Ophouden met die rare neiging om quasi-diepe motieven te zoeken achter overduidelijke blunders.

Het NRC-vraaggesprek met de FvD-fractievoorzitter in de Senaat, Henk Otten, stond vol explosieve uitspraken. Hij beschuldigde Baudet ervan met zijn uitspraken en zijn egotripperige toespraak op de recente uitslagenavond het werk van FvD-politici in de provincie te bemoeilijken. Over die uitspraken zei hij bovendien dat het evidente extreemrechtse dog whistles waren. Hij verweet Baudet dat hij met zijn alt right uitspraken en dito vriendenkring het imago van de partij ‘teveel naar rechts’ had getrokken.

Het is duidelijk waarmee we hier te maken hebben: een openlijk conflict over de koers en scherpe kritiek van de nummer twee op het optreden van de nummer een van de partij. Toch zoeken velen op Twitter er iets anders achter. Het zou om een ‘slimme zet’ gaan, een poging ‘het hele rechtse spectrum’ af te dekken. “Volgens mij zitten die FvD-kopstukken iedere avond bij een glas wijn te grijnzen over de aandacht die ze elke dag weer hebben gekregen,” aldus voormalig NOS Journaal hoofdredacteur Hans Laroes. “Slim. Zo harkt FvD nog meer ‘weldenkende Nederlanders naar zich toe,” verklaarde FD journaliste Hella Hueck. “Zoiets ja”, beaamde NRC columnist Bas Heijne.

Ik ben geen psycholoog dus kan niet verklaren waarom men dit doet. Wellicht is het een gevolg van een trauma van de recente verkiezingsuitslag, wie zal het zeggen. Winnen bij toeval kan niet, dus moet er wel een meesterlijk plan achter hebben gezeten: elke zet nog dieper dan de ander.

Het is, met alle respect, totale flauwekul. Laten we gewoon kijken naar de betrokken personen. Van Baudet weten we al tijden dat wat Otten over hem zegt gewoon klopt: hij heeft inderdaad een veel te groot ego, doet voortdurend extreemrechtse uitspraken, en gaat ook het liefst om met figuren met vergelijkbare opvattingen – van Jean Marie Le Pen tot Jared Taylor. Over Otten weten we dat hij zijn politieke wortels heeft in de partij die in ons land symbool staat voor interne chaos, de LPF. De voormalige LPFer maakt zich in dit interview schuldig aan de twee politieke hoofdzonden die uiteindelijk het verval van die partij inluidden: het publiekelijk wassen van de vuile was van de partij, en het openlijk uitvechten van persoonlijke conflicten. Wat gezegd is kan niet meer ongedaan worden gemaakt: de partij geeft nu zelf toe dat Baudet extreemrechtse uitspraken doet en met die uitspraken probeert te seinen naar extreemrechtse medestanders.

Omdat de LPF het na de moord op Fortuyn zonder natuurlijke leider moest stellen, kregen alle onderlinge ruzies ook het karakter van een strijd om de macht. Of dat ook bij FvD zal gebeuren hangt voor een groot deel van Otten af. Zijn woorden inslikken gaat niet meer, zijn partijleider staat vanaf nu mede dankzij dit vraaggesprek te boek als extreemrechts. Maar Otten kan zelf nog wel een keuze maken. Bindt hij in, dan is hij vanaf nu medeverantwoordelijk voor de extreemrechtse agenda van Baudet. Als hij dat niet wil, zal hij moeten doen wat Jan Nagel in 2002 deed met Fortuyn: hem ondanks zijn persoonlijke populariteit uit de partij zetten, omwille van de eigen principes en geloofwaardigheid.