De omstreden reportage van Trouw en Nieuwsuur blijkt vol fouten en onvolledige verslaggeving te zitten.

In september 2018 werd Nederland opgeschrikt door nieuwsberichten die in de wereld werden gebracht door dagblad Trouw en actualiteitenprogramma Nieuwsuur dat de Nederlandse overheid een terroristische-jihadistische strijdgroep, al-Jabha al-Shamiya (Levant Front) in Syrie zou hebben gesteund. De kwestie leidde tot veel commotie in de pers en politiek en tot Kamerdebatten.

Wij, Jan Jaap de Ruiter en Rena Netjes hadden van meet af aan onze twijfels of de berichtgeving wel klopte, met name over de vraag of al-Jabha al-Shamiya daadwerkelijk jihadistisch is. Wij menen dat dat niet zo is en dat de bewering dat Nederland een jihadistische beweging in Syrie zou hebben gesteund niet waar is.

Maar dat was niet het enige in de berichtgeving wat volgens ons niet klopte. Derhalve hebben wij een analyse gemaakt van de berichtgeving in Trouw en Nieuwsuur van 10 september jongstleden. Wij doen dit omdat de materie buitengewoon complex is en omdat we de lezers zo uitgebreid mogelijk willen informeren. Trouw en Nieuwsuur hebben ook een verantwoording gegeven van hun rapportages maar deze is summier en in die verantwoording worden nauwelijks namen en rugnummers genoemd, een enkele Nederlandse speler in het veld daargelaten. Wij noemen naam en toenaam, ook van onze Syrische contacten.

Op de site onthullen we onder andere dat alle vijf door Trouw/Nieuwsuur genoemde, door Nederland gesteunde strijdgroepen wapens kregen van het mede met geld van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk gefinancierde MOM, Musterik Operasyon Merkezi, Turks voor ‘Gemeenschappelijk Operatie Centrum’. Het NLA-programma waar Nederland aan meedeed was een van de steunprogramma’s aan de Syrische oppositie. Er was overlap: zo kregen de in Nieuwsuur genoemde vijf door Nederland gesteunde groepen wapens en salarissen via de MOM. Doel was om tegen IS te vechten. En dat is gebeurd.

In het oppositiegebied in Noord West Syrie zitten nog altijd meer dan 1,2 miljoen IDP’s uit andere delen van Syrie. De grote vluchtelingenkampen bevinden zich in oppositiegebied, niet in regimegebied. De achterliggende gedachte van de steunprogramma’s was onder andere om te voorkomen dat de ruim 1 miljoen IDP’s in het gebied ook naar Turkije en Europa zouden vluchten. En als het oppositiegebied zou vallen zou dat aantal nog veel groter kunnen worden. Deze context wordt volledig onbesproken gelaten in de omstreden reportage.

Verder becommentarieren we citaten in de Trouw/Nieuwsuur reportage die ronduit fout waren, of suggestief. Deze bijvoorbeeld:

Citaat Milena Holdert: “Al-Qaida was er (i.e.in Syrie) al vanaf 2011 actief”

Dit klopt niet. Al-Qaida was al minstens sinds 2003 actief in Syrie. In 2003 stuurde het Syrische regime vanuit Damascus al-Qaida jihadisten naar de grens met Irak stuurde om zo de operaties van de Amerikanen te saboteren. Mede door deze toevoer van Jihadisten uit Syrie is AQI (Al-Qaida in Irak) – de voorloper van ISI (IS in Irak) en later ISIS en IS – zo groot geworden. Charles Lister, directeur van het Countering Terrorism & Extremism programma van het Middle East Institute in Washington, vertelt ons begin oktober via twitter DM: “Al-Qaida was in Syrie aanwezig sinds op zijn minst 2003, maar ze viel het regime niet aan.” Lister beschrijft in zijn boek ‘The Syrian Jihad’ in hoofdstuk 3 ‘Syria’s Flirtation with Jihadism’ het ontstaan van Al-Qaida in Syrie. Michael Weiss en Hassan Hassan noemen Al-Qaida een Assad proxy in hun boek ‘ISIS, Inside the Army of Terror.’ Weiss en Hassan beschrijven hoe de de Syrische geheime dienst Jihadisten inzette en ze met bussen tegelijk vanuit Damascus naar Bukamel, op de grens met Irak, stuurde.

Een ander voorbeeld is dat er zowel in Trouw als in Nieuwsuur uitgebreid gesproken werd over Ahrar al-Sham. In Trouw zien we zelfs een foto van Ahrar al-Sham strijders. Voormalig Syrie gezant Koos van Dam (in die functie werkzaam tot 1 augustus 2016) waar naar wij begrepen uren mee is gesproken, werd doorgezaagd over Ahrar al-Sham. Maar Nederland heeft Ahrar al-Sham nooit steun gegeven. Dat wordt voor de gewone kijker niet echt helder. En dat had op zijn minst genoemd moeten worden.

Lees voor nog veel meer voorbeelden van foute of onvolledige verslaggeving in de omstreden reportage ons volledige dossier op https://www.dossierjihadisten.nl.