Hopen dat het kabinet struikelt en dan drammen dat Nederlandse kabinetten de rit niet kunnen uitzitten. We willen gewoon slecht bestuurd worden, want kijk maar naar de alternatieven.

VVD en PvdA deden er een weekje over om een oerhollands compromis te sluiten over een lastig dossier. Onder de vreselijke hashtag ‘Bedbadbrood’ (spreek het eens uit en beweer dan maar dat het niet voelt alsof u in lauwe lijm zit) verkneukelde gans Twitter zich om het probleem waarvoor het kabinet zich gesteld zag. De VVD vreest de aanzuigende werking van illegalen-opvang en is/was tegen, de PvdA wil uit humanitaire overwegingen wel opvang bieden. Realpolitiek tegen Idealpolitik. Dat kan alleen maar fout gaan, was het wensdenksel.

En als het niet Bedbadbrood is, dan is het wel een ander dossier. Al direct na de kabinetsformatie bleek dat de VVD-onderhandelaars niet waren opgewassen tegen de veel slimmere PvdA’ers. De VVD had zichzelf gekruisigd door vermoedelijk slapend in te stemmen met de inkomensafhankelijke zorgpremie. Resultaat: VVD-stemmers gingen er hard op achteruit. De minzame ridder Samsom moest eraan te pas komen om de liberalen met hamer en beitel en/of sikkel los te wrikken. Zelfs toen al werd er gehoopt op een kabinetsval. Het zat er net! De basishouding van ongeveer de helft van het electoraat is dat het kabinet moet vallen, maakt niet uit over welk dossier. Dan begrijp je dingen niet.

Geduldig wachten

Er is een verschil tussen een kabinet wegsturen omdat het grove fouten maakt (MH-17, iemand?) en een kabinet wegsturen omdat het beleid je niet aanstaat. Beide zijn legitiem, maar het tweede kan in principe maar één keer in de vier jaar. Dat laatste begrijpen veel mensen kennelijk niet, representatieve democratie: wij kiezen om de vier jaar mensen die ons leiden en besturen. Op de kwaliteit van politici valt veel af te dingen, maar dat wil niet zeggen dat ieder kabinet maar moet vallen zodra de beslissingen de stemmer tegen de haren instrijken.

Het lijkt erop dat de helft van het electoraat over elk onderwerp een referendum wil met alleen zichzelf en gelijkgestemden als stemgerechtigden. Het idee verdwijnt dat je moet incasseren en dat wordt gerechtvaardigd door te wijzen op de achterlijkheid van politici. Nu staat niet alleen de inhoud van het beleid ter discussie, maar het model van volksvertegenwoordiging zelf.

De nitwits in de gemeenteraad

Misschien heeft het electoraat het niet eens bij het verkeerde eind. Misschien is de kwaliteit van onze politici zo waardeloos (al krijg ik niet dat idee bij de gehaaide Rutte, Zijlstra, Samsom, en Asscher), dat het tijd is voor een nieuw model. Of ze kwalitatief inferieur zijn of niet, politici doen in ieder geval wel erg hun best om als volkse jongens over te komen. Dat beeld beklijft. Wat maakt ze beter dan Jan met de Pet? Dat is uiterlijk lastig te zien; hun enige symbool van macht en kunde is een das van Oger, en zelfs die is niet van Borrelli.

Alle politici zijn slecht, dat oordeel is oud en belegen en voor mensen die geen boeken lezen. Maar sommige politici zijn slechter en incompetenter dan anderen, enkel en alleen door het niveau waarop ze opereren. Zo is een landelijk politicus in de perceptie van velen een grotere zak hooi dan een gemeenteraadslid. Dat is wellicht ook waarom de decentralisering van bepaalde taken die voorheen door de centrale overheid geregeld werd, niet door een ware volksopstand is tegengehouden. Er wordt macht weggenomen uit Den Haag, dus het zal wel goed zijn. Het etaleert een ongelooflijke overschatting van de kneuzen die normaliter op gemeentelijk niveau aan politiek doen. Want zeg nu zelf: als Haagse politici al waardeloos zijn, wat zegt dat dan over de kwaliteiten van de volksvertegenwoordigers die niet eens de apex van de macht bereiken?

Het redelijk alternatief

Kabinetten moeten vallen, want stemmers kunnen het geduld niet opbrengen om zich vier jaar lang te laten vertegenwoordigen door politici die ze zelf gekozen hebben. Ik denk dat je dan kinderachtig bent, maar ik denk ook dat wanneer politici zichzelf lang genoeg moedwillig als doorsneesukkelaar hebben gepresenteerd, hen afkeuren het electoraat nauwelijks aan te rekenen is. De landelijke politiek moet dus ofwel volledig naar pijpen van de kiezer dansen, of meer macht afstaan aan niveaus die ‘dichter bij de burger staan’. Het eerste scenario wordt een soort referendumstaat met de bestuurlijke slagkracht van onze hoofdstad, het tweede scenario is decentralisering naar overheden waar niet echt het neusje van de zalm werkt. Ik heb liever vier jaar brood en spelen in Den Haag dan dat ik me primair laat vertegenwoordigen door tante Annie.