Het burgerinitiatief van GeenStijl om een referendum over de donorwet te organiseren is mislukt. Er zijn veel te weinig handtekeningen opgehaald. Bart Nijman heeft zijn nederlaag toegegeven.

 

Dit is goed nieuws, want wat GeenStijl met de referenda deed was wantrouwen zaaien. Tegen de Tweede Kamer, tegen het kabinet, tegen de EU. Het ging GeenStijl ook helemaal nooit om het onderwerp waarover het referendum georganiseerd moest worden – het associatieverdrag met Oekraïne, de sleepwet, de donorwet – maar om Den Haag een loer te draaien.

Het raadgevend referendum was raadgevend, met andere woorden: de regering kon gewoon de uitkomst negeren. Dat deed de regering ook. Mark Rutte maakte wat kanttekeningen bij het Oekraïneverdrag, waardoor het toch door Nederland geaccepteerd kon worden. Het ‘nee’ van de mensen die hadden gestemd werd op deze manier effectief omzeild en het raadgevend referendum werd de facto om zeep geholpen.

Het raadgevend referendum was daarnaast een referendum, met andere woorden: een complex vraagstuk wordt gereduceerd tot een ja-nee-vraag waarover de helft plus een van de stemmers beslist, mits de opkomst hoger is dan 30%. Niet heel netjes wellicht van Rutte en kornuiten om de uitkomst van het referendum over Oekraïne te negeren, maar er kwam 32,2% van de kiezers opdagen. Dit betekent dat het referendum sowieso niet bepaald de uitdrukking van de volkswil was.

We kunnen natuurlijk met het hele referendum stoppen. Wat ook tot de mogelijkheden behoort is een nieuwe referendumwet maken, die rekening houdt met alles wat er mis ging met de vorige referendumwet. De minimale opkomst van 30% moet 60% of 75% worden en bepaalde onderwerpen mogen niet referendabel zijn, omdat deze onderwerpen of te complex zijn of onze rechtsstaat raken. Juristen en politieke wetenschappers moeten, als de behoefte voor een referendum nog steeds bestaat, eerst maar eens met een goed onderbouwd proefvoorstel komen. En dan debatteren we daar eens goed over. De referendumwet is te snel ingevoerd, met als gevolg dat de wet nu weer afgeschaft is.

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons