Vrij Links is Bang Links, volgens Theo Brandt van GroenLinks-religieplatform De Linker Wang.

De briefschrijvers merken terecht op dat Identity Politics niet alleen links is. Daar blijft het echter bij. Geen kritische kanttekeningen bij het racisme en de misogynie (Thierry Baudet en Jordan Peterson) van nieuw rechts, de racistische complottheorieën en de moslimhaat. Maar het grootste probleem van ‘Vrij Links’ is niet de impliciete kritiek op de islam en het onvoldoende onderkennen van het populistische gevaar, maar de achterdochtige houding tegenover onze plurale samenleving. Natuurlijk zijn burgers individuen, maar ze behoren soms of dikwijls ook tot een religieuze gemeenschap. Zulke gemeenschappen kunnen dwingend zijn, maar een land dat de vrijheid van godsdienst en onderwijs wil afschaffen en historisch gevormde groepsverbanden niet respecteert is eveneens een dwingeland. Echte vrijheid is ook nee zeggen tegen doorgeschoten secularisme.

Maar ik geef toe, het is ook lastig. De overheid moet garant staan voor de vrijheid van iedereen, ook voor de vrijheid van mensen die anders denken. Religieuze gemeenschappen bestaan en moet je als overheid niet actief willen bestrijden, dat is discriminatie. Niettemin moet je tegelijkertijd wel garant staan voor de vrijheid van het individu: afvallige moslims moeten zich veilig voelen om openlijk afvallig te kunnen zijn, maar evenzo moeten openlijke moslims de ruimte krijgen om openlijk moslim te kunnen zijn en islamitische dingen te zeggen waar linkse en rechtse libertijnen van walgen.

 

Hieronder een kleine bloemlezing:

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons