Hans Moll (68) werd geboren in Batavia in voormalig Nederlands-Oost-Indië. Zijn eerste levensjaren bracht hij door in Nieuw-Guinea. Rond zijn vierde, vijfde jaar vertrok zijn moeder met Hans naar Den Haag, waar hij de HBS-b doorliep. In 1968 begon Moll met een universitaire studie sociologie en criminologie in Amsterdam die hij zeven later afrondde.

In 1976 ging hij als freelance journalist aan de slag bij onder meer Intermediair en Folia Civitatis.

Vanaf 1987 werkte hij als freelancer bij de Boekenbijlage van NRC Handelsblad en trad in 1990 als algemeen verslaggever in vaste dienst bij deze krant. Hij schreef over criminaliteit, economie, was rechtbankverslaggever, stadsverslaggever in Amsterdam, schreef voor de wetenschapsbijlage en de Achterpagina. In 2010 vertrok hij bij NRC Handelsblad en verscheen zijn eerste boek: Hoe de nuance verdween uit een kwaliteitskrant. Deze maand kwam zijn nieuwste boek uit: De huismeester, de mammoet en de moslim. Het chapeau van dit boek is: Getuigenis van mijn islamofobie.

Welke plek op aarde zou je ooit nog eens willen bezoeken?

Hans Moll

Hans Moll

‘Eén van mijn hobby’s is het bezoeken van historische slagvelden en dan komt toch de naam Nomonhan op. Dat is een plaats op de grens van het toenmalige Mongolië en Mantsjoerije.  Op die plek werd in 1939 het zesde Japanse leger verslagen door de Russen, onder aanvoering van de later bekend geworden legercommandant Georgy Zhukov. Het is één van de meerdere slagen tussen het Japanse en Russische leger die bij de rivier Khalkhyn Gol werden uitgevochten. Weinig mensen zullen daarover gehoord hebben, maar deze slag is extreem belangrijk geweest voor het verloop van de Tweede Wereldoorlog. Door de nederlaag sloot de Japanse regering een niet aanvals-verdrag met de Sovjets, waardoor Stalin zich veilig wist aan de oostgrens van zijn rijk en vrij onbezorgd Polen kon binnenvallen. Vanaf dat moment werd bovendien de Japanse marine, de machtigste partij binnen de Japanse regering. Dat betekende dat de plannen van de marine om de agressie zuidwaarts te richten, werden goed gekeurd. Dat resulteerde onder meer in de aanval op toenmalig Nederlands-Indië en de bezetting van dat land.’

Is er een boek dat je ooit nog wil lezen?

‘Al jaren ligt op mijn bureau een dikke pil: Heart of Europe: The Past in Poland’s Present, geschreven door Norman Davies. Maar ik kom er maar niet aan toe om eraan te beginnen. Ik betrap me er iedere keer weer op, dat ik zo weinig weet over de geschiedenis van Midden- en Oost-Europa. Dan lees ik bijvoorbeeld over die manifeste vijandigheid tussen Polen en Russen, maar ook tussen de Oekraïners en de Polen. Wat zijn historische achtergronden daarvan? Dat intrigeert me mateloos. Ik las laatst een klein berichtje dat ik nogal dramatisch vond, namelijk dat een grote meerderheid van de Duitse jongeren niet bereid is om te vechten voor de Polen, als dat land aangevallen zou worden door de Russen. Ik ben zelf een paar maal in de Baltische staten geweest en ik zou best voor die landen willen vechten tegen de Russen. Maar deze jonge Duitsers haten kennelijk de Polen. Hoe komt  dat?’

Welke ontwikkeling hoop je nog mee te maken in de Nederlandse media?

‘Ik ben benieuwd wat er gaat gebeuren met de zogeheten MSM, de Main Stream Media. Ik voorzie de volledige financiële ineenstorting van de MSM, vooral de kranten. Kranten zijn bedacht om producten aan de man te brengen. De krant is eigenlijk een heel raar incongruent product. Verslaggeving over de oorlog in Syrië, staat pal naast de kaas die in de aanbieding is. Maar dat hele reclamelandschap is dramatisch veranderd. De producenten zoeken steeds minder de kranten op om hun producten aan te prijzen. Bovendien is de distributie van kranten ongelooflijk duur en inefficiënt. Jongetjes op de fiets die een papieren krant door een brievenbus proppen, is krankzinnig ouderwets en gewoon niet vol te houden. Het is niet zo dat ik me verkneukel bij dat vooruitzicht, maar ik ben benieuwd wat er gaat gebeuren, als het gebeurt. Wie gaat het nieuws dan maken?’

‘Daarnaast is er een andere ontwikkeling gaande, namelijk dat de traditionele journalistiek steeds meer gewantrouwd wordt. Daar heb ik met mijn eerste boek ook flink aan bijgedragen, maar goed nu zie je dat wantrouwen overal. De meeste Nederlandse kranten zijn links angehaucht en vertegenwoordigen de belangen van de elite. Hun berichtgeving over bijvoorbeeld de Europese Unie of de grote migratieproblemen in Europa zijn heel erg gekleurd. Het draagvlak onder de nieuwsconsumenten voor deze journalistiek is aan het verdwijnen.’

‘Daarnaast vind ik de manier waarop veel vals beeldmateriaal nu via internet en de sociale media wordt verspreid, heel ernstig. Ik kwam dat fenomeen al jaren geleden tegen, toen Palestijnen in hun propagandastrijd tijdens één van de vele oorlogen met Israël, met volstrekt onzinnige aantijgingen kwamen en beeldmateriaal gebruikten dat van heel andere conflicten afkomstig was. Ook aan Israëlische kant gebeurde dat trouwens. Dat klopte van geen kanten. Er circuleert bijvoorbeeld al heel lang het beeld van een jongen met sneden op zijn rug, waarbij wordt gesuggereerd dat het gaat om iemand die door Palestijnen met messteken is toegetakeld. Maar ik weet dat het een Japanse skater betreft die door een Japanse gang is mishandeld.’

