Hoofdredacties van Volkskrant en Telegraaf mogen zich achter de oren krabben over kritiekloze verslaggeving over deze rechtsextremistische figuur.

Midden vorig jaar verschenen in de Nederlandse pers profielen van Tommy Robinson hij werd gepresenteerd als een soort volksheld. “Gezicht van de ontevreden Engelse onderklasse” noemde de Volkskrant hem. De Telegraaf ging nog een stapje verder: “Martelaar van arbeidersklasse“. Het waren een soort heiligenlevens die het beeld schetsten van een man die door persoonlijke ervaringen tot het besef zou zijn gekomen dat alleen verbale strijd tegen de oprukkende islam zijn land nog van de ondergang zou kunnen redden. De lezer kon na kennisgeving van de inhoud niet anders dan denken dat het Verenigd Koninkrijk toch wel een volkomen verrot land moet zijn dat het zo’n dappere ziel het zwijgen probeert op te leggen.

De werkelijkheid is anders, zo legde de Britse tabloid The Sun destijds al uit: “Tommy Robinson is not a freedom fighter. He’s a nasty thug and a grandstanding idiot.” Robinson, werkelijke naam Stephen Yaxley-Lennon, heeft behalve een lang strafblad vanwege geweldpleging en fraude ook een politieke cv waarboven met hoofdletters ‘Extreemrechts’ kan worden geschreven. Hij stemde op en was lid van de British National Party, richtte de English Defense League op, was betrokken bij Pegida en correspondeerde als een soort geestelijk leider met de dader van de dodelijke terreuraanslag op de Finsbury Park moskee. Inmiddels is hij politiek adviseur van het leiderschap van het onder nieuwe leider Gerard Batten naar extreemrechts afgedreven UKIP (“We zijn nu in de ogen van kiezers niet meer dan een voertuig voor moslimhaat en homofobie“, aldus Europarlementarier Bill Etheridge eind vorige zomer bij bekendmaking van zijn besluit om uit de partij te stappen). Toen het nieuws van Robinsons aanstelling bekend werd, verklaarde Nigel Farage “geschokt” te zijn: “Dit trekt de partij in een schandelijke richting. Het ondermijnt al mijn werk om de partij een niet-racistisch, niet-sectarisch imago te geven.”

Wat elke objectieve waarnemer kon zien, werd gisteren nog eens bevestigd door Facebook en Instagram. De twee sociale netwerken maakten bekend Robinson voortaan van hun platform te weren omdat hij veelvuldig hun huisregels over hate speech had geschonden:

When ideas and opinions cross the line and amount to hate speech that may create an environment of intimidation and exclusion for certain groups in society – in some cases with potentially dangerous offline implications – we take action. Tommy Robinson’s Facebook page has repeatedly broken these standards, posting material that uses dehumanizing language and calls for violence targeted at Muslims. He has also behaved in ways that violate our policies around organized hate.

Het nieuws zou voor Nederlandse publicaties als de Volkskrant en De Telegraaf aanleiding moeten zijn om hun eigen journalistieke aanpak van extreemrechts eens kritisch tegen het licht te houden. Als zelfs The Sun en Nigel Farage zien dat Robinson een extreemrechtse racistische haatzaaier is, is het wellicht tijd om te erkennen dat het een vergissing was om de man als een verdediger van de vrijheid of zelfs een martelaar van het vrije woord te presenteren aan de eigen lezers. Een hoofdredactioneel mea culpa zou mooi zijn, maar belangrijker is dat men deze zaak aangrijpt om het beleid ten opzichte van vergelijkbare extreemrechtse figuren te wijzigen. Geen kritiekloze verhalen meer over abjecte extreemrechtse figuren. En al helemaal geen heiligverklaringen van haatzaaiers.