Voormalig interim-burgemeester van Amsterdam Jozias van Aartsen roept de VVD op weer onversneden liberaal te zijn. Zijn pleidooi verdient onze ondersteuning.

De kwestie-Blok moet een leermoment voor de VVD zijn. Als een minister van Buitenlandse Zaken mag je geen rechtse borrelpraat verkondigen, ook niet in een semi-besloten setting, omdat de kans dat dit uitkomt vrij groot is in deze digitale tijden. Even los van de inhoud van zijn uitspraken, dit was ontzettend onprofessioneel van Blok. Hij had dit nooit zo mogen doen.

Maar als we het toch over de inhoud hebben: NRC Handelsblad heeft een factcheck gedaan. Het bleek – en dat viel te verwachten – dat er helemaal niks klopte aan de uitspraken van Blok. Het zijn domme, provocerende opmerkingen die appelleren aan de onderbuik, met feiten en verstand hebben ze niks te maken.

Daarom is Jozias van Aartsen, oud-burgemeester van Den Haag en voormalig interim-burgemeester van Amsterdam, ook zo’n verademing. Omdat hij wel staat voor het gezond verstand, voor de rede, voor het liberalisme zoals het liberalisme bedoeld is. Van Aartsen vindt dat de VVD zich constructiever moet opstellen:

Er is een grote groep moslims die zich keurig gedraagt. Daar zitten ook orthodoxe aanhangers bij. Als je continu zegt: ‘jullie deugen niet’, werkt dat ontwrichtend. De groep moslims vormt voor een belangrijk deel de nieuwe middengroep van Nederland. Als je dan alleen maar het verhaal houdt wat de VVD tot dusver doet, leidt dat tot afstand. Dat is buigen voor een simplistisch gevoel. Eigenlijk zou de VVD eens moeten nagaan hoe Thorbecke dat deed in de negentiende eeuw met de katholieken.

De katholieken waren begin negentiende eeuw tweederangs burgers, die omdat ze katholiek waren door protestanten niet als volwaardige Nederlanders werden gezien. Thorbecke besloot om de katholieken te emanciperen en dankzij hem mochten de katholieken weer bisschoppen krijgen. Deze redenering doortrekkend: als de VVD zich constructiever tegenover moslims opstelt, ze de indruk geeft dat ook zij volwaardige burgers zijn, dan wordt de kloof in ons land tussen de verschillende bevolkingsgroepen verkleind. De VVD leunt nu nog te veel naar de populistische zijde van het politieke spectrum, naar de kant van PVV en FvD, uit angst om stemmen te verliezen.

Uiteraard kun je je afvragen of Van Aartsen soms niet te toegeeflijk is geweest, vooral als burgemeester van Den Haag tijdens de rellen in de Schilderswijk in 2014, toen radicaal islamitische demonstranten in het Arabisch antisemitische leuzen riepen. Van Aartsen is echter geen ISIS-vriend en salafistenvriend, wat populistische critici van hem maken:

Als het gaat om geweld en terreur moet je de harde aanpak kiezen, dat hebben we in Den Haag ook gedaan met de ronselaars. (…) Ik gruwel van iedere vorm van fundamentalistisch geloof, ook het salafisme. Maar we hebben godsdienstvrijheid in Nederland. Deze stromingen hebben een hoop brave burgers als aanhangers. Je kunt je als overheid niet exàct bemoeien met wat er precies gebeurt binnen een geloofsgemeenschap. Dat doen we bij de strenggelovige protestanten toch ook niet?

Duidelijke taal. Een heldere liberale lijn. De VVD heeft meer politici als van Aartsen nodig. Nederland heeft meer politici als Van Aartsen nodig.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons