Volgens Wierd Duk is Rusland helemaal geen dictatuur. Van Poetinversteher heeft de rechtse journalist zich ontpopt tot Poetinapologeet. 

 

Fellow-travellers

Het begrip fellow-traveller associëren we vooral met links. In de twintigste eeuw reisden er veel linkse intellectuelen naar de Sovjet-Unie, naar China, Cambodja en naar Cuba om met eigen ogen het socialistische experiment te aanschouwen, en op die manier zichzelf volkomen voor de gek te laten houden. Volgens deze ‘nuttige idioten’ viel het met de communistische onderdrukking allemaal wel mee en er werden op de gecollectiviseerde boerderijen elk jaar enorme oogsten binnengehaald.

Maar rechtse fellow-travellers bestaan ook. In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw reisden rechtse politici naar Zuid-Afrika, om het ‘echte’ verhaal van de apartheid te horen. GPV-parlementariërs Pieter Jongeling en Bart Verbrugh en ARP-politicus Maarten Schakel lieten zich door het blanke apartheidsregime uitnodigen, toerden met regeringsambtenaren het land door en kwamen daarna tot de conclusie dat het met de discriminatie van zwarten heel erg meeviel. Er werden immers scholen voor ze gebouwd, ze konden in hun traditionele kleding blijven rondlopen en hun eigen cultuur behouden. De meeste zwarten zouden maar wat blij zijn met het apartheidssysteem. En linkse mensen die kritiek hadden op de apartheid moesten hun mond houden, want zij waren nooit in Zuid-Afrika geweest.

Wat fellow-travellers, links en rechts, met elkaar gemeen hebben is dat ze zichzelf voor de gek willen laten houden. Hun oordeel staat al vast, ze zoeken alleen naar bevestiging van dit oordeel. Alles wat niet in dit plaatje past klopt gewoon niet, is propaganda van de tegenpartij, kan worden bestreden dan wel worden genegeerd. De waarheid bestaat uit alternatieve feiten.

 

CIDI-reis en Poetin-apologetiek

Duk3

Wierd Duk is als fellow-traveller meegegaan met de CIDI-reis naar Israël en heeft het land uiteraard de hemel ingeprezen. Hij vindt het opvallend dat Israëlische sprekers kritisch zijn op Israël. Dat deze zogenaamde kritiek mogelijk ook onderdeel kan zijn van het propagandaspel – Israël wil graag democratisch en open overkomen op Europa, terwijl men tegelijkertijd kritische journalisten het land uitzet – wordt gemakshalve maar even genegeerd.

Mocht het Rusland van Poetin ook een snoepreisje voor Nederlandse journalisten aanbieden, dan is Wierd Duk wellicht de eerste die zich enthousiast hiervoor aanmeldt, is mijn gok. Was Duk enkele jaren geleden nog een Poetinversteher, die zich als historicus probeerde in te leven in de beweegredenen van de Russische leider, nu is dat begrijpen veranderd in begrip en apologetiek.

De bewering dat Rusland geen dictatuur is en dat het wel meevalt, mits je je maar niet tegen de macht verzet, is je reinste goedpraterij. Poetins Rusland vermoordt kritische journalisten, drukt oppositie keihard de kop in en voert een ultranationalistische, homofobe politiek. En dan hebben we het nog niet eens gehad over het gevaarlijke imperialistische beleid van Poetin in Oekraïne, Georgië, Syrië en andere landen. Maar Wierd Duk, als een ultrarechtse Jean-Paul Sartre, weigert dit beleid te veroordelen en bedekt de misdaden van het Russische regime met de mantel der liefde.

Als een linkse journalist zo zou praten over Erdogan en Turkije als Wierd Duk doet over Poetin en Rusland dan staat geharnast rechts op zijn achterste benen. Moord en brand, dhimmitude, regressief links, enzovoort enzovoort. En die kritiek is volkomen terecht. Want Erdogan is een dictator en Turkije is een dictatuur. Maar het Rusland van Poetin is voor geharnast rechts een ver paradijs geworden, een nieuwe heilstaat, een soort van rechtse Sovjet-Unie, waar populisten hun nationalistische en reactionaire verlangens op kunnen projecteren.

Op Twitter is behoorlijk gehakt gemaakt van Wierd Duks meest recente zeeperd. Wierd Duk verdedigt zich, net als de apartheidsapologeten van toentertijd, trouwens ook met het argument dat je pas recht van spreken hebt als je in het land zelf bent geweest. Tja.

 

Duk2

Duk4