Polarisatie in de politiek kan een bedreiging voor de democratie zijn, omdat als groepen niet meer bereid zijn om compromissen te sluiten, anderen te tolereren, het verkeerd kan gaan. Volgens politicologen Steven V. Miller of Clemson en Nicholas T. Davis bedreigen boze blanke kiezers de democratie. Zij zijn minder gecommitteerd aan het democratische systeem als democratie betekent dat ook minderheden politieke rechten hebben.

 

Steven V. Miller of Clemson en Nicholas T. Davis ontdekten in hun studie een verband tussen xenofobie en steun aan autoritaire politiek. Mensen die liever geen vluchtelingen wilden of zwarte Amerikanen als buren waren eerder geneigd om een militaire junta of een sterke man als leider te verwelkomen.

Trumps xenofobe ideeën (geen vluchtelingen en geen Mexicanen) en zijn hang naar autoritaire politiek hebben dus alles met elkaar te maken. Ze spreken ook een bepaalde groep kiezers aan.

De wetenschappers citeren ook de beruchte alt-rechtse racist Richard Spencer, die zich in 2013 openlijk tegen democratie heeft uitgesproken:

We need an ethno-state so that our people can ‘come home again’… We must give up the false dreams of equality and democracy

Zwarte Amerikanen, maar ook Aziaten en vrouwen mochten vroeger vaak niet stemmen. Boze blanke burgers in de Verenigde Staten verlangen naar deze ‘goede oude tijd’ terug. Als boze blanke kiezers moeten kiezen tussen vooroordelen of democratie, dan kiezen ze voor vooroordelen.

Het interessante van deze studie is dat de vlieger wellicht ook voor Nederland opgaat. Aanhangers van de Partij voor de Vrijheid en het Forum voor Democratie zijn helemaal niet voor vrijheid en democratie, maar voor sterke leiders die gesteund worden door een blanke volksgemeenschap. Dat PVV en FvD voor het referendum zijn heeft helemaal niks met democratische gezindheid te maken, maar de stem van het volk (lees: de boze blanke burger) wordt tegenover het parlementaire systeem, de democratische instituties en het principe van de rechtsstaat geplaatst.

Het is dan ook geen toeval dat Geert Wilders zinspeelt op het volk dat in opstand zal komen, dat Thierry Baudet leraren en weermannen met onwelgevallige meningen wil ontslaan (Gleichschaltung, iemand?), Rutger van den Noort van De Nederlandse Leeuw fantaseert over een militaire staatsgreep en journalist Wierd Duk op Twitter schrijft over de ‘clash’ en de extreemrechtse activist Tommy Robinson een ‘working class hero’ noemt.

Democratie is meer dan de regel de helft plus een beslist. Democratie is ook een set van spelregels, die zorgen ervoor zorgen dat alles goed en zo netjes mogelijk verloopt. Democratie is het erkennen van de rechten van minderheden. Democratie kan niet zonder de rechtsstaat. Democratie is ten slotte iets wat geduld vergt, want de marge van democratische politiek is smal en je kunt niet zomaar revolutionaire veranderingen doorvoeren.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons