Over enkele weken zijn er in Duitsland verkiezingen voor de Bondsdag. Het CDU van Bondskanselier Angela Merkel staat er riant voor in de peilingen en lijkt op haar sloffen directe concurrent SPD te gaan verslaan. Spannender is dan ook welke partij er de derde van het land wordt. Momenteel maakt de extreemrechtse AfD serieus kans om die positie in te nemen.

Na het opstappen van voormalig partijleidster Frauke Petry leek het er even op dat de AfD in een dip terecht zou komen. Maar inmiddels is het tegendeel gebleken. In veel peilingen staat de partij op maar liefst tien procent van de stemmen. Ruim genoeg om de kiesdrempel te halen.

De partij heeft gekozen voor een duo-lijsttrekkerschap. Een van de twee personen die de kar gaat trekken is de op leeftijd zijnde Alexander Gauland. Hij staat bekend als extreemrechts terwijl zijn collega Alice Weidel te boek staat als meer gematigd. Maar Gauland is niet alleen ultrarechts; hij heeft meerdere malen het nieuws gehaald met uitspraken die expliciet racistisch waren. Toch weerhoudt dat een grote groep Duitsers er blijkbaar niet van om over enkele weken op hem te stemmen. Het is zorgelijk dat dit gedachtegoed ook in Duitsland terrein aan het winnen is.

Individuele stemmers kunnen natuurlijk een aantal begrijpelijke redenen hebben om voor de AfD te kiezen, maar het blijft een extreemrechtse club. In tegenstelling tot wat sommige mensen graag beweren is de partij geen redelijk tegengeluid ten opzichte van het mainstream discours. Op de verkiezingsposters van dit jaar wordt zelfs openlijk voor raszuiverheid gepleit. Het zou te ver gaan om de partij hiermee direct weg te zetten als nazistisch, maar wie hierbij niet de parallel met gebruikte retoriek uit de jaren ’30 ziet, is bewust stekeblind.

neuedeutsche

 

Overigens hebben de meeste andere politieke leiders in Duitsland uitgesloten dat zij met de AfD gaan samenwerken. Directe invloed zal de partij dus niet hebben. En tot op zekere hoogte kan parlementaire vertegenwoordiging voor deze groep kiezers ook een positieve uitwerking hebben. De hoge kiesdrempel in Duitsland maakt dat veel groepen zich niet voelen gehoord in de politiek. Hierdoor kon het dan ook gebeuren dat de Pegida-protesten als een pijnlijke verrassing kwamen voor het politieke midden terwijl dit al langer broeide. Wanneer de flanken worden vertegenwoordigd in het parlement, wordt dit meer gekanaliseerd. Dit zien we in Nederland met de PVV, maar ook met de politieke partij DENK. Tegelijkertijd bestaat hierdoor het gevaar dat extremisme meer mainstream wordt.

Dat de AfD over enkele weken in de Bondsdag zit lijkt in elk geval zeker. Een bittere pil voor een land dat van redelijkheid en stabiliteit een doel op zichzelf heeft gemaakt. Het politieke midden in Duitsland staat voor de zware taak om het tij in de komende jaren te keren.