Volgens Volkskrantcolumnist Martin Sommer is Sybrand van Haersma Buma met zijn H.J. Schoo-lezing een pacificator. Maar gezien de storm van kritiek die de CDA-leider op zijn verhaal heeft gekregen zou je veel beter kunnen spreken over de polarisatie van Buma.

 

Identity Politics, zondag gefileerd door Mark Lilla in het dagblad Trouw, is niet alleen een links probleem. Ook rechts lijdt aan navelstaren. Waar links zich vooral drukt maakt om minderheden, daar komt rechts op voor de meerderheidscultuur. En net als links is rechts geobsedeerd door symboolpolitiek. Het CDA schermt met Nederlandse tradities en het Wilhelmus, ook om de leegheid te verbergen/te compenseren waarmee de partij kampt nu de christendemocraten steeds verder aan het seculariseren zijn.

Enkele weken geleden heb ik op Jalta betoogd dat de H.J. Schoo-lezing van Buma niet helemaal onzin is. Onze democratie heeft een verhaal nodig. Postmoderne afbraak en alleen maar aandacht voor de zwarte bladzijden van onze geschiedenis, wat links wil, zorgt voor verdeeldheid. Maar dat doet een ongenuanceerd nationalistisch verhaal ook. Het schrijven van een inspirerend inclusief verhaal, waar zo veel mogelijk mensen zich in kunnen herkennen, is ontzettend moeilijk. Vandaar ook dat het CDA terug lijkt te willen grijpen op de mythe van God, Nederland en Oranje en de zogenaamde ‘joods-christelijke cultuur’; terwijl Sunny Bergman cum suis alle ‘witte’ Nederlanders collectief veroordelen als racisten en slavendrijvers. Iedereen zijn eigen waarheid. Voorbij het eigen gelijk kijken is voor hokjesdenkers onmogelijk.

Maar is er een soort van compromis mogelijk? Het nieuwe kabinet, dat links en rechts moet verenigen, wil én genderneutraal beleid én het Wilhelmus laten zingen. Ik ben benieuwd hoe lang dit goed gaat. Gelukkig kan je ons volkslied ook postmodern interpreteren: met ‘de tirannie verdrijven’ kunnen linkse identitairen denken aan het patriarchaat en de witte man, rechtse identitairen aan islamisering en omvolking en verstandige dus liberale mensen aan Identity Politics.

 

CDA-nationalisme fout, maar onze democratie heeft wel een verhaal nodig