Gisteravond was alweer de voorlaatste uitzending van Zomergasten dit seizoen. Dit keer mocht de boven alle verwachtingen presterende presentator Janine Abbring drie uur lang spreken met bioloog Frans de Waal.

De Waal is ondanks enkele optredens bij DWDD geen naam die bij het grote publiek al te bekend is, maar zijn vakgebied is uiterst interessant. Een van de zaken waarmee hij in wetenschappelijke kring erkenning kreeg was zijn studie naar mensapen. Hij stelde dat het gedrag van mensapen vaak intelligenter is dan gedacht. Ook deed hij onderzoek naar conflicten, empathie en moraal bij deze dieren. Binnen de primatologie is hij wereldwijd een van de meest toonaangevende onderzoekers. Dat maakt hem voor een programma als Zomergasten uitermate geschikt. Een man met kennis van zaken die iets te vertellen heeft wat verreweg de meeste mensen niet weten. Daar wilde ik wel even drie uurtjes voor zitten.

De Waal praat vol passie over zijn voornaamste onderzoeksobject: apen. Hij vindt dat de meeste mensen deze dieren onderschatten. Bovendien zijn mensen zelf ook apen. We lachen vaak om apen, maar we zouden ze volgens De Waal wat serieuzer moeten nemen. Ook zouden we beter met ze om moeten gaan. Als voorbeeld gebruikt De Waal de filmindustrie waarin traditioneel veel apen werden gebruikt. Vooral bij kleine aapjes werden dan vaak de tanden van het beest eruit getrokken zodat het niet gevaarlijk zou worden op de set. Ook andere nu omstreden methoden werden gebruikt. De Waal kan met plezier naar apen in films kijken, maar het doet hem toch wat.

Een van de meest fascinerende zaken aan De Waals observaties is dat de apenwereld bijzonder politiek van aard is. Hij heeft dan ook veel politicologische boeken gelezen. Om deze parallel te onderschrijven laat hij een fragment zien uit een van de debatten tussen Donald Trump en Hillary Clinton. Het fragment wordt zonder geluid getoond omdat het De Waal niet om de inhoud gaat, maar om het gedrag. De mimiek en de bewegingen op een podium zeggen vaak meer dan woorden. Daarom kunnen we zonder dat apen kunnen praten veel destilleren uit hun bewegingen. Een andere parallel tussen apen en menselijke politiek is de aanwezigheid van zogenoemde alfa-mannetjes. Mannen die de lakens uitdelen en de boel bij elkaar houden.

Ondanks het fascinerende vertellen van De Waal over apen, begon ondergetekende zich na een uurtje toch af te vragen of het ooit nog over iets anders dan apen zou gaan. Dat kwam gelukkig in orde. De Waal woont in de zuidelijke Amerikaanse staat Georgia. Ook daar kan hij met plezier over vertellen.

Ook gaat het even over de beeldenstorm die in het zuiden van de VS aan de gang is. Hij vindt het een goede zaak dat de beelden omver worden gehaald. Wel ziet hij graag dat ze in een museum terecht kunnen. Maar onderdrukkers letterlijk op een voetstuk plaatsen, voelt voor De Waal niet juist. Overigens is De Waal helemaal niet negatief over zuidelijk Amerika waar in Europa veel vooroordelen over bestaan. Ondanks zijn standpunt over de standbeelden denkt hij dat veel mensen in het zuiden lang niet zo racistisch zijn als wel wordt beweerd. Met name in de stad Atlanta leven blank en zwart juist prima door elkaar.

Toch blijven apen de hoofdmoot tijdens de uitzending. Logisch natuurlijk, maar de meeste specialisten die in Zomergasten voorbij komen laten gedurende de avond ook een groot aantal andersoortige fragmenten zien. De Waal leek het vooral over zijn eigen werkterrein te willen hebben. Zeer interessant en absoluut het kijken waard, maar het maakte de drie uur wel wat lang.