Het Forum voor Democratie bevindt zich aan de uiterste zijde van het politieke spectrum, maar heeft ook ‘linkse’ trekjes. Hoe kan dat? 

Het eerste filmpje waarmee het Forum voor Democratie kwam was een parodie op het eerste televisiespotje van D66. Voor de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen van 1967 liep Hans van Mierlo door de Grachtengordel, mijmerend over de Nederlandse politiek en wat de nieuwe partij D66 wilde veranderen. Thierry Baudet, die met de naam Forum voor Democratie ideologische en programmatische verwantschap met D66 probeert te suggereren, doet H.A.F.M.O. na in het eerste FvD-filmpje en loopt ook mijmerend door de Amsterdamse straten. Publicist Arnout Maat, auteur van het boek Particratie, beschouwde een tijdlang het Forum voor Democratie als de geestelijke erfgenaam van Hans van Mierlo, omdat D66 de democratische idealen met het willen intrekken van de referendumwet zou hebben verloochend. Maat is inmiddels weer FvD-lid af, naar aanleiding van de racistische incidenten die de partij van Baudet plagen.

Een ander links element is het door Baudet gepropageerde idee van de avant garde. In navolging van Lenin gelooft Baudet heilig in een intellectuele voorhoede, die het volk voor moet gaan in de omwenteling. De avant garde was vroeger links – de Russische revolutionairen en de studenten in Amsterdam en Parijs in de jaren zestig – maar omdat het politiek-maatschappelijke bestel nu links zou zijn geworden moet de intellectuele opstand van nu van rechts komen. Ofschoon Baudet zegt voor het volk op te komen is hij voor een nieuwe culturele elite, die de oude moet vervangen. Vandaar ook zijn focus op de universiteiten, op studenten (van de universiteit, niet van de HBO) en het zich spiegelen aan de Parijse studentenrevolte van mei 1968, dit jaar vijftig jaar geleden.

Last but not least zijn Baudet en de zijnen, net als hun linkse tegenstrevers, volstrekt ideologisch. De FvD-ideologie is een soort van cultureel marxisme. Het gaat Baudet niet om de onderbouw, de economie, het kapitaal, maar om de bovenbouw, de cultuur. Koopkrachtplaatjes interesseren hem niet. Het gaat om de grote verhalen. Critici van het communisme, denk aan Karel van het Reve maar ook Michiel Foucault, verwierpen de grote verhalen. Baudet niet. Hij komt met een eigen groot verhaal, een eigen heilsleer. Baudet wil een Renaissance, een wedergeboorte, van de Westerse cultuur. Daarbij moeten oude vormen verdwijnen. Daarom moet de EU weg, de elite weg, moeten als Baudet aan de macht komt linkse NPO-journalisten weg, moet de vermeende invloed van Soros teniet worden gedaan, enzovoort. De communistische machthebbers voerden een soortgelijke Kulturkampf, gericht tegen het christendom (Opium van het volk), de adel, kleine zelfstandige boeren, vermeende spionnen en buitenlanders (veel slachtoffers van Stalins zuiveringen waren Polen en Duitse communisten die voor de nazi’s waren gevlucht).

Om het Forum voor Democratie te begrijpen moeten we ons dus niet blindstaren op het ‘rechtse’ van de partij. Baudets beweging heeft ook een ‘linkse’ kant. Het FvD is niet conservatief, in de zin van dat de partij alles bij het oude wil laten, maar revolutionair.

 

Uitgelichte afbeelding: Screenshot Youtube