Met welke man of vrouw zou je ooit een wijntje willen drinken?

‘Met Wilders natuurlijk. Het is toch bizar dat iedereen het gewoon vindt dat een Nederlandse politicus 24 uur per etmaal bewaakt moet worden, omdat hij heeft gezegd dat wij worden bedreigd door de islam. Grote groepen Nederlanders zijn daar zo razend over geworden dat hij al jaren voor zijn leven moet vrezen. Ik wil weten hoe hij aankijkt tegen de kafkaëske wereld waarin hij moet leven. Hij moet toch vaak met verwondering naar zichzelf  kijken en zich afvragen: “Wat is er in vredesnaam gebeurt? Ik wijs op een gevaar, net als de opkomst van nazi’s indertijd, en nu vinden mensen dat ik zelf doodgemaakt moet worden.” Zelfs voormalig Amsterdams hoofdcommissaris Joop van Riessen, zei in 2007 in Pauw & Witteman dat hij voorstander was van het mollen van Geert Wilders en dat zijn aanhang maar uit Nederland moest vertrekken. En hij werd niet gecorrigeerd, snap je? Misschien moeten we Wilders maar doodmaken, zei deze oud-politieman. Ongelooflijk. Dat wordt dan vervolgens gewoon onder de plooien van onverschilligheid weggestopt. Ik vind het krankzinnig dat Wilders zo wordt gedemoniseerd. Wat doet dat met je? Je hebt het gelijk aan je kant, maar wat heb je dan nog aan je gelijk?’

Welke ontwikkeling hoop je nog mee te maken in de Nederlandse samenleving?

‘Ik hoop vooral dat Turken en Marokkanen hier vaker met Nederlanders zullen trouwen en dat zij daardoor de scherpe kanten van hun geloof zullen verliezen. Ik hoop dat dat gaat leiden tot een betere integratie en minder vijandigheid tegenover de Nederlandse samenleving.’

‘Ik moet denken aan een historisch voorbeeld. Toen ik me eind jaren zestig wilde inschrijven voor mijn studie sociologie, pakte ik tijdens het wachten in het sociologisch instituut, een willekeurig boek uit de boekenkast. Dat boek ging over een onderzoek naar een paar dorpen in Joegoslavië die over een periode van dertig jaar met elkaar werden vergeleken. Eén van de vragen was of er tussen de verschillende bevolkingsgroepen onderling getrouwd werd. In die periode van dertig jaar, was het aantal gemengde huwelijken nagenoeg nul. De Kroaten trouwden niet met Serven en omgekeerd. Ze mengden gewoon helemaal niet. Ik dacht toen al: “Hier is iets gruwelijks aan de hand. Dat gaat fout lopen.” Later hebben we dat natuurlijk ook gezien. Die ontwikkeling kun je ook in Nederland krijgen. De meerderheid van de Nederlandse moslims heeft zichzelf opgesloten in een eigen wereld. Alleen als je hun geloof aanneemt, mag je erbij horen. Ik hoop dus van harte dat dat een keer gaat veranderen.’

‘Ik vergelijk het nu even met mijn eigen achtergrond als indo. De indo’s zijn buitengewoon goed geassimileerd aan hun nieuwe vaderland. De komst van de indo’s naar Nederland heeft daardoor geen enkel probleem opgeleverd. Het rare is dat assimilatie tegenwoordig ook weer vaak wordt gezien, als verraad aan je eigen cultuur. Als je je aanpast aan de dominante cultuur, verloochen je je eigen cultuur. Dan buig je voor de blanke. Dat is het idee. Ik heb dat altijd zo merkwaardig gevonden. Je eigen cultuur behouden, wat betekent dat dan precies? Kan assimilatie niet samengaan met het feit dat je je ook een indo voelt? Bij etnische groepen die zich opsluiten in hun eigen cultuur, wordt het altijd bedompt.’

In welke periode van de geschiedenis zou je één dag willen leven?

‘De periode die mij mateloos interesseert, zijn de nadagen van het Romeinse Rijk. Wie voelde zich nou eigenlijk Romein? Hoe voelde iemand in Narbonne zich? Voelde hij zich een Narbonnees of een Romein? Zag hij zichzelf als onderdaan van het Romeinse Rijk? Sprak hij volkslatijn? Een andere belangrijke vraag voor mij is: Wanneer werd het nou duidelijk dat het Rijk in zijn nadagen zat? Waren er al voortekenen die daar op wezen? Er wordt door historici namelijk heel verschillend over gedacht. De één zegt dat er ineens de kladderadatsch (red: economische of morele ineenstorting) kwam en dat het in één keer was het afgelopen. Andere historici zeggen dat het verval heel geleidelijk ging. Één mooi voorbeeld van de kladderadatsch-theorie, was het verhaal over een legioen dat was gelegerd, in wat nu Oostenrijk is. Dat legioen kreeg op een dag gewoon geen soldij meer. Ze hebben toen nog een koerier naar Rome gestuurd, maar daar werd nooit meer iets van gehoord. Dat was wellicht één van de eerste tekenen dat in het Romeinse Rijk niet zo lekker meer functioneerde.’

Wie zou je achterlaten op een onbewoond eiland?

‘Niemand.’