Vrijdag 19 januari vond ‘de Nederlandse Leeuw’ plaats. Het evenement dat zich afspeelde in de Broodfabriek in Rijswijk had als doel om oplossingen te genereren. Er zouden regelingen komen die het debat rondom immigratie, integratie en de multiculturele samenleving verder helpen. Verbinding is het sleutelwoord: ‘iedereen is welkom, denkt mee!’ Dat is op het eerste gezicht een nobel streven. Het debat over multiculturaliteit en integratie is uiterst gepolariseerd. Links en rechts staan lijnrecht tegenover elkaar. Dialoog is nodig. Een evenement als dit lijkt broodnodig. Helaas, het idee was mooi, de uitvoering viel vies tegen. De Nederlandse Leeuw was een rechts feestje waar nuance ontbrak. Verbinding is compleet mislukt.

 

Voor de poorten

De dag begint voor de poorten van de Broodfabriek. Het publiek moet nog even wachten, de deuren zouden een kwartier na aanvang pas opengaan. Verbazingwekkend genoeg bestaan de eerste gasten voor een deel uit buitenlanders. Na een kort gesprek blijkt dat ze speciaal voor de main act, psychologieprofessor Jordan Peterson, naar Nederland zijn gevlogen. De één uit Manchester, de ander uit Frankrijk. Een Duitser in de rij is ontevreden over de politiek in zijn land. Merkel doet het niet goed, neemt teveel vluchtelingen op. Op het eerste oog lijkt het publiek vooral uit rechts-conservatievelingen te bestaan.

Dat is niet gek, natuurlijk. De sprekerslijst bestaat vooral uit mensen uit de rechterhoek van het politieke spectrum. Journalist Joost Niemöller, oud-politica Rita Verdonk, Thierry Baudet natuurlijk, immigratiedeskundige Jan van de Beek en verder. Hier en daar is een enkeling niet te plaatsen in het rechterhokje, zoals PvdA-politicus Sander Terphuis. Maar hij en een NIDA-politicus zijn uitzonderingen. De toon is rechts. Hard rechts. Het is daarom niet gek dat de Nederlandse Leeuw vooral rechtse bezoekers trekt.

 

Verbinding

Tegelijkertijd wil het evenement naar eigen zeggen de verbinding vinden, om samen oplossingen te genereren voor eerdergenoemde zaken. Dat is lastig, gezien de sprekerslijst. En zou het publiek ook voor die verbinding zijn gekomen, of toch eigenlijk alleen voor de rechtse sprekers?

In de voorzaal spreek ik Koen, een relatief jonge bezoeker. Verbreding van zijn perspectief staat voorop, zegt hij. Ook Koen komt voornamelijk voor Jordan Peterson. Wat vindt hij van het feit dat rechts zo goed vertegenwoordigd is en links niet? ‘Linkse oplossingen moeten worden gehoord. Maar dat betekent niet dat de oplossing ook van links moet komen. Eigenlijk moet het van het midden komen.’ De Nederlandse Leeuw lijkt daar op voorhand niet in te slagen, maar het evenement moet nog beginnen.

 

Patriottisme en witte mannen

De presentatie wordt verzorgd door Esther van Fenema, bekend van Café Weltschmerz, en Kamran Ullah, die ooit VVD-kandidaatparlementariër was en nu WNL Opiniemaker. Opeens verschijnt op de schermen in de zaal de tekst van het volkslied en zingt een zangeres het Wilhelmus. Iedereen staat, zingt mee. Toch voelt het enigszins ongemakkelijk. Het is te merken dat het Nederlandse patriottisme geforceerd is.

Het evenement lijkt vooral te bestaan uit ‘witte mannen’. Dat leidt tot het komische gezicht dat er een ellenlange rij voor de mannen-wc is. Op zichzelf is de scheve man/vrouwverdeling natuurlijk geen probleem, maar dit is een factor waardoor het doel ‘verbinding’ niet wordt gehaald. Even later wordt een taartdiagram getoond waar de verhouding mannen/vrouwen te zien is. Een zesde is vrouw. De Nederlandse Leeuw is er open over.

