De druk op het college van B en W van Gouda neemt toe nu buurtbewoners van Gouda Noord maandagavond een vereniging hebben opgericht tegen de komst van een megamoskee in de voormalige Prins Willen Alexanderkazerne.

Achter in de bomvolle zaal vol boze en bezorgde bewoners steekt een man van middelbare leeftijd zijn hand op. Edward Uittenbroek, die met zijn microfoon de avond aan elkaar praat, geeft hem het woord.

“Wat mij opvalt is dat we niet lijken in te zien waarover dit gaat. Het gaat niet alleen om drukte en parkeeroverlast bij het vrijdagmiddaggebed. Ik heb uit betrouwbare, Marokkaanse bron vernomen, dat dithet grootste islamitisch centrum van West-Europa moet worden!”

Reuring in de zaal.

Een andere aanwezige is het met de man eens. “We moeten het hebben over leefbaarheid, segregatie en integratie. Dáár gaat dit om. Als we het alleen blijven praten over verkeersoverlast, dan worden we weggevaagd.”

Applaus is zijn deel.

Geladen sfeer

In een bovenruimte van de PWA-kazerne hebben zich op deze koude maandagavond zo’n 150 actiebereide bewoners verzameld om een strategie te bedenken om de komst van de megamoskee tegen te houden. De opkomst is stukken hoger dan waarop was gerekend. Meer dan de helft van het publiek moet genoegen nemen met een staplaats. De sfeer is ietwat geladen. Bij de ingang buiten zijn twee krachtpatsers neergezet om de veiligheid te waarborgen.

Spreker van dienst Uittenboek laat niet na de aanwezige buurtbewoners er verschillende keren op te wijzen dat als het aan het college (VVD, PvdA, D66, Gouda Positief, GroenLinks) had gelegen, er al een begin zou zijn gemaakt aan de bouwplannen voor de moskee. Het was dat de gemeente verplicht was de inwoners van Gouda via de gemeentepagina’s in de lokale krant op de hoogte te stellen van de plannen. Dat deed ze zo onopvallend mogelijk, middels één kort zinnetje in de agenda voor de gemeenteraad van 1 oktober jongstleden.

Het was dat geniepige dat de bom deed barsten. “Er zijn in april en mei al bijeenkomsten geweest met moslims,” zegt Uittenbroek. “Dan krijg je één zinnetje in de gemeenteberichten. Het had al klaar moeten zijn voordat wij ervan wisten.”

Divers publiek

Een klein groepje woedende buurtbewoners kwam in actie, schudde de oppositie – en collegepartij VVD – wakker en wist op die manier de besluitvorming uit te stellen tot, zoals het er nu naar uitziet, half december. “De gemeente had dit nooit zien aankomen,” zegt hij. “En nu weten ze niet wat ze met ons aanmoeten.”

Uittenbroek is er al helemaal ingedoken, zo blijkt. Bij gemeenteraadsvergaderingen tikt hij elk gesproken woord van het college mee op zijn tablet (volgens hem tot ergernis van de burgemeester), hij onderhoudt contact met actievoerders in andere gemeenten waar besluitvorming op vergelijkbare wijze verliep en heeft twee juristen gevonden die het college moeten dwingen openheid van zaken te geven.

Wie denkt dat de zaal vanavond vol zit met boze PVV-types heeft het mis. Uittenbroek is betrokken bij de ChristenUnie, er lopen degelijke SGP-vrouwen rond, een raadslid van de SP (dat zich tegen de plannen heeft gekeerd) en een van de sprekers, Jothijs van Gaalen, is lid van het CDA.

“Laat iets duidelijk zijn,” zegt laatstgenoemde. “Ik heb niets tegen andere religies. We hebben in Nederland vrijheid van godsdienst. Maar een megamoskee past niet in deze buurt.”

Enquête

De actiebereidheid onder de buurtbewoners blijkt groot. Zo groot dat ze deze avond akkoord gaan met de oprichting van een vereniging, met als werktitel Gouda Noord Zoals Het Hoort, teneinde de komst van het islamitisch centrum tegen te houden. Ook komt er een website, en stemmen de aanwezigen in met het houden van een enquête onder alle inwoners van Gouda, onder het motto: als de gemeente het niet doet, dan doen wij het wel.

We zijn getuige van bijna Amerikaanse vormen van activisme en verantwoordelijkheidsbesef. In de VS is het besef wijdverbreid dat de politicus er is voor de kiezer, en niet andersom. Geen Amerikaans burger deinst ervoor terug de telefoon te pakken om zijn vertegenwoordiger in het parlement eraan te herinneren: u zit daar namens mij, u weet wel, uw werkgever.

“Blijf ze bellen, blijf ze mailen,” roept Van Gaalen de aanwezigen op. “We kunnen dit niet aan een paar mensen overlaten. Mail vooral de VVD, want dat is een collegepartij die is gaan twijfelen. We hebben u als buurt keihard nodig om de druk erop te houden!”

Alle middelen moeten worden aangegrepen om het gemeentebestuur bij de les te houden. Woon raadsvergaderingen bij, zo klinkt de oproep, en zet Facebook in om vrienden te mobiliseren.

Marokkaanse jongeren

Facebook heeft Henk Lek (66) niet, maar met zijn aanwezigheid vanavond wil hij laten zien dat ook zijn stem telt. “Ik heb geen antwoord en geen vragen,” zegt Lek, die de hele avond aandachtig luistert op een bank achter in de zaal, van waar hij niets kan zien. Meepraten van hem hoeft niet zo nodig, er zijn is voor hem genoeg.

Hij is bezorgd dat het islamitisch centrum er komt. “Laat ik het zo zeggen: ik zou me er niet meer aan wagen.” Hij wijst erop dat er in Gouda al veel problemen zijn met Marokkaanse jongeren. Ook Lek heeft, zo vertelt hij voorzichtig, aanvaringen met ze gehad. “Ze fietsen met z’n drieën of vieren naast elkaar, en o wee als je er wat van zegt. Ik ben al eens door ze achtervolgd. Een andere keer, nadat ik Marokkaanse hangjongeren had aangesproken, zijn mijn coniferen in brand gestoken.”

Lek heeft het met “die mensen” gehad, wil hij maar zeggen, al benadrukt hij dat het Marokkaanse gezin dat naast hem woont geweldige buren zijn.

Culturen botsen

Ook An (liever geen achternaam, 60) vindt dat een megamoskee niet in deze buurt past. “Als die moskee er komt, dan gaan de culturen botsen, zoals ze dat altijd al hebben gedaan.”

De avond loopt op zijn eind. Ondanks de bezorgde gezichten in het publiek blijft Uittenbroek met microfoon in handen vrolijk en goedlachs.

“De regie is in onze handen,” constateert hij tevreden. De vereniging is een feit en champagne vloeit. Of dergelijk triomfalisme niet wat voorbarig is, dat zal nog moeten blijken.