Met de verkiezingen in aantocht is het niet alleen het Centraal Planbureau dat een (cijfermatig) oordeel velt over alle door de deelnemende partijen aangeleverde programma’s. Ook andere organisaties brengen rapport uit over hun bevindingen tijdens een avondje stoeien met de manifesten. Clubs als Milieudefensie, Wakker Dier en ook Oxfam Novib brengen een impliciet stemadvies uit voor hun achterban in de vorm van een ranglijst.

De door Oxfam Novib uitgebrachte lijst geeft de bestaande partijen elk een cijfer voor hun ideeën over humaniteit. En daar is weinig objectiefs aan. Dat hoeft ook niet, het is een zelfstandige organisatie, maar dergelijke lijstjes dienen om die reden wel met een korreltje zout genomen te worden.

De ranglijst van Oxfam Novib is gebaseerd op de ideeën van partijen over vluchtroutes, gezinshereniging, het niet willen sluiten van deals met dictators en andere zaken die het moreel verheven hartje van links Nederland sneller doen kloppen. Wie bovenaan deze ranglijst staat, mag zichzelf een jaar lang gratis op de borst kloppen van pure goedheid en barmhartigheid.

Het zal weinigen verbazen dat het met name linkse partijen zijn die hoog scoren op deze lijsten. Het is dan ook een politieke stellingname. Linkse ideeën over humaniteit en vluchtelingen zijn ‘’goed’’ en rechtse ideeën, waar ook realpolitik bij komt kijken, zijn ‘’fout’’.

De assumptie dat partijen die minder happig zijn op het opnemen van massa’s vluchtelingen en het boycotten van historische bondgenoten omdat er mensenrechten worden geschonden, moreel lager staan dan partijen die daarover vanaf de zijlijn een mening hebben, is een erg kwalijke.

Neem D66, dat bij monde van buitenlandwoordvoerder Sjoerd Sjoerdsma een grote broek aantrekt als het gaat om de deal met Turkije. D66 scoort hoog op de lijst van Oxfam Novib omdat het zich zwaar heeft gemaakt tegen een deal met een autoritair land met dito president. Nog los van het vermoedelijke feit dat D66 hierover minder hoog van de toren had geblazen wanneer de partij in het kabinet had gezeten, is het behoorlijk boud om te beweren dat de partij hiermee moreel op een hogere etage woont. Realpolitik kan op de langere termijn ook als het om mensenrechten gaat meer bereiken dan een boycot of middelvinger richting ‘’foute’’ landen. Het is de gebruikte methode die verschilt. Op basis van die methodes een moreel oordeel vellen en daarom je achterban een positief of negatief stemadvies meegeven, is een behoorlijk kwalijke gang van zaken. Al  staat het Oxfam Novib en andere clubjes uiteraard volkomen vrij.

Ook als het gaat om de opvang van vluchtelingen in Nederland doet Oxfam Novib aan ‘jumping to conclusions’. Een partij als het CDA scoort bijvoorbeeld behoorlijk matig in de ranglijst omdat het voorgestelde beleid ‘’teveel’’ gericht is op terugkeer van vluchtelingen nadat hun land van herkomst weer veilig is geworden. Wat is er in hemelsnaam inhumaan aan terugkeren naar een veilig land?

Laten we stoppen met elkaar de maat nemen in correcte en vooringenomen ranglijstjes. Een doorrekening van het CPB is gebaseerd op objectief vastgestelde cijfers, maar moraal laat zich niet vangen in lijstjes en grafiekjes. Uiteindelijk gaat het om het resultaat, en daar mag best een beetje realpolitik en hardheid bij komen kijken. Maar dat zullen de partijen die nu hoog scoren ook wel merken wanneer zij aan de knoppen mogen draaien.