 

 

Complotdenker Bakas

Als eerste spreekt Adjiedj Bakas. Na enige technische problemen begint zijn betoog met het antwoord op de vraag wat er gebeurt ‘als we niets doen’ tegen immigratie. Het antwoord is een video waar een welbekend beeld wordt getoond: een grote stroom van vluchtelingen, wegvluchtend uit hun land. De video heeft een eigenaardige ondertoon, wat wordt veroorzaakt door een liedje op de achtergrond dat onder een comedy-film uit de jaren dertig hoort. Blijkbaar is vluchten uit je land grappig. Het geeft een onsmakelijk  gevoel. Bovendien is het sturend tegen de feiten in: de migratie is de afgelopen tijd immers gedaald.

Bakas verhult zijn politieke voorkeur niet. Integendeel. Hij prijst de autoritaire Hongaarse president Viktor Órban voor zijn ‘strijd’ tegen de Islam. Die strijd heeft volgens Bakas te maken met het feit dat de Ottomanen vroeger blanke mannen tot slaaf maakten en castreerden.

De spreker gaat van de hak op de tak, want opeens gaat het over een oorlogseconomie. Dat betekent dat 20%-30% van het nationaal vermogen naar defensie zou moeten gaan. Bakas pleit hiervoor, want anders zal Europa op dezelfde manier vallen als het Romeinse Rijk. We moeten een Chinese muur bouwen, zegt hij.

Op het moment dat er geen meer bizarre ideeën mogelijk lijken, overtreft Bakas zichzelf. Met droge ogen maakt hij een vergelijking tussen extreme moslimmigranten en Hitler. We zouden een Holocaust krijgen. Bovendien is alles de schuld van de migrant: in Amerika worden de rijken rijker en armen armer. Dat komt door de migranten. Onderbouwing blijft uit.

Ook de privacy moet aan banden worden gelegd: Bakas heeft een 1984-camera gevonden waarmee je gedachten zou kunnen lezen. Als iemand iets over een terroristische aanslag denkt, schiet je hem gewoon dood, zegt hij. Naast de praktische uitvoerbaarheid van dit bizarre idee zou Bakas eens ‘1984’, ‘The Circle’ en ‘Je hebt wél iets te verbergen’ moeten lezen.

Het betoog van Bakas eindigt met de oproep om meer autochtone kinderen te krijgen en minder migranten op te nemen. Hiermee schaart hij zich tussen de complotdenkers die geloven in een omvolking van Nederland en Europa. Het is niet te bevatten dat deze man op een evenement waar verbinding centraal zou staan een podium krijgt. Het grootste podium wat er in de zaal is, zelfs.

 

Jordan Peterson

De man voor wie een groot deel van de zaal gekomen is krijgt een enorm applaus als hij opkomt. Jordan Peterson uit Canada neemt het woord. De rode draad in zijn verhaal is de natuurtoestand, een soort strijd van allen tegen allen. Hij bespreekt filosofen als Hume en Nietzsche. Hobbes ontbreekt, terwijl die perfect in het rijtje past. Peterson is optimistischer dan zijn voorganger. Volgens hem is het een mirakel dat we een werkende samenleving hebben en we moeten die verdedigen, koste wat het kost. Iedereen die hier komt moet zich aan de regels houden waardoor de Westerse samenleving bestaat. Hij valt reuze mee, in vergelijking met Bakas.

 

 

Brainstorm

Dan beginnen de deelrondes, het zogenoemde brainstormen. De zaal wordt opgedeeld in 4 delen. Elke spreker houdt een presentatie van een minuut of 5, waarna een ander aan het woord is. Op het einde kan het publiek digitaal vragen stellen en reageren de sprekers hierop. Doordat tegelijk vier sprekers aan het woord zijn, is het soms wat lastig te verstaan, zegt een bezoeker. De sprekers bestaan uit bekende figuren zoals Sander Terphuis die het belang van het vrije woord verdedigt, TPO-columniste Sietske Bergsma die het heeft over de Social Justice Warriors, Abraham Pinto die burgemeester Aboutaleb Nederland uit wil sturen vanwege zijn uitspraak over salafisme, maar ook de controversiële voormalige VVD-parlementariër Ybeltje Berckmoes en de Vlaamse islamcriticasters Wim van Rooy en zijn zoon Sam.

