Identificatie is van belang voor succesvolle integratie.

 

‘Turkse Nederlanders hebben een punt’, zo stelde promovenda Tamar de Waal vorige week in een interview met de NRC. Volgens de politiek filosofe moeten we het gezwaai met Turkse vlaggen niet zozeer zien als een teken van mislukte integratie, maar eerder als een probleem met het niet onderschrijven van bepaalde grondrechten, wat bijvoorbeeld ook bij PVVers het geval is. Waarom vragen we ons bij de een wel af of die goed geïntegreerd is en bij de ander niet? Het is echter maar de vraag of we beide groepen in deze discussie met elkaar kunnen vergelijken.

Het staat voorop dat de steun voor de PVV in Nederland problematisch is gezien het grondrechten aantastende programma van Wilders, maar dit gelijkstellen met de aanhangers van Erdogan die voor hem op straat gingen demonstreren is een schoolvoorbeeld van appels met peren vergelijken. Stel De Waal heeft een punt, dan nog kunnen we PVV’ers niet volledig op gelijke hoogte stellen aan diegene die hun steun uitspreken voor de Turkse autocraat Erdogan. Wilders mag dan een behoorlijk aantal verwerpelijke standpunten voorstaan, hij heeft niet het bloed aan zijn handen wat Erdogan wel heeft. Hij heeft niet een democratie om zeep geholpen, en zijn land in een conflict gestort, tegenstanders opgesloten, en de media en oppositie monddood gemaakt enzovoort. Dit zijn nogal wat cruciale verschillen. De vraag is of de gemiddelde PVV’er nog net zo hard voor Wilders had gejuicht wanneer hij het track record van Erdogan had gehad.

Daarnaast gaat De Waal in haar oordeel over het handelen van beide groepen, in de context van de discussie over integratie, voorbij aan het belang van identificatie. Want van een groep mensen die zich niet in de eerste plaats verbonden voelt met het land waar ze geboren en getogen zijn, waar ze zullen blijven wonen en hun kinderen groot zullen brengen, maar in plaats daarvan zich vooral identificeren met het land van herkomst van hun (groot)ouders kun je nou niet bepaald zeggen dat ze goed geïntegreerd zijn. Wanneer je fysiek in het ene land woont maar geestelijk in een ander land dan ben je niet bepaald goed geïntegreerd in het land waar je woont. Dat perspectief lijkt De Waal volledig te missen.

Identificatie met het land waar je woont, werkt en burger van bent is van belang. Niet alleen omdat dit er sterk aan bijdraagt dat mensen zich in het land waar ze wonen ook thuis voelen, maar ook omdat het van belang is voor de maatschappij als geheel. Het is van belang voor de onderlinge sociale cohesie, het gevoel van burgerschap, de onderlinge solidariteit, en de verbondenheid met het land en haar burgers. Identificatie met Nederland is iets wat we van allen die het Nederlandse staatsburgerschap hebben of aannemen mogen verlangen, juist omdat dit voor Nederland van belang is.

En hier gaat de vergelijking die De Waal maakt met PVV’ers dan ook mank. Want deze groep voelt zich wel in de eerste plaats verbonden met Nederland, en niet met een ander land, ook al onderschrijft men niet alle artikelen van de Grondwet. Ondanks dat de steun voor de PVV wel degelijk iets problematisch is, is hier is er dus geen sprake van een integratieprobleem, gezien de aanwezige binding met Nederland die men ervaart, wat dus ontbreekt bij bijvoorbeeld de demonstrerende Erdogan-aanhangers. Op grond daarvan is de conclusie dat hier sprake is van problemen met de integratie van deze groep wel degelijk gerechtvaardigd.

Want hier zien we een ontwikkeling optreden die ons zorgen zou moeten baren, namelijk een toenemende scheiding van staatsburgerschap en identiteit die optreedt bij een deel van onze staatsburgers. Men is burger van het ene land, maar identificeert zich primair met elders. De gevolgen daarvan zagen we bijvoorbeeld bij de demonstraties bij het Turkse consulaat in Rotterdam. De oorzaken dan deze ontwikkeling zijn complex, en een simpele oplossing hiervoor is er dan ook niet. Maar wel zouden we moeten concluderen dat een dergelijke ontwikkeling voor Nederland een problematische is, juist omdat we belang hechten aan de identificatie van Nederlandse staatsburgers met Nederland en de Nederlanders.

 

Afbeelding: Wikimedia / Wikipedia Commons