 

Fanclub van Peterson

Tegelijkertijd staat in de hoek opeens een enorme rij. Het blijkt de fanclub van Jordan Peterson te zijn. De fans staan in de rij te wachten totdat ze hun boek kunnen laten signeren. Ook Martin Bosma (PVV) en Joost Eerdmans (Leefbaar Rotterdam) zijn aanwezig bij het evenement. Zouden ze een bijdrage gaan leveren?

 

Waar is links?

Het evenement claimt linkse politici en sprekers te hebben uitgenodigd. Bedoelen ze daarmee Sander Terphuis? Hij spreekt niet over vluchtelingen maar over de vrijheid van meningsuiting. Hoe dan ook, een multicultureel links tegengeluid staat niet op het programma. Meerdere bezoekers melden dat de oorzaak daarvan is dat linkse politici bang zouden zijn: ‘Ze weten dat hun oplossingen niet werken, daarom zijn ze bang om te komen.’ Verbinding lijkt het publiek alleen met elkaar te hebben. Niet met de meningen die buiten deze zaal te vinden zijn.

 

Oplossingen

Na de brainstormen bespreken Rita Verdonk en Afshin Ellian de voorstellen. Nederland moet nieuwkomers bewust maken van de Nederlandse identiteit, stoppen met commerciële taalscholen en stoppen met buitenlandse financiering van gebedshuizen. Maar ook dat de NPO een podium moet bieden aan ex-moslims zich kunnen uitspreken tegen radicalisme, het Nederlands als spreektaal, dat de journalistiek aan marktwerking wordt onderworpen en last but not least: het stimuleren van anticonceptie in probleemwijken. Mensen in probleemwijken moeten minder kinderen krijgen. Veel ideeën van deze avond zijn benauwend en kunnen zonder aanpassing in een Black Mirror-aflevering.

‘Debat’ zonder Thierry

Tot slot, la grande finale. Althans, dat zou het moeten zijn. In eerste instantie zou het gaan tussen Thierry Baudet, SGP-senator Diederik van Dijk en Machiel de Graaf van de PVV. Baudet liet het echter afweten. In zijn plaats stond eerdergenoemde Joost Eerdmans van Leefbaar. Deze benadrukte dat hij het fijn vond om tussen ‘gelijkgestemden’ te zijn. Als de Nederlandse Leeuw nog enige schijn van objectiviteit en verbinding had, dan was het evenement dit nu volledig kwijt.

Ook Cemil Yilmaz van de Islamitische partij NIDA deed mee aan dit slotdebat. Het debat was echter geen echt debat. De vier spelers mochten ieder binnen vijf minuten hun zegje doen. De geluiden waren te verwachten: allen, op NIDA na, waren staalhard tegen alles wat met Islam en migratie te maken had. Yilmaz eindigde. Toen hij benadrukte dat hij zich net zo Nederlands voelde als iedereen in de zaal, zei iemand, niet heel erg zachtjes: ‘Je bent gewoon een Turk!’. Het publiek was duidelijk minder enthousiast over hem.

 

Fiasco voor verbinding

Organisator Rutger van den Noort werd bedankt en daarmee eindigde de avond. De verbinding die het evenement wilde uitstralen is faliekant mislukt. Het was in de verste verte niet verbindend. Ondanks twee excuuslinksers (Terphuis en Yilmaz) was het een rechts feestje waar nuance volkomen ontbrak. Het had De Nederlandse Leeuw gesierd om eerlijk te zijn en open kaart te spelen: er werden ‘oplossingen’ bedacht waar alleen uiterst rechts zich in zou kunnen vinden. Het ging niet om een ‘nationale brainstorm’, maar om de nationalistische onderbuikgevoelens.